۱۱ نوامبر (رویترز) - یک هفته پیش از آنکه ایالات متحده در ماه ژانویه به ونزوئلا حمله کند و رهبر اقتدارگرای آن را دستگیر نماید، جی.دی. ونس، معاون رئیس‌جمهور آمریکا، با هواپیمای نیروی هوایی دو (Air Force Two) به کلوپ یلواستون مونتانا، یک پیست اسکی و گلف فوق‌العاده لوکس و انحصاری سفر کرد.
به گفته یک منبع مطلع، او در آنجا با دوست قدیمی و یکی از تأمین‌کنندگان اولیه مالی دوران سیاسی خود، جان ادیسون، معامله‌گر بنزین در غول کالایی ویتول، دیدار کرد.
سوابق پروازی بررسی‌شده توسط رویترز نشان می‌دهد که جت خصوصی امبرائر ادیسون و هواپیمای معاون رئیس‌جمهور ونس در تاریخ ۲۷ دسامبر، یک هفته پیش از حمله، در فرودگاه بین‌المللی بوزمان یلواستون که حدود یک ساعت تا پیست فاصله دارد، در کنار هم بر روی باند فرود بودند.
به گفته این منبع که گزارش دیدار را از ادیسون شنیده است، ونس و ادیسون درباره ونزوئلا صحبت کردند. ونس علاقه خاصی داشت بداند اگر آمریکا به طور فرضی کنترل ذخایر نفتی کشور را به دست آورد، چه سرعتی برای فروش نفت خام ونزوئلا امکان‌پذیر خواهد بود. ادیسون به ونس اطمینان داد که ویتول جایگاه منحصربه‌فردی برای انجام این کار دارد.
برای تهیه این مقاله، هر دو ادیسون و دفتر ونس دیدار ۲۷ دسامبر در مونتانا را تکذیب کردند. ادیسون به رویترز گفت: «و هر کسی که چنین ادعایی داشته باشد، کاملاً در حال ساختن داستان است زیرا من هرگز به هیچ کس نگفته‌ام که چنین بوده است.»
اما ادیسون به رویترز تأیید کرد که در پنجم ژانویه – دو روز پس از عملیاتی که نیکلاس مادورو، رئیس‌جمهور ونزوئلا را سرنگون کرد و تا ۱۰۰ نفر را کشت – کریس رایت، وزیر انرژی آمریکا، با او در میز کارش در هیوستون تماس گرفت و پیشنهادی وسوسه‌انگیز ارائه داد.
دولت دونالد ترامپ قصد داشت شروع به فروش نفت خام این عضو سازمان اوپک در آمریکای جنوبی به خریداران جهانی کند تا گذار سیاسی آینده را تأمین مالی نماید، و رایت می‌خواست از ادیسون بپرسد آیا ویتول تمایل دارد این کار را انجام دهد یا خیر.
ادیسون در مصاحبه اخیر خود به رویترز گفت: «فکر می‌کردم فقط زنگ می‌زند تا آخرین وضعیت بازار را بگیرد.» او افزود: «تماس تلفنی مسیر دیگری طی کرد.»
وزارت انرژی تأیید کرد که رایت در پنجم ژانویه با ادیسون برای بحث درباره ونزوئلا تماس گرفته است.
ظرف چند روز، ویتول و رقیبش ترافینگورا مجوزهای ویژه‌ای برای فروش نفت ونزوئلا دریافت کردند و این شرکت‌ها از آن زمان صدها میلیون دلار از طریق عرضه این نفت خام کسب کرده‌اند.
جزئیات نحوه کسب ویتول یکی از پرطرفدارترین مجوزهای انرژی دولت قبلاً گزارش نشده بود.
ادیسون ۴۸ ساله گزینه بدیهی برای دریافت چنین تماسی از رایت نبود. او یک معامله‌گر ارشد در ویتول بود، نه مدیرعامل منطقه‌ای شرکت. همچنین تخصص او خرید و فروش بنزین آمریکا بود، نه نفت خام آمریکای لاتین.
اما ادیسون به رویترز گفت که ونس به رایت گفته بود ادیسون فرد قابل اعتمادی است، که راه را برای این تماس باز کرد.
یک مقام آمریکایی که خواست نامش فاش نشود، به رویترز تأیید کرد که ونس در گفتگویی به رایت گفته بود ادیسون فردی قابل اعتماد در صنعت انرژی است. این مقام گفت که این گفتگو حداقل یک سال قبل از تماس تلفنی پنجم ژانویه رخ داده است.
وزارت انرژی در بیانیه‌ای به رویترز گفت که ونس و رایت هرگز درباره فروش نفت ونزوئلا صحبت نکرده‌اند و وزارتخانه ویتول را انتخاب کرد زیرا بزرگ‌ترین معامله‌گر انرژی و کالا در جهان است.
دیدار مونتانا و نقش غیرمعمول و برجسته ادیسون در کسب این قرارداد سودآور، پرسش‌های تازه‌ای را در میان قانون‌گذاران دموکرات درباره چگونگی تأثیر احتمالی روابط شخصی بر دسترسی به امور دولتی پس از عملیات ونزوئلا ایجاد کرده است.
رابرت گارسیا، نماینده ارشد دموکرات در کمیته نظارت مجلس و رئیس آتی آن، در ماه ژانویه نامه‌ای به مدیران هر دو شرکت ویتول و ترافینگورا ارسال کرد و درباره شرایط کسب مجوزهایشان سؤالاتی مطرح نمود.
گارسیا در بیانیه‌ای در آن زمان گفت که بخشی از نگرانی‌هایش درباره involvement ویتول به دلیل سابقه کمک‌های سیاسی طرفدار ترامپ ادیسون است. گارسیا همچنین ابراز نگرانی کرد که ممکن است به ویتول و ترافینگورا اطلاع قبلی درباره اقدام نظامی علیه ونزوئلا داده شده باشد.
گارسیا به رویترز گفت: «دموکرات‌های کمیته نظارت ماه‌هاست که پاسخ‌هایی درباره توافق عظیم نفتی دولت ترامپ با ونزوئلا و اینکه آیا افراد داخل شرکت‌های نفتی هشدار قبلی درباره اقدام نظامی علیه ونزوئلا دریافت کرده‌اند یا خیر، درخواست می‌کنند.»
او افزود: «گزارش‌های جدید مبنی بر دیدار جی.دی. ونس با یک معامله‌گر ارشد ویتول پیش از دستگیری مادورو، سؤالات بیشتری درباره اینکه چه کسی چه چیزی را و چه زمانی می‌دانست، مطرح می‌کند.»
ویتول و ترافینگورا از اظهار نظر درباره اینکه آیا به نامه گارسیا پاسخ داده‌اند خودداری کردند، اما هر دو به رویترز گفتند که هیچ اطلاعات قبلی درباره عملیات نظامی آمریکا در ونزوئلا نداشته‌اند.
معمولاً قراردادهای بزرگ دولتی آمریکا از طریق فرآیند مناقصه رقابتی اعطا می‌شوند تا شفافیت تضمین شود، از تبعیض جلوگیری گردد و بهترین بازده مالی ممکن برای مالیات‌دهندگان حاصل شود.
اما دولت ترامپ از تصمیم خود برای حذف آن فرآیند دفاع کرده و استدلال می‌کند که اقدام سریع پس از دستگیری مادورو برای تثبیت اقتصاد در حال بحران ونزوئلا و اطمینان از تأمین فوری خدمات روزمره و تلاش‌های بازسازی بدهی حیاتی بوده است.
پول کلان
ونزوئلا دارای بزرگ‌ترین ذخایر نفت خام جهان است، اما سطح تولید آن پس از سال‌ها کمبود سرمایه‌گذاری، سوءمدیریت و تحریم‌های فلج‌کننده به کمتر از یک سوم اوج خود کاهش یافته بود.
ترامپ پس از حمله ژانویه گفت که آمریکا قصد دارد کنترل نفت خام و درآمدهای ونزوئلا را برای مدت نامحدودی در دست گیرد و می‌خواهد ۱۰۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری از شرکت‌های نفتی آمریکا را برای احیای تولید این کشور جذب کند. او استدلال می‌کند که این امر امنیت انرژی آمریکا را با افزایش حجم عرضه موجود در نیمکره غربی تقویت خواهد کرد.
تاکنون، بزرگ‌ترین بهره‌مندان پس از عملیات آمریکا در ونزوئلا ویتول و ترافینگورا بوده‌اند. به گفته یک منبع مطلع، ترافینگورا چند روز پس از ویتول، در مقطعی در هفته دوم ژانویه، مجوز خود را از دولت آمریکا برای فروش نفت ونزوئلا دریافت کرد.
تام سنگ، متخصص مالی انرژی و استاد دانشگاه تگزاس کریستین، تخمین زد که معامله‌گران به ازای هر بشکه نفت فروخته‌شده ونزوئلا بین ۳ تا ۳.۵۰ دلار سود کسب می‌کنند. او این تخمین را بر اساس شرایط جاری بازار و نرخ حمل‌ونقل دریایی ارائه داد و گفت که بازدهی معادل حاشیه سود تقریبی ۳.۵ تا ۴ درصد است.
این بازدهی‌ها به صدها میلیون دلار سود در قرارداد نفت خام ونزوئلا تبدیل می‌شود، زیرا طبق داده‌های دولت آمریکا، این کشور تاکنون بیش از ۲۰۰ میلیون بشکه نفت خام در سال جاری صادر کرده است.
حاشیه سود عملیاتی ویتول در سه سال گذشته بین ۱ تا ۳ درصد بوده است، طبق بررسی رویترز از گزارش‌های سالانه آن. شرکت‌های تجاری خصوصی سود حاصل از معاملات فردی را افشا نمی‌کنند و تخمین‌ها درباره حاشیه سود و حجم نفت فروخته‌شده توسط آن‌ها نمی‌تواند به صورت مستقل تأیید شود.
ترافینگورا و ویتول به رویترز گفتند که نمی‌توانند درباره شرایط توافق‌های تجاری خود با شرکت ملی نفت ونزوئلا (PDVSA) برای فروش نفت اظهار نظر کنند زیرا محرمانه است.
اخیراً، ترامپ اعلام کرد که آمریکا از طریق مشارکت با بلو انرژی پارتنرز شمالی (Blue Energy Partners)، یکی از بزرگ‌ترین تولیدکنندگان نفت خصوصی ونزوئلا، به حدود یک پنجم ذخایر نفت خام این کشور دسترسی پیدا کرده است.
این شرکت متعلق به میلیاردر آلخاندرو بتانکورت است که تا اخیراً هدف تحقیقات پولشویی آمریکا در مورد وجوه اختلاس‌شده از PDVSA قرار داشت. توافق این شرکت با واشنگتن به آمریکا حق مالکیت ۳۵ درصدی سهام شرکت مادر و حق خرید ۲۰ درصد از تولید به قیمت تمام‌شده را می‌دهد.
رویترز نتوانست تعیین کند که آیا ویتول یا ترافینگورا بخشی از تولید فعلی نفت NABEP که حدود ۲۲۰,۰۰۰ بشکه در روز است را عرضه می‌کنند یا خیر.
ویتول گفت که رابطه تجاری با NABEP دارد، اما قرارداد بلندمدتی ندارد. جزئیات این رابطه تجاری را ارائه نکرد.
ترافینگورا هنگام پرسش‌وپاسخ پاسخی نداد.
وکیل بتانکورت گفت که اتهامات علیه موکلش به طور گسترده توسط مقامات در چند حوزه قضایی بررسی شده و هیچ اتهامی علیه او طرح نشده است.
در کاخ سفید
پس از گفتگوی ادیسون و رایت، همه چیز به سرعت پیش رفت.
تا نهم ژانویه، هر دو شرکت ویتول و ترافینگورا مجوزهای خود را دریافت کرده بودند و ادیسون در کاخ سفید حضور داشت و در جلسه‌ای تلویزیونی با ترامپ درباره آینده صنعت نفت ونزوئلا در کنار مدیران عامل اکسون‌موبیل و شورون قرار گرفته بود.
ادیسون در جریان آن جلسه تلویزیونی به ترامپ گفت: «ما اینجا هستیم تا مطمئن شویم شما قادر خواهید بود تمام این نفت را با بهترین قیمت ممکن در سراسر جهان جابه‌جا کنید تا نفوذی که بر ونزوئلایی‌ها دارید، تضمین کند که آنچه می‌خواهید را به دست آورید.»
بن مارشال، مدیرعامل منطقه‌ای ویتول نیز در آن جلسه حاضر بود و از ترامپ برای فرصت عرضه نفت ونزوئلا تشکر کرد.
ویتول به رویترز گفت که ادیسون به دلیل تخصصش به عنوان معامله‌گر بنزین، دانش فنی لازم برای مذاکره قرارداد نفت خام بین‌المللی را نداشت و پس از تماس پنجم ژانویه، مارشال و تیم نفت خام را درگیر کرده بود.
ترافینگورا در آن جلسه توسط ریچارد هولتوم، مدیرعامل آن نمایندگی می‌شد.
ادیسون از حمایت‌کنندگان اولیه ونس بود و طبق سوابق کمیسیون انتخابات فدرال، در سال ۲۰۲۲ مبلغ ۳۰۰ هزار دلار به کمیته اقدام سیاسی محافظت از ارزش‌های اوهایو (Protect Ohio Values PAC) برای کمک به موفقیت ونس در کسب یکی از کرسی‌های سنای آمریکا برای اوهایو کمک کرد.
بعداً، ادیسون و همسرش شانون، طبق سوابق FEC، در سال ۲۰۲۴ مبلغ ۷ میلیون دلار به کمیته‌های اقدام سیاسی کمک کردند، از جمله ۵ میلیون دلار به «آمریکا را دوباره بزرگ کنیم» (Make America Great Again) برای کمک به تضمین دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ در کاخ سفید.
به گفته سه نفر آشنا با این رابطه، ادیسون شیوه سیاست محافظه‌کارانه ونس را تحسین می‌کرد.
در همین زمان، در حالی که این دو نفر بر اساس دیدگاه‌های سیاسی مشترک نزدیکی پیدا می‌کردند، ادیسون فصل مشکل‌دارتری از زندگی حرفه‌ای خود را بسته بود. ویتول و SK Energy در سال ۲۰۲۴ پس از یک دهه جنگ حقوقی، پرونده دستکاری قیمت بنزین را با ایالت کالیفرنیا برای مبلغ ۵۰ میلیون دلار حل و فصل کردند. ادیسون به عنوان ارشدترین مدیر اجرایی ویتول در طرح ادعایی معرفی شده بود.
نه ویتول و نه ادیسون هیچ تخلفی را قبول نکردند.
ویتول از اظهار نظر درباره این پرونده برای این مقاله خودداری کرد.
ادیسون پیام‌هایی که برای کسب نظر درباره پرونده ارسال شده بود را پاسخ نداد.
سال بعد، یعنی در ۲۰۲۵، ادیسون طبق سوابق اداره هوانوردی فدرال، یک جت امبرائر جدید خرید. این هواپیما که قیمت آن حدود ۱۴ میلیون دلار بود، برای پروازهای مکرر رو به رشد او به کلوپ یلواستون مونتانا استفاده می‌شد؛ جایی که ادیسون می‌گوید اکنون در حال ساخت خانه است و او را در جمع میلیاردرها، غول‌های فناوری و سلبریتی‌های هالیوود قرار می‌دهد.
طبق سوابق اداره درآمد مونتانا، قبل از شروع ساخت‌وساز، زمین یک جریبی توسعه‌نیافته ادیسون ارزش ارزیابی‌شده ۱۶.۴ میلیون دلار داشت.
سوابق نشان می‌دهد که رایت نیز اقامتگاهی نزدیک به کلوپ یلواستون با ارزش ۳۶.۲ میلیون دلار دارد.
ادیسون گفت تماس پنجم ژانویه از سوی رایت نقطه اوج ۱۷ سال سابقه کاری‌اش در ویتول بود.
ادیسون به رویترز گفت: «من احساس افتخار و میهن‌پرستی بسیار زیادی می‌کنم که دولت، به واسطه کریس رایت، برای کمک به انجام این معامله با من تماس گرفت.»
کسب قرارداد ونزوئلا همچنین آخرین اثر هنری او بود. او در پایان ماه مارس بازنشستگی خود را از شرکت اعلام کرد تا بر سیاست و انرژی تمرکز کند. از آن زمان، او به عنوان رئیس هیئت مشورتی سیاست انرژی رایت منصوب شده است که اولین نشست خود را در ژوئیه برگزار کرد.
یک یادداشت داخلی ویتول درباره بازنشستگی او که رویترز آن را دیده است، او را «یکی از موفق‌ترین معامله‌گران در تاریخ شرکت» توصیف کرده است.
گزارش‌دهی توسط تیم مک‌لافلین؛ ویرایش توسط ریچارد والدمنیس