روسیه از کشتیهای باری غیرنظامی برای حمل تجهیزات نظامی و عوامل احتمالی سرویسهای اطلاعاتی به آفریقا استفاده کرده است؛ بازجویان ۲۸ مسافر را شناسایی کردند که به نظر میرسد با هویتهای جعلی در کشتیهایی که تدارکات عملیاتهای نظامی روسیه در این قاره را حمل میکردند، سفر کردهاند.
بر اساس یک تحقیق مشترک منتشر شده در ۱۹ اکتبر توسط مرکز دوسیه، فالو د مانی، سوددویچه تسایتونگ، دانواچ و دلفی، عوامل مظنون در هفت کشتی باری روسی که عمدتاً تجهیزات نظامی مورد نیاز «سپاه آفریقای روسیه» را حمل میکردند، سفر کرده بودند؛ سپاهی که یک تشکیلات تحت کنترل وزارت دفاع است و جایگزین گروه مزدور واگنر شده است.
روزنامهنگاران ۲۸ مسافری را شناسایی کردند که نام، تاریخ تولد و شماره مدارک هویتی آنها در سوابق عمومی یا پایگاههای داده افشا شده یافت نشد. منبعی در نهادهای اطلاعاتی اروپا اظهار داشت که این افراد احتمالاً پرسنل اطلاعاتی روسیه هستند که با هویتهای پوششی فعالیت میکنند.
در این تحقیق مشخص شد که مسافران از گذرنامههای روسی بدون تراشه بیومتریک استفاده کرده بودند. چندین سند تنها در ارقام نهایی تفاوت داشتند، در حالی که دو مورد دارای شمارههای متوالی بودند که نشان میدهد ممکن است بخشی از یک عملیات هماهنگ صادر شده باشند.
استیگ ویور، افسر سابق اطلاعاتی دانمارک، ارزیابی کرد که اسناد ویژگیهای مرتبط با گذرنامههای مورد استفاده در عملیاتهای اطلاعاتی را نشان میدهند. تحلیلگران سازمان پژوهش امنیتی مستقر در آمریکا C4ADS نیز نتیجه گرفتند که اطلاعات شخصی مسافران به نظر میرسد جعلی باشد.
یکی از محمولهها شامل کشتی باری روسی «ساباتا» بود که در ۱۹ مارس به بندر کوناکری گینه رسید. گفته میشود این کشتی حدود ۵۰ خودروی نظامی و پشتیبانی، از جمله خودروهای زرهی و تانکرهای سوخت، تحویل داده است.
این تجهیزات سپس از طریق راه زمینی به مالی منتقل شدند، جایی که «سپاه آفریقای روسیه» حضور نظامی دارد. چهار مسافر در کشتی «ساباتا» جزئیات هویتیای داشتند که بازجویان نتوانستند آنها را از طریق سایر سوابق موجود راستیآزمایی کنند.
این کشتی متعلق به شرکت «پروژه شمالی» (Severny Proekt) است، یک شرکت روسی که در قراردادهای دفاعی دولتی و پروژههای ویژه برای شرکت هستهای دولتی روساتوم مشارکت دارد.
در این تحقیق سه کشتی رورو (roll-on/roll-off) شامل «آدلر»، «آسکالون» و «بالتیک لیدر» نیز شناسایی شدند که توسط شرکت کشتیرانی روسی «امجی-فلوت» (MG-Flot) اداره میشدند؛ شرکتی که به دلیل فعالیتهای مرتبط با ایران و تأمین قطعات برای تولید پهپاد روسیه، توسط ایالات متحده و اتحادیه اروپا تحریم شده است.
سه کشتی باری دیگر شامل «میخائیل بریتنف»، «میس ژلانییا» و «سیانیه سیورا» نیز به عنوان بخشی از شبکه دریایی شناسایی شدند. کشتی «سیانیه سیورا» پیشتر غلات را از مناطق موقتاً اشغالشده اوکراین حمل کرده بود.
طبق این تحقیق، کشتیها اغلب فرستندههای سیستم شناسایی خودکار (AIS) خود را در طول سفر به آفریقا خاموش میکردند که ردیابی حرکات آنها را دشوارتر میساخت.
منبعی در یک نهاد اطلاعاتی اروپا پیشنهاد کرد که روسیه ممکن است پرسنل سرویس امنیت فدرال (FSB) یا سازمان اطلاعات نظامی (GRU) را برای همراهی با محمولهها به دلیل ماهیت حساس بار نظامی اعزام کرده باشد.
میشل بوکمان، تحلیلگر ارشد شرکت اطلاعات دریایی Windward، اظهار داشت که عوامل اطلاعاتی مظنون ممکن است وظیفه نظارت بر خدمه و جلوگیری از تمکین کشتیها به دستورهای احتمالی توقف صادر شده توسط مقامات اروپایی را بر عهده داشته باشند.
حضور نظامی رو به رشد روسیه در آفریقا توجه اوکراین را نیز جلب کرده است. طبق گزارش CNN در ۱۲ سپتامبر، حدود ۱۵ متخصص پهپاد اوکراینی در مالی مشغول فعالیت بوده و آموزش و حمایت عملیاتی را به نیروهای محلی که علیه «سپاه آفریقای روسیه» میجنگند، ارائه میدهند.
به گفته منابع، پرسنل اوکراینی همچنین عملیات پهپادی را در سودان و لیبی علیه فعالیتهای نظامی و دریایی مرتبط با روسیه انجام دادهاند.