دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز دوشنبه با نخستوزیر قطر دیدار خواهد کرد تا درباره تلاشها برای دستیابی به آتشبس جدید و از سرگیری مذاکرات هستهای با ایران گفتگو کنند.
اهمیت خبر: به گفته منابع، شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، میانجی اصلی بین ایران و آمریکا در هفتههای اخیر، از ترامپ خواسته است زمان بیشتری به مسیر دیپلماتیک بدهد.
- ترامپ همچنان مایل است اجازه دهد تلاشهای دیپلماتیک ادامه یابد تا ببیند آیا توافقی ممکن است یا خیر. اما مشخص نیست او چقدر حاضر به دادن وقت است.
- در مصاحبهای با برنامه «۶۰ دقیقه» شبکه سیبیاس که جمعه ضبط و یکشنبه پخش شد، ترامپ گفت قصد تشدید جنگ را ندارد. او افزود: «فکر نمیکنم دلیلی برای آن وجود داشته باشد»، و اشاره کرد که مواد هستهای ایران «زیر هزاران تن سنگ مدفون شده است».
- اگر رئیسجمهور نظر خود را تغییر دهد و دستور حملات مجدد صادر کند، ارتش آمریکا آماده اقدام فوری است.
پشت صحنه: به گفته منبعی مطلع، انتظار میرود نخستوزیر قطر قبل از دیدار با ترامپ، به طور جداگانه با جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، دیدار کند.
- ونس در دو هفته گذشته شخصاً در مذاکرات غیرمستقیم با ایران دخالت داشته و تقریباً هر روز با آل ثانی صحبت کرده است.
روند تحولات: میانجیگران قطری — همراه با سایر بازیگران منطقهای مانند پاکستان، عربستان سعودی، مصر و ترکیه — گفتگوها با مقامات ایرانی و کاخ سفید را درباره پیشنویس پیشنهادی ادامه دادند که شامل مجموعهای از اقدامات طی دو روز برای ایجاد اعتماد متقابل به منظور رسیدن به توافق گستردهتر است.
- در روز اول، آمریکا محاصره دریایی خود را لغو و بخشی از وجوه مسدود شده ایران را آزاد میکند. در مقابل، طبق گفته منابع منطقهای، ایران بر اساس توافقی که سال گذشته در قاهره حاصل شد، دعوتنامه رسمی برای اعزام بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) به سایتهای هستهای بمباران شده صادر خواهد کرد.
- در روز دوم، تنگه هرمز بازگشایی میشود و پس از آن مذاکرات هستهای با تمرکز بر ذخایر اورانیوم غنیشده ایران از سر گرفته میشود.
- اما به گفته منابع، انتخابات میاندورهای باعث کندی روند مذاکرات غیرمستقیم شده است.
وضعیت فعلی: عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، یکشنبه اعلام کرد که تهران همچنان در انتظار پاسخ آمریکا به آخرین پیشنهاد است.
- او در پلتفرم ایکس نوشت: «رایدهندگان آمریکایی انتخاب خود را انجام دادهاند. حالا نوبت کاخ سفید است که تصمیم خودش را بگیرد. پیشنهاد دو روزه ما همچنان روی میز است: اگر شرایط، از جمله پایان جنگ در تمام جبههها، فراهم شود، نتایج آن را خواهید دید. یا جنگ را انتخاب کنید و شاهد بارش جهنم توسط جنگجویان هوشیار و باتجربه ما باشید.»
دیدگاه طرف مقابل: مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، یکشنبه گفت که مذاکرات غیرمستقیم با ایران تاکنون نتیجه چندانی نداشته است.
- روبیو پیش از سفر به پاریس برای شرکت در نشست وزرای خارجه گروه هفت (G-7) اظهار داشت: «نمیخواهم بگویم در آستانه یک پیشرفت بزرگ هستیم. رئیسجمهور همیشه ترجیح میدهد این مسئله و همه مشکلات را به صورت دیپلماتیک حل کند. متأسفانه گاهی این امکانپذیر نیست.»
- او افزود: «در حال حاضر این مذاکرات بسیار سازنده نبوده است، زیرا خواستههای ایرانی نه تنها غیرقابل قبول، بلکه در برخی موارد بیپایه و اساس، مضحک و کاملاً غیرواقعی هستند.»