آن کارسون، شاعر و مقاله‌نویس کانادایی، روز پنجشنبه به دلیل آنچه آکادمی سوئد، اهداکننده این جایزه، «آثار جسورانه و خلاقانه او که در گفت‌وگویی بازیگوشانه با سنت کلاسیک، فرم‌های جدیدی برای ادبیات معاصر ایجاد کرده است» نامید، برنده جایزه نوبل ادبیات شد.
او سومین نویسنده متولد کانادا است که این جایزه را کسب می‌کند؛ پس از آلیس مونرو در سال ۲۰۱۳ و ساول بلو در سال ۱۹۷۶.
کارسون، ۷۶ ساله، بیشتر به خاطر ترجمه‌های متن‌های یونان باستان و بازآفرینی آن‌ها با صدایی مدرن و بازیگوش شناخته می‌شود. «زندگی‌نامه سرخ: رمانی در نظم»، اثر ۱۹۹۸ او، قطعه‌ای از شعر یونانی را به داستانی از رابطه عاشقانه مخرب یک نوجوان بدخلق تبدیل کرد و «داکتر سرخ >»، اثر ۲۰۱۳ او، که نوعی دنباله برای «زندگی‌نامه سرخ» بود، درباره یک سفر جاده‌ای بود.
دیزی فراید در نقدی در سال ۲۰۱۳ از «داکتر سرخ >» برای نیویورک تایمز نوشت: «بسیاری در شکاف‌های ژانرها تلاش می‌کنند. رویکرد خوشایند، محبوب، پیچیده و بی‌توجه کارسون شاید بیشترین و بهترین کار را در دو دهه گذشته انجام داده باشد تا مردم کمتر نگران باشند که چه چیزی شعر است و چه چیزی نیست.»
سم اندرسون، در پروفایلی از کارسون در مجله نیویورک تایمز در سال ۲۰۱۳، گفت که آثار این نویسنده «می‌تواند حتی کسانی را که شعر دوست ندارند، وسوسه کند.»
جایزه نوبل، مهم‌ترین افتخار ادبیات، معمولاً نقطه اوج حرفه یک نویسنده است. برندگان قبلی شامل شاعران ویلیام باتلر ییتس و لوئیز گلاک، نمایشنامه‌نویسان هارولد پینتر و ساموئل بکت، و رمان‌نویسان هان کانگ و تونی موریسون بوده‌اند. برندگان غیرمنتظره‌تر نیز شامل باب دیلان، در سال ۲۰۱۶، و وینستون چرچیل، در سال ۱۹۵۳، بودند.
برنده جدید ۱۲ میلیون کرون سوئد، حدود ۱.۲ میلیون دلار، و همچنین افزایش چشمگیر شهرت دریافت می‌کند.
در سال‌های اخیر، آکادمی سوئد پس از انتقادات مبنی بر اینکه بسیاری از برندگان قبلی مرد بوده‌اند، تلاش کرده تنوع برندگان را افزایش دهد. از سال ۲۰۱۸، آکادمی بین برندگان زن و مرد نوبت را عوض کرده است. با توجه به اینکه جایزه سال گذشته به رمان‌نویس مجارستانی لاسلو کراسناهورکایی رسید، منتقدان انتظار داشتند امسال این افتخار نصیب یک زن شود.
و قبل از اعلام روز پنجشنبه، شرط‌بندی‌ها دو مورد علاقه زن برای جایزه داشتند: کارسون و کان شوئه، نویسنده پیشرو چینی.
کارسون در سال ۱۹۵۰ در تورنتو متولد شد و خانواده‌اش به دلیل شغل پدرش به عنوان بانکدار چندین بار در سراسر کانادا جابه‌جا شدند. او اولین بار در دبیرستان به زبان و متن‌های یونان باستان علاقه‌مند شد. «به نظر من بهترین زبان بود»، او در سال ۲۰۱۳ به مجله نیویورک تایمز گفت.
کارسون بعداً در دانشگاه تورنتو تحصیل کرد و با اوج گرفتن حرفه نویسندگی‌اش، به معلم کلاسیک در کالج‌های کانادایی از جمله دانشگاه کلگری و دانشگاه مک‌گیل تبدیل شد. او از آن زمان سمت‌هایی در کالج‌های ایالات متحده داشته است، از جمله دانشگاه کرنل و دانشگاه نیویورک.
از جمله آثار کلیدی دیگر کارسون که توسط کمیته نوبل ذکر شده‌اند، «اروس تلخ‌شیرین»، اولین کتاب مقاله‌ای او در سال ۱۹۸۶ درباره خدای عشق، و «مقاله شیشه‌ای»، شعری بلند از سال ۱۹۹۵ درباره عشق یک‌طرفه است.
کمیته همچنین «نرم اشتباه» را، مجموعه شعری که برای او نامزدی جایزه ملی کتاب در سال ۲۰۲۴ را به ارمغان آورد، برجسته کرد. اشعار در آن مجموعه موضوعاتی مانند پدرش، برف و واژه‌نامه روژه را پوشش می‌دادند، اما کارسون گفت هیچ ارتباطی بین آن‌ها وجود ندارد: «به همین دلیل آن‌ها را "اشتباه" نامیده‌ام.»
تریسترام فین ساندرز، در نقد «نرم اشتباه» برای دیلی تلگراف، روزنامه بریتانیایی، گفت اشعار «تنها به این دلیل متحد هستند که همه آن‌ها به نحوی هوشمندانه بدون سازش و در عین حال به راحتی قابل خواندن هستند.»
کارسون فردی خصوصی است. جلد کتاب‌های او به ندرت عکس نویسنده دارد و گاهی حتی بیوگرافی نویسنده هم ندارد. او به ندرت در مصاحبه‌ها درباره زندگی خصوصی خود صحبت کرده است، هرچند در مقاله‌ای در ماه آگوست ۲۰۲۴ در مجله مرور کتاب لندن گفت که به بیماری پارکینسون مبتلاست و دستخط او در نتیجه «متلاشی» شده است.
«من از نوشتن در دفترچه‌ها، انبوهی از آن‌ها، روز پس از روز، سال پس از سال لذت می‌بردم»، کارسون نوشت: «اکنون خطوط عمودی خم یا می‌شکنند یا به همه جهات می‌روند، واکه‌ها به لکه تبدیل می‌شوند، شیب زاویه صاف و هوشمندانه خود را از دست می‌دهد، همه چیز خجالت‌آور به نظر می‌رسد. من از شرم کل پاراگراف‌ها را پاک می‌کنم.»
او افزود که برای کمک به علائم بیماری، در کلاس بوکس شرکت کرده است.
دکلن اسپرینگ، ویراستار کارسون در نیو دیرکشنز، ناشر آمریکایی او، گفت که سعی کرده بود با کارسون تماس بگیرد تا او را برای نوبل تبریک بگوید، «اما پیامی دریافت کردم که تلفن او خاموش است.»
«او بسیار خجالتی است»، اسپرینگ گفت.
در کنفرانس خبری برای اعلام جایزه در روز پنجشنبه، اینگرید کارلبرگ، دبیر دائمی آکادمی سوئد، گفت که قبلاً با کارسون تماس گرفته و کارسون «بسیار غافلگیر» به نظر می‌رسید.
کارلبرگ افزود که این تماس کوتاهی بود: تنها چیزی که شاعر گفت این بود که او «در ایسلند» است و «به صدای باد گوش می‌دهد.»
راندا کیسن در تهیه گزارش همکاری کرد.