رهبر کره شمالی، کیم جونگ اون، در سالهای اخیر راه جدیدی برای تعمیق اتحاد خود با روسیه یافته است: اعزام هزاران کارگر کره شمالی برای کمک به اقتصادی که از جنگ طولانیمدت رئیسجمهور ولادیمیر پوتین با اوکراین رنج میبرد.
در تابستان امسال آشکار شد که آن کارگران، از جمله بسیاری از زنانی که به کارخانهها و انبارهای روسیه اعزام شدهاند، دیگر در فاصلهای ایمن از میدان نبرد قرار ندارند.
تقریباً دو دوجین انبار متعلق به «وایلدبری»، بزرگترین شرکت تجارت الکترونیک روسیه، در تابستان امسال در مجموعهای از حملات پهپادی برد بلند اوکراین مورد اصابت قرار گرفتند.
به گفته مقامات کره جنوبی که تصاویری از محل حادثه را مشاهده کرده بودند، حداقل یکی از آن تأسیسات از زنان کره شمالی استفاده میکرد. مقامات روسیه اعلام کردند که این حملات دستکم جان ۹ نفر را گرفته و بیشتر بزرگترین انبارهای وایلدبری را از چرخه عملیات خارج کرده است؛ هرچند ملیت قربانیان را مشخص نکردند.
اما تا ماه اوت، یک سایت کاریابی روسی به دنبال مترجمان زبان کرهای برای انبارهای وایلدبری بود؛ امری که نشان میدهد کره شمالیها همچنان بخشی از نیروی کار این شرکت باقی خواهند ماند. وایلدبری به درخواست اظهار نظر پاسخ نداد.
برای کیم که موشک و سربازانی را برای کمک به روسیه در جنگ با اوکراین فراهم کرده است، اعزام کارگر راهی برای تولید درآمد و تقویت اتحادش با پوتین محسوب میشود. این موضوع همچنین تمایل او را برای قرار دادن مردم خود در معرض خطر به منظور تحقق این اهداف نشان میدهد.
پیتر وارد، پژوهشگر ارشد در مؤسسه سجونگ، یک اندیشکده در سئول، گفت: «نگرانی اصلی کیم کشته شدن کارگران کره شمالی نیست. انگیزههای او مالی است.»
کره شمالی اعلام نکرده است که چند تن از حدود ۱۵۰۰۰ سربازی که به روسیه اعزام شدهاند بازگشتهاند، اما در ماه مارس، کیم یادمانی برای سربازان کشتهشده کره شمالی در پیونگیانگ با صدها قبر افتتاح کرد.
گروه نظارتی تحریمهای چندجانبه، شامل ۱۱ کشور از جمله آمریکا که نقض تحریمهای کره شمالی را رصد میکند، در گزارشی روز چهارشنبه اعلام کرد که برخی از کره شمالیها نیز مستقیماً در تلاش جنگی مشارکت دارند و در کارخانههای پهپادسازی روسیه مشغول به کار هستند.
رابطه روسیه و کره شمالی هفته گذشته با افتتاح نخستین پل جادهای بین دو کشور تقویت شد. دولت روسیه اعلام کرد که این اتصال دو بانده به طول تقریبی نیم مایل بر روی رود تورومِن، ظرفیت ترافیک روزانه تا ۳۰۰ وسیله نقلیه و بیش از ۲۳۰۰ نفر را خواهد داشت.
این روابط رو به رشد همچنین به کره شمالی کمک میکند تا نفوذ تاریخی غالب همسایه دیگرش در آن سوی رود تورومِن—یعنی چین—را متعادل کند و پشتیبانی خارجی خود را متنوع سازد.
برای روسیه، کارگران کره شمالی به رفع کمبود نیروی کاری کمک میکنند که در جریان جنگ گسترش یافته است. وزارت کار روسیه تخمین زده است که این کشور تا سال ۲۰۳۰ به نزدیک به ۱۱ میلیون نیروی کار جدید نیاز خواهد داشت.
روسیه دهههاست که به نیروی کار ارزان از کشورهای آسیای مرکزی مانند ازبکستان و تاجیکستان وابسته بوده است، اما پس از افزایش احساسات ملیگرایی در دوران جنگ و مواردی از اجبار مهاجران به خدمت نظامی، این کارگران به طور فزایندهای به مقاصد دیگر سفر میکنند.
طبق گزارش گروه نظارتی تحریمهای چندجانبه (MSMT)، بین ۱۵۰۰۰ تا ۳۰۰۰۰ کره شمالی در روسیه مشغول به کار هستند و به طور متوسط سالانه ۷۵۰۰ دلار درآمد دارند؛ مبلغی که تا پنج برابر بیشتر از همتایان آنها در چین است. MSMT اعلام کرد که کارگران کره شمالی در خارج از کشور سال گذشته تا ۸۰۰ میلیون دلار برای تأمین برنامههای هستهای و موشکی رژیم کیم درآمد کسب کردند.
به گفته کارگران سابق کره شمالی در خارج از کشور، رژیم تا ۹۰ درصد از درآمدهای کارگران را برمیدارد. پیونگیانگ مدتهاست که مردان را برای کار در پروژههای ساختمانی روسیه اعزام میکند. وارد از مؤسسه سجونگ گفت که رژیم کیم با اعزام تعداد بیشتری زن، در حال متنوع کردن منابع درآمد خود است.
آلیسا سویتووا، دانشجوی ۲۱ سالهای که امسال به عنوان مترجم برای کارگران کره شمالی در کارخانههای کشاورزی روسیه فعالیت میکرد، گفت که کارگران کره شمالی در روسیه معمولاً در خوابگاههایی مجاور تأسیسات تولیدی زندگی میکنند.
به گفته او، کارگران به صورت گروهی و همراه با یک مدیر، آشپز، مترجم، پزشک و سرپرست به روسیه سفر میکنند. سویتووا که به کره شمالی سفر کرده است، افزود که بسیاری از آنها واژگان پایهای روسی مانند «ممنونم»، «خوب» و «برنج» را یاد میگیرند.
او گفت: «وقتی صحبت از کارشان در روسیه میشود، بسیاری فکر میکنند که به روسیه کمک میکنند و دوستی بین دو ملت را ترویج میدهند.»
بر اساس دادههای کنسولی روسیه، این کشور سال گذشته بیش از ۳۶۰۰۰ ویزا به کره شمالی صادر کرد؛ رقمی چهار برابر مجموع سال ۲۰۲۴. اکثر این ویزاها مربوط به تحصیل بود؛ موضوعی که به گفته ناظران، روسیه از آن برای پوشاندن استخدام کارگران کره شمالی استفاده میکند، زیرا تحریمهای سازمان ملل متحد اجازه نمیدهد کارگران رژیم کیم در خارج از کشور درآمد کسب کنند.
آژانسهای کاریابی و آگهیهای استخدامی نشاندهنده تقاضای پایدار برای کره شمالیها هستند. مدیران روسی که به دنبال کارگران کره شمالی هستند، تقریباً هر روز درخواستهای خود را در اتاق چتی ادارهشده توسط «امامسی پرسونل» (MMC Personnel)، یک آژانس روسی تأمین نیروی کار خارجی، منتشر میکنند.
مدیرعامل یکی از بزرگترین کارخانههای فرآوری غذاهای دریایی و خاویار روسیه، ماه جاری در کانال تلگرامی «امامسی پرسونل» آگهی استخدامی برای ۳۰ زن کارگر کره شمالی منتشر کرد.
این مدیر اجرایی گفت که شرکت برای راهنمایی کارگران در انجام وظایف یکنواخت در تسهیلات خاویار، از ویدیوهای آموزشی انیمیشنی با زیرنویس کرهای استفاده میکند. او کارگران کره شمالی را «بسیار پرکار و منظم» توصیف کرد.
کریس مانداِی، استاد دانشیار دانشگاه دونگسو در کره جنوبی که درباره کره شمالی و روسیه تحقیق میکند، پیشنهاد کرد که خطرات احتمالی حضور در یک کارخانه روسی ممکن است کارگرانی را که فرصتی را میبینند و از ریسکها آگاهی کامل ندارند، نترساند.
مانداِی گفت: «این پول خوبی برای کیم جونگ اون است. برای کارگران، فرصتی برای خروج از کره شمالی محسوب میشود.»
یکی از آگهیهای منتشرشده در ماه اوت توسط یک آژانس کاریابی در مسکو، خدمات تیمی متشکل از ۴۰ زن کره شمالی را برای کار به عنوان آشپز، اپراتور خط انتقال یا کارگر نساجی تبلیغ میکرد. حقوق پیشنهادی حدود ۱۸۰۰ دلار در ماه بود؛ مبلغی نزدیک به ۲۰۰۰ دلار در ماه که سازمان جاسوسی کره جنوبی مدعی است سربازان کره شمالی در روسیه دریافت میکنند.
در اواخر ژوئیه، رقصندگان کره شمالی در یک کارخانه فرآوری گوشت نزدیک به پایگاه هوایی نظامی در منطقه مسکو، در کنسرتی به مناسبت پایان جنگ کره (۱۹۵۰-۱۹۵۳) اجرا کردند.
مقامات حزب حاکم روسیه ویدیوهایی در شبکههای اجتماعی منتشر کردند که در آنها یک گروه موسیقی نظامی روسیه، زنانی با لباسهای سنتی کرهای در حال رقصیدن جلوی پرچمهای روسیه و کره شمالی، و دهها زن کره شمالی در تماشاچیها دیده میشدند که کف میزدند و همراهی میکردند.
طبق آن پستها، کره شمالیها در حال گذراندن آموزشهای عملی در کارخانه بودند. یکی از اپراتورهای خط تولید ارزیابی خود را چنین بیان کرد: «همکاران کرهای ما بسیار منظم، مسئول و سختکوش هستند.»