تهران – خبرگزاری تندروی تسنیم روز جمعه گزارش داد که سرتیپ امیرعلی حاجیزاده، فرمانده نیروی هوافضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران، و همچنین علیرضا صباحیفرد، فرمانده نیروی پدافند هوایی ارتش ایران، از منطقه پدافند هوایی جنوب شرق کشور بازدید کردند.
این بازدید که با هدف نمایش آمادگی نظامی ایران انجام شد، با افزایش نگرانیها از حملات احتمالی آمریکا پس از گزارشهای اطلاعاتی مبنی بر فعالیتهای مقدماتی در پایگاههای آمریکایی مانند دیگو گارسیا همزمان بود. در حالی که مقامات ایرانی این تهدید را کماهمیت جلوه دادهاند، نمایشهای نظامی نشاندهنده یک استراتژی بازدارندگی است که مستقیماً دولت آتی ترامپ را هدف قرار داده است.
ایران خود را در حال پیمایش در یک چشمانداز ژئوپلیتیکی پیچیده مییابد. بازگشت احتمالی دونالد ترامپ، که به خاطر کارزار «فشار حداکثری» و خروج از توافق هستهای ۲۰۱۵ (برجام) شناخته میشود، نگرانیهایی را در تهران برانگیخته است. به نظر میرسد استراتژی کنونی دو شاخه دارد: نمایش قدرت نظامی برای بازداشتن از تجاوز و در عین حال تعامل همزمان در دیپلماسی منطقهای برای کاهش تنشها و انزوای احتمالی واشنگتن.
این تلاش دیپلماتیک شامل تقویت روابط با همسایگان و بهرهگیری از مشارکتهای منطقهای موجود است. ایران امیدوار است با نشان دادن تواناییهای دفاعی خود (که با عملیاتی مانند حملات تلافیجویانه به پایگاه عینالاسد در سال ۲۰۲۰، موسوم به «عملیات وعده صادق» برجسته شد) و تمایل خود به تعامل دیپلماتیک، بتواند محاسبه ریسک را برای هر متجاوز احتمالی تغییر دهد.
با این حال، اثربخشی این استراتژی نامشخص است. غیرقابل پیشبینی بودن ترامپ و ترکیب احتمالی دولت او از موارد نامعلوم عمده هستند. علاوه بر این، اتکای ایران به جنگ نامتقارن و نیروهای نیابتی، اگرچه در برخی زمینهها مؤثر است، اما میتواند بهانههایی برای تشدید تنش نیز فراهم کند.
بازدیدها و اظهارات نظامی اخیر بر قابلیتهای پدافند هوایی ایران تأکید دارند که عنصری حیاتی در مقابله با حملات هوایی احتمالی است. مقامات اغلب به سیستمهای تولید داخل که برای حفاظت از سایتهای حساس، از جمله تأسیسات هستهای، طراحی شدهاند، افتخار میکنند. با این حال، پرسشهایی در مورد توانایی آنها برای مقاومت در برابر یک حمله پایدار و از نظر فناوری برتر باقی است.
در نهایت، تهران بر روی طناب راه میرود. این کشور به دنبال اجتناب از یک رویارویی نظامی مستقیم است که میتواند ویرانگر باشد، در حالی که از تسلیم شدن در برابر فشار خارجی امتناع میورزد. ماههای آینده در تعیین اینکه آیا ترکیب بازدارندگی و دیپلماسی ایران میتواند با موفقیت چالشهای ناشی از ریاست جمهوری دوم احتمالی ترامپ را پشت سر بگذارد، حیاتی خواهد بود.