ولودیمیر زلنسکی اعلام کرد که مذاکره‌کنندگان آمریکایی ایده عقب‌نشینی نیروهای باقی‌مانده اوکراین از منطقه دونباس در شرق این کشور را در ازای عضویت در ناتو مطرح کرده‌اند.
اظهارات رئیس‌جمهور اوکراین روز شنبه پس از سفر فرستادگان آمریکا به مسکو و شرکت در نشست اتحادیه اروپا در دوبلین، در راستای تلاش‌های مداوم برای پایان جنگ بین روسیه و اوکراین بیان شد.
کییف مدت‌هاست که عضویت در این ائتلاف نظامی را شرط هرگونه توافق صلح برای بازدارندگی در برابر تهدیدات آینده می‌داند، در حالی که مسکو حضور یک عضو دیگر ناتو در مرزهای خود را غیرقابل قبول دانسته است.
زلنسکی نیز همواره تأکید کرده است که اوکراین حاضر به واگذاری قلمرو حاکمیتی خود نیست، علیرغم درخواست‌های مسکو برای تسلیم دونباس.
«آمریکایی‌ها سؤالی را مطرح کردند: "اگر اوکراین به ناتو بپیوندد، آیا از دونباس عقب‌نشینی خواهد کرد؟" این اولین بار بود که چنین موضوعی مطرح می‌شد»، زلنسکی روز شنبه به خبرنگاران گفت.
او افزود که اگر پیشنهادی شامل تضمین‌های امنیتی، بدون محدودیت برای نیروهای مسلح اوکراین و کمک‌های مالی برای بازسازی کشور دریافت کند، آن را به همه‌پرسی خواهد گذاشت.
جرد کوشنر و استیو ویتکاف، فرستادگان آمریکا، روز پنجشنبه پس از دوری از مذاکرات با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، در مسکو، به پایتخت ایرلند سفر کردند تا با زلنسکی دیدار کنند.
اظهارات پوتین و مقامات کرملین نشان می‌دهد که موضع روسیه در مورد جنگ تغییری نکرده و خواسته‌های مسکو برای سرزمین و بی‌طرفی همچنان بسیار فراتر از آنچه اوکراین مایل به پذیرش آن است، باقی مانده است.
مسکو پیش‌تر محدودیت‌هایی بر اندازه نیروهای مسلح اوکراین، امتیازات سرزمینی و تضمین بی‌طرفی کییف را به عنوان شرایط یک توافق صلح پیشنهاد کرده بود.
اوکراین این موارد را رد کرده و استدلال می‌کند که چنین محدودیت‌هایی توانایی آن را برای مقابله با هرگونه تهاجم آینده مختل خواهد کرد.
با این حال، نشانه‌های اخیر حاکی از امکان یافتن نقطه مشترک است: ماه گذشته، ملانی ترامپ، بانوی اول آمریکا، موفق به میانجی‌گری برای آتش‌بس موقت در منطقه خرسون شد تا امکان تخلیه و تحویل کمک‌های بشردوستانه فراهم شود.
مقامات آمریکا پیش‌تر گفته بودند که عضویت اوکراین در ناتو از دستور کار خارج شده است.
زلنسکی روز شنبه گفت که پیشنهاد آمریکا باعث شد او باور کند «ناتو دوباره روی میز مذاکره قرار گرفته است».
اما او هشدار داد: «شما همچنین سیگنال‌های پوتین را شنیده‌اید و این گفت‌وگویی بسیار دشوار است.»
روسیه در حال حاضر حدود یک پنجم از خاک اوکراین، از جمله بخش عمده‌ای از مناطق دونتسک و لوگانسک که دونباس را تشکیل می‌دهند، اشغال کرده است.
واگذاری قطعات کوچک زمینی که اوکراین هنوز در آنجا کنترل دارد، برای کییف از نظر نمادین اهمیت زیادی دارد زیرا به معنای پذیرش روسی بودن دونباس خواهد بود.
زلنسکی پیش‌تر از بازپس‌گیری سرزمین‌های تحت کنترل روسیه در چهار منطقه اوکراین، به همراه شبه‌جزیره کریمه که مسکو در سال ۲۰۱۴ آن را ضمیمه کرد، سخن گفته است.
این دور جدید مذاکرات پس از دوره‌ای از روابط تنش‌زا بین کییف و واشینگتن درباره حملات اوکراین به تأسیسات نفتی در عمق روسیه انجام می‌شود؛ حملاتی که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، از اوکراین خواسته بود متوقف شوند تا عرضه گازوئیل روسیه تسهیل شده و قیمت جهانی سوخت کاهش یابد، قیمتی که از زمان حمله آمریکا و اسرائیل به ایران در فوریه در حال افزایش بوده است.
زلنسکی سپس مقامات آمریکا را به محدود کردن سرویس اینترنت استارلینک اوکراین، که برای هماهنگی عملیات دفاعی استفاده می‌شود، متهم کرد، در حالی که ترامپ گفت «زمان آن رسیده است که اوکراین رئیس‌جمهور جدیدی داشته باشد» و خواستار برگزاری انتخابات تازه شد.
انتخابات تا زمانی که اوکراین تحت قانون جنگی است، معلق مانده است، اما زلنسکی پیش‌تر گفته بود که حاضر است ظرف چند ماه پس از دستیابی به توافق صلح آن‌ها را برگزار کند و ریاست جمهوری را در ازای عضویت در ناتو واگذار نماید.