وقتی فرستادگان آمریکا، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، در ۹ اکتبر به هیئت اوکراینی گفتند که رئیس‌جمهور دونالد ترامپ در حال آماده‌سازی برای لغو تحریم‌های صادرات گازوئیل روسیه است، اوکراینی‌ها به سختی باور می‌کردند آنچه می‌شنوند.
هیئت اعزامی به ایالات متحده رفته بود تا درباره آتش‌بس احتمالی انرژی با روسیه مذاکره کند. اما مذاکره‌کنندگان کی‌یف خود را در برابر تصمیمی یافتند که می‌ترسید مسکو را با درآمد تازه‌ای برای تأمین هزینه جنگ علیه اوکراین مجهز کند و در عین حال اهرم فشار کی‌یف در مذاکرات را تضعیف نماید.
«فقط هیئت ما آنجا نبود، بلکه هیئتی اروپایی نیز حضور داشت»، یکی از مقامات ارشد اوکراینی به کی‌یف ایندیپندنت گفت. «همه آنجا مثل احمق‌ها نشسته بودند.»
واشینگتن از اوکراین می‌خواست حملاتش به انرژی روسیه را مهار کند، در حالی که به مسکو فرصت اقتصادی می‌داد؛ همه اینها در شرایطی رخ می‌داد که ترامپ با پیامدهای جنگ علیه ایران دست‌وپنجه نرم می‌کرد.
«با این حال، او کسی است که همه را به جنگی در ایران کشاند — جنگی بدون راه خروج — و حالا ما را می‌فروشد... فقط برای کسب یک آرامش موقت و فریبنده چند هفته پیش از انتخابات»، آن مقام گفت.
کی‌یف ایندیپندنت با چندین مقام اوکراینی که درگیر یا نزدیک به مذاکرات بودند صحبت کرد. همه آنها برای بحث درباره مسائل حساس ناشناس ماندند.
برای اوکراین، سوال کلیدی این بود که چرا کی‌یف باید یکی از مهم‌ترین ابزارهای فشار بر مسکو را تسلیم کند، اگر روسیه تعهدی برای توقف حملات به سیستم انرژی اوکراین ندارد.
توافقی که کی‌یف هرگز انتظارش را نداشت
رئیس‌جمهور ولودیمیر زلنسکی هیئتی اوکراینی را برای مذاکرات برنامه‌ریزی شده در ۹-۱۰ اکتبر به ایالات متحده فرستاده بود. دستور کار شامل آتش‌بس احتمالی انرژی با مسکو و توافق جداگانه برای توقف حملات در دریای سیاه بود.
اما مذاکرات پس از آنکه ترامپ اعلام کرد روسیه پس از تماس تلفنی با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، میلیون‌ها تن سوخت گازوئیل به آمریکا و بازارهای جهانی خواهد فروخت، منحرف شد.
کی‌یف از قبل از این تصمیم مطلع نشده بود. اگرچه زلنسکی علناً پذیرفت که واشینگتن در حال بررسی توافقی با مسکو است، مقامات اوکراینی گفتند جزئیات را پیش از اعلام آن شب نمی‌دانستند.
برای هیئت اعزامی، این افشاگری سؤالاتی را مطرح کرد که آیا واشینگتن قبلاً شرایط را با مسکو مذاکره کرده است، در حالی که مقامات اوکراینی و اروپایی هنوز سعی داشتند پارامترهای صلح انرژی را تعیین کنند.
«شبیه تله بود»، آن مقام ارشد اوکراینی گفت.
«صادقانه بگویم، همه به شدت شوکه شدند.»
زمان‌بندی تصمیم آمریکا تنها شک و تردید را عمیق‌تر کرد.
پیرو دستور ترامپ، وزارت خزانه‌داری آمریکا اعلام کرد که دفتر کنترل دارایی‌های خارجی «فوراً مجوز عمومی موقتی صادر می‌کند تا امکان عرضه گازوئیل روسیه به بازار جهانی فراهم شود.»
یکی از مقامات اوکراینی به ۷ آوریل، تاریخ انقضای معافیت، اشاره کرد و آن را مدرکی دانست که نشان می‌دهد واشینگتن این اقدام را بر اساس جدول زمانی مشخصی برنامه‌ریزی کرده است.
«آنها تحریم‌ها را تا ۷ آوریل لغو کردند... پس این را برای ۷ اکتبر آماده کرده بودند. این هدیه تولد برای پوتین است. دارند شش ماه را می‌شمارند»، آن مقام گفت.
خواسته ترامپ برای توقف حملات اوکراین
این اختلاف هفته‌ها بود که در حال شکل‌گیری بود.
ترامپ قبلاً زلنسکی را تحت فشار قرار داده بود تا حملات اوکراین به تأسیسات انرژی روسیه را متوقف کند و استدلال می‌کرد که کی‌یف باید تولید سوخت روسیه را مختل نکند.
«آقای زلنسکی باید یک کار انجام دهد. او باید تولید گازوئیل در روسیه را مختل نکند»، ترامپ در ۱۳ سپتامبر به زلنسکی گفت.
کی‌یف این فرضیه را که اوکراین باید به صورت یک‌جانبه حملات را متوقف کند، رد کرد. مقامات اوکراینی گفتند زلنسکی بارها تأکید کرده است که هرگونه آتش‌بس انرژی باید دوجانبه باشد و روسیه نیز حملاتش به زیرساخت‌های انرژی اوکراین را متوقف کند.
این تمایز برای کی‌یف محوری است. حملات اوکراین به پالایشگاه‌های نفتی، پایانه‌ها و سایر تأسیسات انرژی روسیه هدفشان مختل کردن منبع اصلی تأمین مالی جنگ مسکو است. در همین حال، روسیه به طور سیستماتیک نیروگاه‌ها و پست‌های برق اوکراین را هدف قرار داده است تا شهروندان را از برق و گرمایش محروم کند.
بنابراین، آتش‌بسی که فقط حملات اوکراین را متوقف کند، کمپین روسیه علیه سیستم انرژی اوکراین را دست‌نخورده باقی می‌گذارد، در حالی که از زیرساخت‌هایی محافظت می‌کند که ماشین جنگی روسیه را نگه می‌دارد.
با این حال، مقامات اوکراینی به کی‌یف ایندیپندنت گفتند که مذاکره‌کنندگان آمریکایی در طول مذاکرات موضوع را متفاوت ارائه کردند و زلنسکی را مسئول بن‌بست معرفی کردند زیرا از توقف حملات به پالایشگاه‌های روسیه امتناع ورزیده بود.
به اوکراینی‌ها همچنین گفته شد که واشینگتن اشتراک اطلاعاتی را که به کی‌یف کمک کرده بود اهداف داخل روسیه را شناسایی و هدف قرار دهد، قطع خواهد کرد، به گفته فردی که در مذاکرات حاضر بود.
اطلاعات نقش مهمی در حملات اوکراین داشته است و محدود کردن دسترسی به آن توانایی کی‌یف برای انجام حملات عمیق در خاک روسیه را تضعیف خواهد کرد.
یکی از مقامات ارشد اوکراینی که در مذاکرات مشارکت داشت، با طنز تلخ پاسخ داد.
«امیدوارم آمریکایی‌ها پاتریوت (سامانه‌های دفاع هوایی) به آنها ندهند تا از پالایشگاه‌های نفتی‌شان محافظت کنند»، آن مقام گفت.
این اظهار نظر، ترس گسترده‌تری را در کی‌یف منعکس می‌کرد.
واشینگتن در نهایت به مسکو کمک کرد تا زیرساخت‌هایی را که جنگش را تأمین مالی می‌کند محافظت کند، در حالی که بر اوکراین فشار آورد تا یکی از ابزارهای ضربه زدن را تسلیم کند.
مقام ارشد دیگری گفت اوکراین موافقت نکرده است حملات به پالایشگاه‌های روسیه را متوقف کند و بدون اقدام متقابل روسیه، چنین تعهدی نخواهد داد.
برای کی‌یف، اصل تغییر نکرده است. صلح انرژی تنها در صورتی کار می‌کند که هر دو کشور همان محدودیت‌ها را بپذیرند.
«خیلی احمقانه بود که ایده صلح انرژی را با آن حرکت دفن کنند»، یکی از مقامات گفت و پیشنهاد کرد که واشینگتن سعی دارد بزرگ‌ترین منبع اهرم فشار اوکراین را در مذاکرات از بین ببرد.
جنگ در هر دو طرف ادامه دارد
رویدادها در زمین نشان داد که این اعلامیه چقدر اندک تغییر ایجاد کرده است.
ساعت‌ها پس از اعلام ترامپ، پهپادهای اوکراین یک پایانه بارگیری نفت در راستوف-دون روسیه را هدف قرار دادند. این پایانه محصولات نفتی را برای صادرات مدیریت می‌کند و سوخت ارتش روسیه را تأمین می‌نماید.
در همین حال، روسیه در ۱۰ اکتبر حمله پهپادی و سپس حمله موشکی به کی‌یف آغاز کرد که تأسیسات انرژی اوکراین را نیز هدف قرار داد.
هیچ‌یک از طرفین موافقت نکرده بودند حملات به زیرساخت‌های انرژی را متوقف کنند و اعلام آمریکا اندک تأثیری در پر کردن شکاف بین مواضع آنها داشت.
زلنسکی در پیام صوتی به خبرنگاران در اواخر ۹ اکتبر به این تصمیم پرداخت و هشدار داد که اجازه دادن به روسیه برای صادرات گازوئیل تنها به مسکو درآمد اضافی برای ادامه جنگ می‌دهد.
«این فقط پوتین را تغذیه می‌کند و به او امکان می‌دهد جنگ بیشتری راه بیندازد»، زلنسکی گفت. «و در لحظه‌ای که درباره صلح صحبت می‌کنیم، آمریکا به روسیه اجازه صادرات گازوئیل می‌دهد.»
او همچنین هدف فرستادن هیئت اوکراینی به مذاکرات در این شرایط را زیر سوال برد.
«من معتقدم تیم ما صرفاً به عنوان پوشش استفاده می‌شود. این قطعا صادقانه نیست و قطعا نحوه رفتار شرکا نیست»، زلنسکی گفت و این تصمیم را «تصمیم ضعیف شرکای قدرتمند ما» نامید.
از اوکراین خواسته می‌شد در میدان نبرد امتیاز بدهد، در حالی که مسکو همچنان شهرها و زیرساخت‌های انرژی آن را مورد حمله قرار می‌داد.
برای یکی از مقامات ارشد اوکراینی، توضیح حرکت واشینگتن ساده بود: ترامپ سعی داشت سرزنش‌ها را از پیامدهای سیاست خارجی خودش منحرف کند.
«بدیهی است، ترامپ نمی‌خواهد بپذیرد که جنگ او علیه ایران بود که این همه مشکل برای آمریکایی‌ها ایجاد کرد»، آن مقام گفت.