وزارت دادگستری ایالات متحده در پرونده شکایت روزنامه نیویورک تایمز علیه اوپنایآی (سازنده چتجیپیتی) و مایکروسافت، از این دو شرکت حمایت کرد؛ وکلای دولت تاکید کردند که موفقیت صنعت هوش مصنوعی در آمریکا یکی از منافع مهم امنیت ملی به شمار میرود.
وکلای دولت در دادخواستی که روز سهشنبه به دادگاه ارائه شد، از قاضی پرونده خواستند استدلالهای نیویورک تایمز مبنی بر اینکه آموزش هوش مصنوعی بر اساس محتوای این روزنامه ناقض قانون حق نشر است را رد کند.
دولت آمریکا یکی از طرفین این دعوای حقوقی که نیویورک تایمز در سال ۲۰۲۳ علیه این شرکتهای فناوری اقامه کرد نیست، اما مقررات قضایی به وزارت دادگستری اجازه میدهد در پروندههای در جریان، بیانیه منافع ارائه کند.
وزارت دادگستری در لایحه ارائهشده اعلام کرد که محدود کردن توسعه مدلهای بزرگ زبانی (LLMs) نظیر چتجیپیتی مانع از پیشرفتهای مهم خلاقانه و علمی خواهد شد.
استنلی وودوارد، معاون دادستان کل آمریکا و از وکلای ارائهدهنده این لایحه، در رسانههای اجتماعی نوشت: «این دولت هرگز اجازه نخواهد داد که کشورمان بر اساس برداشتی کاملاً نادرست از قانون حق نشر، در برابر رقبای خارجی در موضع ضعف قرار گیرد.»
مدلهای بزرگ زبانی مانند چتجیپیتی ابتدا با استفاده از حجم عظیمی از متون استخراجشده از اینترنت آموزش میبینند و الگوهایی را فرا میگیرند که امکان کنار هم چیدن کلمات را به آنها میدهد. نیویورک تایمز مدعی است که اوپنایآی و مایکروسافت برای آموزش مدلهایی مانند چتجیپیتی و کوپایلت به میلیونها مقاله این نشریه متکی بودهاند و در پی دریافت خسارت مالی و صدور حکم دادگاه برای توقف این رویه است.
اگرچه بیشتر شرکتهای پیشرو در حوزه هوش مصنوعی ترکیب دقیق دادههای آموزشی خود را افشا نکردهاند، اما تاکید دارند که استفاده رایگان آنها از اینترنت برای گردآوری دادههای آموزشی، ذیل مفهوم «استفاده منصفانه» (Fair Use) قرار میگیرد؛ مفهومی که اجازه میدهد از آثار دارای حق نشر در صورت ایجاد تغییرات اساسی در آنها استفاده شود (برای نمونه، هجو یا نقیضه یکی از موارد رایجی است که عموماً تحت حمایت قاعده استفاده منصفانه قرار میگیرد).
وزارت دادگستری در لایحه خود از تفسیر این شرکتها مبنی بر اینکه استفاده مدلهای هوش مصنوعی از دادههای آموزشی به دلیل نحوه بازآفرینی و تحول در آن، مصداق استفاده منصفانه است، جانبداری کرد. دولت همچنین ضرورت پرداخت حق اشتراک و امتیاز را رد کرد و اظهار داشت که چنین اقدامی «به شکلی نامتناسب تنها به سود رسانههای سنتی خواهد بود.»
گراهام جیمز، سخنگوی نیویورک تایمز اظهار داشت: «دولت به قیمت نادیده گرفتن شمار بیشماری از پدیدآورندگان آمریکایی که آثارشان به سرقت رفته، در کنار تعداد اندکی از شرکتهای هوش مصنوعی تریلیون دلاری ایستاده است. هم هوش مصنوعی و هم پدیدآورندگان میتوانند شکوفا شوند؛ کافی است شرکتهای هوش مصنوعی همانطور که قانون حق نشر الزامی کرده است، هزینه محتوایی را که امکان ساخت محصولاتشان را فراهم میآورد، منصفانه بپردازند.»
شکایت نیویورک تایمز یکی از چندین پرونده قضایی علیه شرکتهای بزرگ هوش مصنوعی است که به استفاده از کتابها، مقالات، تالارهای گفتوگوی اینترنتی و سایر محتواهای موجود در وب برای آموزش مدلهای قدرتمند و سودآور معترض هستند و ادعا میکنند که نام پدیدآورندگان اصلی ذکر نشده و دستمزدی به آنها پرداخت نگردیده است.
گسترش هوش مصنوعی چالشهای متعددی را برای بسیاری از ناشران خبری ایجاد کرده است که از جمله آنها میتوان به کاهش حجم ترافیک خوانندگان از طریق موتورهای جستجوی سنتی مانند گوگل اشاره کرد. برخی موسسات از جمله خبرگزاری آسوشیتدپرس، قراردادهای تجاری و مالی با اوپنایآی منعقد کردهاند تا اجازه استفاده از اخبارشان برای آموزش مدلها داده شود. (واشنگتن پست نیز با اوپنایآی مشارکت محتوایی دارد که به چتجیپیتی امکان میدهد به پرسشها با خلاصهها، نقلقولها و پیوندهایی به گزارشهای اصلی مربوطه پاسخ دهد.)
اوپنایآی همچنین اعلام کرده است که فرآیندی اختیاری برای خروج (Opt-out) برای ناشران در نظر گرفته تا بتوانند مانع دسترسی ابزارهای این شرکت به محتوای خود در مرحله آموزش شوند.
با این حال، دولت در لایحه ارائهشده به دادگاه تاکید کرد که الزام به پرداخت حق امتیاز برای محتوای مطبوعاتی «مانع رقابت در بازار مدلهای بزرگ زبانی خواهد شد» و به شرکتهای نوپای فناوری آسیب خواهد رساند.
دولت تصریح کرد: «به هیچ وجه به نفع جامعه نیست که بزرگترین شرکتهای فناوری به دلیل موانع ورود ناشی از حق امتیاز — که عمدتاً به عنوان یارانهای بزرگ برای رسانههای سنتی عمل میکند — بازار آموزش مدلهای بزرگ زبانی را در انحصار چندجانبه خود بگیرند.»
مایکروسافت از اظهار نظر در این باره خودداری کرد. اوپنایآی نیز بلافاصله به درخواست اظهار نظر پاسخی نداد.
این دومین بار در ماههای اخیر است که وزارت دادگستری در یک پرونده مهم مرتبط با شرکتهای هوش مصنوعی ورود میکند. در ماه ژوئن، دولت از قاضی دادگاهی در میسیسیپی خواست تا شکایت مطرحشده از سوی انجمن ملی پیشرفت رنگینپوستان (NAACP) و چندین گروه زیستمحیطی علیه شرکت xAI متعلق به ایلان ماسک پیرامون ساخت مرکز داده را رد کند. در آن پرونده نیز وزارت دادگستری به منافع امنیت ملی ایالات متحده در حوزه هوش مصنوعی استناد کرده بود.