مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، مجبور شده است ادعاهایی مبنی بر تهدید مکرر به استعفا را رد کند، در حالی که با جناحهای تندروی مخالف با دستیابی به توافق با آمریکا بر سر تنگه هرمز دست و پنجه نرم میکند.
آمریکا و اروپا امیدوارند توافقی برای بازگشایی تنگه به زودی حاصل شود و آنها بر عمان فشار میآورند تا توافقنامه موقتی را بپذیرد؛ توافقی که مقامات مسقط نگرانند منجر به حفظ تسلط تقریباً دائمی ایران بر این شریان حیاتی حمل و نقل نفت شود. کشتیها از مسیری نزدیک به ایران وارد تنگه میشوند، اما از مسیری خارج میشوند که از آبهای ایران و عمان میگذرد.
اما پزشکیان به جای اینکه به خاطر پیروزی دیپلماتیک قریبالوقوع مورد ستایش قرار گیرد، مجبور شد در مصاحبه تلویزیونی به مناسبت دومین سالگرد تصدی خود، ادعاهای مربوط به پیشنهاد مکرر استعفا، به صورت شفاهی و کتبی، را رد کند.
پزشکیان برخی را به تلاش برای ایجاد شکاف در داخل ایران متهم کرد و گفت: «اگر بخواهم استعفا دهم، به طور رسمی اعلام خواهم کرد که استعفا دادهام. استعفا نمیدهم، میایستم.»
ادعاهای مربوط به استعفا، که در ایران خبر اول رسانهها شده است، توسط محمدباقر خرازی مطرح شده است که از طریق ازدواج با مجتبی خامنهای، رهبر معظم جدید، نسبت دارد.
او گفت که پزشکیان از کنار گذاشته شدن از تصمیمگیریها ناامید شده بود و این ناامیدی با بیمیلی رهبر معظم به افشای محل اختفای خود به دلیل ترس از آژانسهای اطلاعاتی خارجی تشدید شده بود. خامنهای در بمباران اسرائیل در روز اول جنگ که به کشته شدن پدرش انجامید، به شدت زخمی شده بود و از آن زمان به بعد در ملاء عام دیده یا شنیده نشده است.
خرازی ادعا کرد که پزشکیان آنقدر تهدید به کنارهگیری کرده است که خامنهای به او هشدار داده که تهدید بعدی به استعفا را خواهد پذیرفت؛ ادعایی که دفتر خامنهای روز سهشنبه سرانجام آن را «اساساً کاذب و نادرست» خواند.
پزشکیان در این مصاحبه اصرار داشت که کاملاً با ارتش هماهنگ است و گفت کسانی که ادعا میکنند ۳۰ هزار نفر در اعتراضات ژانویه کشته شدهاند، هرگز پیشنهاد ارائه مدرک را نپذیرفتند.
به نظر میرسید این مصاحبه، که نقطه عطف نیمهی دوران ریاستجمهوری پرتلاطم او بود، تلاشی برای از بین بردن این تصور باشد که اعتقاد او به اجماع، نشانه ضعف است یا اینکه او توسط رهبران تندروی جنگ به حاشیه رانده شده است.
خرازی برادر همسر مسعود خامنهای، برادر کوچکتر رهبر معظم، است. منتقدان میگویند او سابقه طرح اتهامات بیاساس دارد و با وجود ارتباطات خانوادگی با رهبر معظم، مشخص نیست که آیا از زمان ارتقای او به این مقام در ماه مارس او را دیده است یا خیر.
با این حال، این اختلاف، تفاوتهای عمیق استراتژیک و تاکتیکی در داخل ایران بر سر عقلایی بودن مذاکرات با آمریکا را برجسته کرده است.
مهدی طباطبایی، یکی از اعضای ارشد دفتر رئیسجمهور ایران، این گزارشها را «مزخرف و دروغ محض» توصیف کرد.
او در پستی در شبکههای اجتماعی، «ائتلاف شوم افراطگری دروغگو، فریبکار و بیپروا» را محکوم کرد که اعضای آن نمیتوانند نتایج دموکراتیک را بپذیرند. او گفت: «دو سال از شکست آنها در عرصه انتخابات ملی میگذرد، اما آنها همچنان به دنبال انتقام از اراده ملت هستند. آنها به عروسکهای خیمهشببازی دشمنان ایران تبدیل شدهاند.»
احمد زیدآبادی، روزنامهنگار اصلاحطلب، گفت که این ادعاها تحریکآمیز است و تنها به تشدید تنشها کمک میکند.
پزشکیان روز یکشنبه اظهار داشت که تفاهمنامهای که در ژوئن با آمریکا مذاکره شده و مورد نفرت برخی تندروها است، به عنوان سنگ بنای روابط خارجی ایران در آینده عمل خواهد کرد و گفت که ایران «باید تلاش کند دشمن را وادار به پایبندی به آنچه امضا کرده است، کند».
روز دوشنبه، مجلس خبرگان تحت سلطه محافظهکاران بیانیهای صادر کرد و امیدها به توافق یا تفاهم با آمریکا را «بیفایده» توصیف کرد و آنچه را که «زمزمههای تسلیم در پوشش دفاع از صلح» نامید، «خیانت نابخشودنی» خواند. این بیانیه افزود که اعتماد به این دولت متکبر چیزی جز سراب نیست.
خامنهای خود در ماه آوریل گفته بود که در اصل با مذاکرات با آمریکا مخالف است، اما به احترام پزشکیان اجازه داده بود این مذاکرات ادامه یابد.