بنیامین نتانیاهو به داماد و فرستاده دونالد ترامپ، جارد کوشنر، گفته است که تا زمانی که حماس خلع سلاح نشود، هیچ پیشرفتی در توافق آتشبس متوقفشده غزه یا خروج اسرائیل از این نوار ساحلی ممکن نیست.
یک مقام اسرائیلی گفت که در این دیدار پیشرفتی حاصل نشده است و نتانیاهو تأکید کرده که ارتش اسرائیل از غزه خارج نخواهد شد و به عملیات خود در این منطقه ادامه خواهد داد.
روز یکشنبه، کوشنر با رئیس دفتر سیاسی حماس در مصر دیدار کرده بود، جایی که حماس بر خروج اولیه نیروهای اسرائیلی از ۶۰ درصد از نوار غزه که در اشغال اسرائیل است، اصرار داشت.
دیدار سهساعته روز دوشنبه در اسرائیل پس از آن انجام شد که نتانیاهو یک هفته پیشتر نقشه راه ۱۵ بندی مورد حمایت آمریکا برای پیشبرد توافق آتشبس در غزه را به شدت رد کرده بود.
در دیدار با کوشنر، نتانیاهو بار دیگر تأکید کرد که بدون خلع سلاح کامل حماس، هیچ خروج یا بازسازیای انجام نخواهد شد و نخستوزیر اسرائیل خواستار نظارت یک ژنرال آمریکایی بر تحویل سلاحهای این گروه شد.
در بیانیه دفتر نتانیاهو آمده است: «نخستوزیر و هیئت صلح گفتوگوهای عمیق و سازندهای داشتند. توافق شد دو گروه کاری تشکیل شود، یکی در مورد خلع سلاح و غیرنظامیسازی غزه، که هم اسرائیل و هم هیئت صلح مصمم هستند که باید سریع و قبل از هرگونه بازسازی در غزه تکمیل شود.»
در بیانیه جداگانهای، یک مقام هیئت صلح این دیدار را «طولانی، عمیق و بسیار پربار» توصیف کرد و گفت: «ما با نخستوزیر در مورد مسیر پیش رو به توافق رسیدیم. اسرائیلیها به این طرح فرصت خواهند داد. حالا این حماس است که باید نشان دهد آیا واقعاً قصد همکاری دارد یا نه.»
زمانبندی این دیدار، که تونی بلر و نیکولای ملادنوف، هر دو عضو هیئت صلح خودخوانده ترامپ، نیز در آن حضور داشتند، چندان مناسب نبود. با توجه به اینکه نتانیاهو در نظرسنجیها پیش از انتخابات ملی اواخر امسال با مشکل مواجه است، غزه و نقش نتانیاهو در وقایع منتهی به حمله غافلگیرکننده حماس به جوامع مرزی اسرائیل در ۷ اکتبر ۲۰۲۳، همچنان یک موضوع بسیار حساس است که در آن نتانیاهو آسیبپذیر دیده میشود.
به گزارش روزنامه هاآرتص، این دیدار با موافقت آمریکا با ادامه حملات اسرائیل به غزه پایان یافت، که ظاهراً با اظهارات ترامپ در اوایل روز دوشنبه که گفته بود اسرائیل «نباید در غزه حمله کند» در تناقض است.
در حالی که حماس میگوید با نقشه راه، که شامل خلع سلاح است، موافقت کرده، این گروه از میانجیگران و هیئت صلح میخواهد اسرائیل را وادار به امضای آن کنند. مقاماتی از کشورهای میانجی مصر، قطر و ترکیه نیز در این دیدار حضور داشتند.
مرتبط: نتانیاهو با تغییر موضع، طرح غزه را رد میکند اما نمیتواند همه متحدانش را راضی کند
اسرائیل، که طبق نقشه راه باید به تدریج از غزه خارج شود، اصرار دارد که حماس باید قبل از هرگونه خروج اسرائیل کاملاً خلع سلاح شود، توالی که نشاندهنده یک بنبست طولانیمدت است. در عوض، نیروهای اسرائیلی همچنان حدود ۶۰ درصد از نوار را اشغال کردهاند و نتانیاهو قبلاً تهدید کرده بود که کنترل مناطق بیشتری را به دست خواهد گرفت.
یک روز قبل، کوشنر با رئیس دفتر سیاسی حماس، خلیل الحیه، برای گفتوگو درباره خلع سلاح دیدار کرده بود، به گفته یک مقام منطقهای و یک مقام حماس که هر دو به دلیل عدم مجوز برای صحبت با خبرنگاران، خواستار عدم افشای نام خود شدند.
مقام حماس گفت که این گروه متعهد است و منتظر است میانجیگران دوره مذاکرات ۱۴ روزه را برای تعیین جدول زمانی اجرا آغاز کنند. این دوره مستلزم موافقت همه طرفها با نقشه راه برای شروع است.
مقام حماس همچنین گفت که رهبر حماس خواستار توقف حملات اسرائیل به غزه و عقبنشینی به اصطلاح «خط زرد» که نوار را تقسیم میکند، قبل از شروع اجرا شده است. خط زرد هرگز به طور دقیق تعریف نشده بود و نیروهای اسرائیلی از آن عبور کردهاند.
بر اساس گزارشهای رسانههای اسرائیلی، ترامپ به طور فزایندهای از عدم تمایل نتانیاهو به پیشبرد طرح آتشبس غزه ناامید شده است و گفته میشود که او به تعهداتش در این توافق عمل نکرده است.
روزنامه اسرائیلی یدیعوت آحارونوت روز یکشنبه گزارش داد که انتظار میرفت کوشنر فهرستی از اقدامات مشخصی را که دولت ترامپ خواستار اجرای آن بود، ارائه دهد، از جمله توقف حملات اسرائیل به غزه، پیشبرد خروج نظامی و افزایش قابل توجه کمکهای بشردوستانه.
تحلیلگران خاطرنشان کردهاند که برونسپاری مذاکرات حیاتی آمریکا به گروه کوچکی از دوستان، همکاران و اعضای خانواده غیرحرفهای توسط ترامپ – هم در خاورمیانه و هم در اوکراین – وزن دیپلماتیک واشنگتن را تضعیف میکند، زیرا متحدان و دشمنان به یک اندازه سعی در سوءاستفاده از فرستادگان بیتجربه دارند.
در خطر، جان حدود ۲ میلیون نفر در غزه و بازسازی این منطقه پرجمعیت است که اکنون تا حد زیادی تحت کنترل نیروهای اسرائیلی است، بیش از ۱۰ ماه پس از پایان عملیات نظامی بزرگ با آتشبس.
در حالی که دیدار سال گذشته در مصر بین کوشنر، همکار فرستاده او استیو ویتکاف و رهبران حماس به برقراری آتشبس کمک کرد، پیشرفت آن تاکنون بر سر مسئله کلیدی خلع سلاح حماس متوقف مانده بود.
چندین قدرت منطقهای از جمله عربستان سعودی و امارات متحده عربی بیانیه مشترکی صادر کردند و رد نقشه راه توسط اسرائیل را محکوم کردند و گفتند: «اسرائیل اکنون مسئولیت مانعتراشی در تلاشها برای صلح در غزه را بر عهده دارد.» سایر امضاکنندگان شامل اردن، پاکستان، اندونزی و میانجیگران آتشبس بودند.
در بیانیه وزرای خارجه از هیئت صلح و آمریکا خواسته شد تا «اقدامات فوری و مشخصی» برای جلوگیری از مانعتراشی هر طرف در اجرای این طرح انجام دهند.
در ماه مه، نتانیاهو گفت که گام بعدی افزایش کنترل به ۷۰ درصد از غزه است و اسرائیل «قبضه را بر حماس از هر جهت تنگتر خواهد کرد».
بر اساس اعلام وزارت بهداشت غزه، اسرائیل از زمان موافقت با آتشبس در ۱۰ اکتبر ۲۰۲۵، بیش از ۱۲۰۰ فلسطینی را در غزه کشته و بیش از ۴۱۰۰ نفر را زخمی کرده است.
در تهیه این مقاله از خبرگزاریهای فرانسه، رویترز و آسوشیتدپرس استفاده شده است