هنگامی که جنگ با روسیه سرانجام به پایان برسد، اوکراین با ارتش بزرگتر و با تجربهتری نسبت به هر یک از حامیان اروپایی خود باقی خواهد ماند.
اینکه آیا این ارتش میتواند در برابر طرحهای بلندمدت روسیه در صورت هرگونه توافق صلح مقاومت کند، سؤالی برای کل قاره است، که اکنون اوکراین را به عنوان سدی در برابر جاهطلبیهای مسکو میبیند.
تأمین پول و نیروی انسانی برای نگهداری 800,000 سرباز و انبوهی از تجهیزات، در کنار توسعه قابلیتهای جدید، از دشوارترین وظایف دولت اوکراین در دوران پس از جنگ خواهد بود. رهبران اتحادیه اروپا اخیراً اعلام کردند که 90 میلیارد یورو، حدود 105 میلیارد دلار، به اوکراین وام خواهند داد. این اقدام از بحران مالی قریبالوقوع در کییف جلوگیری کرده و به ارتش اوکراین کمک میکند تا در حالی که ولادیمیر پوتین، رهبر روسیه و ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، برای جلب حمایت رئیسجمهور ترامپ رقابت میکنند، به جنگ ادامه دهد.
به گفته بسیاری از تحلیلگران دفاعی، اگر توافق صلح حاصل شود، سربازانی که برای نبرد در خطوط مقدم بسیج شدهاند احتمالاً تمایل به غیرفعال شدن خواهند داشت و کمبود بودجه نیز نشان میدهد که اوکراین به سختی میتواند حقوق آنها را بپردازد. این کشور احتمالاً بیشتر به نیروهای ذخیره و تجهیزات ارزانقیمت مانند پهپادها متکی خواهد بود.
تصمیمات بلندمدت دیگری نیز باید اتخاذ شود.
برخی میگویند اولویت اوکراین باید صرف هزینه برای سامانههای پدافند هوایی و موشکهای دوربرد گرانقیمت باشد، اما باید از اقلام پرهزینه مانند جتهای جنگنده اجتناب کند.
کییف همچنین میخواهد با تولید داخلی تسلیحات، خودکفایی بیشتری پیدا کند که به منطقی کردن انبوه تجهیزات غربی اهدایی که در حال حاضر استفاده میکند، کمک خواهد کرد.
مایکل کوفمن، کارشناس نظامی در "صندوق کارنگی برای صلح بینالمللی" (Carnegie Endowment for International Peace)، یک اندیشکده مستقر در واشنگتن، گفت: «ارتش اوکراین باید بر اساس قابلیتهایی بنا شود که مقرونبهصرفهتر هستند، مانند پهپادها، مانند مینها، و بسیج بر اساس نیروهای ذخیره.»
او گفت: «اقلام گرانقیمت مانند هواپیماها میتوانند به راحتی بخش زیادی از بودجه دفاعی اوکراین را مصرف کنند.»
در حالی که ارتش اوکراین عمدتاً در عقب نگه داشتن روسهای بسیار مجهزتر موفق عمل کرده است، ممکن است این چیزی نباشد که کییف پس از پایان جنگ بخواهد تکرار کند.
فرانک کندال، که در دولت بایدن به عنوان وزیر نیروی هوایی ایالات متحده خدمت کرد، گفت: «بسیاری از کارهایی که اوکراین در حال حاضر انجام میدهد، در بلندمدت پایدار نیست؛ اینها چیزهایی هستند که آنها میتوانند به سرعت تحت فشار مداوم درگیری جاری بسازند.»
او گفت، برای مثال، ایجاد نیروی هوایی، زمان زیادی برای آموزش خلبانان، خرید هواپیما و ساخت پایگاهها نیاز دارد.
دولت و ارتش اوکراین از اظهار نظر در مورد این مقاله خودداری کردند.
زلنسکی گفته است که اوکراین باید 800,000 پرسنل فعال را حفظ کند و درخواستهای روسیه را مبنی بر محدود کردن ارتش خود به 600,000 نفر به عنوان بخشی از مذاکرات صلح رد کرد. رهبران اروپایی اخیراً با رقم زلنسکی موافقت کردند و گفتند که هزینه آن را پرداخت خواهند کرد.
اما تأمین مالی یک ارتش بزرگ به ویژه گران است. اوکراین حدود 30 درصد از تولید ناخالص داخلی خود را صرف دفاع میکند، حتی با اینکه متحدانش در بخشهای دیگر کمک میکنند. وزارت دفاع روسیه مسئول 7.3 درصد از تولید ناخالص داخلی این کشور است.
طبق گفته "مؤسسه اقتصاد جهانی کیل" (Kiel Institute for the World Economy)، یک گروه تحقیقاتی در آلمان، اروپا، ایالات متحده و دیگران حدود 350 میلیارد دلار برای ارتش و خدمات عمومی اوکراین هزینه کردهاند. ایالات متحده قبلاً کمک مالی خود را متوقف کرده است و کشورهای اروپایی که با محدودیت بودجه مواجه هستند، ممکن است پس از پایان جنگ تمایل کمتری به تأمین مالی کییف داشته باشند.
وام جدید 105 میلیارد دلاری اتحادیه اروپا، یک تقویت کوتاهمدت خواهد بود، تقریباً معادل هزینههای نظامی پیشبینی شده آلمان برای سال آینده. در حالی که دستمزدها و سایر هزینهها در آلمان بالاتر است، این کشور حدود یک چهارم پرسنل فعلی اوکراین را دارد.
بریتانیا، که اغلب به عنوان قدرتمندترین ارتش اروپای غربی شناخته میشود، تنها 147,000 عضو فعال و 32,000 نیروی ذخیره دارد. ایالات متحده، بزرگترین اقتصاد جهان، دارای 1.3 میلیون پرسنل فعال است.
یک نیروی بزرگ که نگهداری آن پرهزینه است، همچنین 800,000 نفر را از اقتصاد اوکراین با جمعیت رو به کاهش سریع آن خارج خواهد کرد.
نیکولا بیلیسکوف، پژوهشگر "مؤسسه ملی مطالعات استراتژیک" (National Institute for Strategic Studies)، یک نهاد پژوهشی دولتی اوکراین، گفت: «اوکراین باید 300,000 تا 500,000 نفر را هدف قرار دهد و بقیه را به عنوان ذخیره حفظ کند.» او گفت اوکراین درست قبل از حمله تمامعیار روسیه کمتر از 300,000 پرسنل داشت و این به وضوح برای پوشش یکی از بزرگترین مرزهای اروپا کافی نبود.
علاوه بر تعداد سربازان، اوکراین سرنخهای عمومی کمی در مورد نحوه شکلدهی ارتش خود پس از جنگ ارائه کرده است.
در یک نشریه ماه مارس، وزارت دفاع اعلام کرد که میخواهد حداقل 29 پست راداری اضافی را برای ایجاد یک شبکه منسجم دفاع موشکی مستقر کند. این کشور ترکیبی از سامانههای مختلف شوروی و غربی را دارد که باید در یک سیستم واحد ادغام شوند.
افسران اوکراینی و تحلیلگران دفاعی خارجی تقریباً متفقالقول هستند که پدافند هوایی و موشکهای دوربرد باید اولویتهای اصلی اوکراین باشند.
سرهنگ دوم سرهی کوستیشین، معاون فرمانده تیپ 72، گفت: «اگر بخواهم به یک حوزه اشاره کنم، احتمالاً روی پدافند هوایی تمرکز خواهم کرد، زیرا همه ما میبینیم که در حال حاضر با حملات دشمن در عمق کشورمان چه اتفاقی میافتد.»
او گفت روسیه تقریباً هر روز اوکراین را با صدها پهپاد و موشک دوربرد بمباران میکند. پدافند هوایی در خط مقدم ضروری است، زیرا پهپادهای روسی به نیروها و لجستیک اوکراین آسیب و تلفات وارد میکنند.
سند وزارت دفاع در ماه مارس میگوید اوکراین استفاده از وسایل نقلیه زمینی بدون سرنشین، مانند پهپادها برای تخلیه مجروحان را، تا 80 درصد در «تیپهای مانور» یا پیادهنظام مکانیزه خود افزایش خواهد داد.
هالینا یانچنکو، قانونگذار اوکراینی که ریاست کارگروه پارلمانی سرمایهگذاری دفاعی را بر عهده دارد، گفت: «نیروهای مسلح آینده اوکراین باید بر اساس یک اصل اساسی ساخته شوند: این مردم نیستند که باید بجنگند، بلکه پهپادها هستند.»
آندری زاگورودنیوک، وزیر دفاع سابق، گفت که گسترش پهپادها و موشکها به این معنی است که مردم به تدریج از میدان نبرد حذف خواهند شد و وسایل نقلیه بدون سرنشین جایگزین آنها خواهند شد. او گفت بیشتر کارشناسان نظامی اوکراینی و افسران خط مقدم که با آنها صحبت میکند، موافقند.
تحلیلگران میگویند در چنین دنیایی، بعید است که اوکراین به انبار کردن تانکها و سایر وسایل نقلیه زرهی گرانقیمت که کشورهای غربی همچنان خریداری میکنند، بپردازد. کییف از قبل به نظر میرسد از طرح قبلی برای تولید 200 تانک پلنگ آلمانی در اوکراین عقبنشینی کرده است.
اوکراین روشن کرده است که میخواهد در زمینه تسلیحات خودکفاتر شود و وابستگی خود را به خواستههای تأمینکنندگان خارجی مانند ایالات متحده کاهش دهد. در ماه اکتبر، دولت اعلام کرد که بیش از 40 درصد از تسلیحات مورد استفاده در خط مقدم، ساخت اوکراین بودهاند و هدف را برای پایان امسال به نصف تعیین کرد.
یک بحث بزرگ پیرامون جتهای جنگنده وجود دارد.
زلنسکی اخیراً یادداشت تفاهمهایی را با سوئد و فرانسه امضا کرد تا حداکثر 250 جت جنگنده گریپن و رافال خریداری کند. این امر به آن ناوگان جنگندهای در حد مجموع بریتانیا و فرانسه میدهد، با توجه به اینکه اوکراین در حال حاضر 66 هواپیمای جنگی عملیاتی دارد، از جمله اف-16های اهدایی و جتهای دوران شوروی، بر اساس گزارش اندیشکده "مؤسسه بینالمللی مطالعات استراتژیک" (International Institute for Strategic Studies).
جتهای جنگنده هم از نظر خرید و هم از نظر نگهداری به طرز چشمگیری گران هستند و سالانه میلیونها دلار هزینه عملیاتی دارند، به همین دلیل برخی تحلیلگران پیشنهاد میکنند که شاید این بهترین راه برای اوکراین برای خرج کردن بودجه محدودش نباشد. برای مثال، کلمبیا اخیراً اعلام کرد که معادل 3.6 میلیارد دلار را تنها برای 17 فروند گریپن هزینه خواهد کرد.
زاگورودنیوک، که همچنین رئیس "مرکز اوکراینی برای استراتژیهای دفاعی" (Ukrainian Center for Defence Strategies) است، گفت که هواپیماها نباید نادیده گرفته شوند، با توجه به اینکه آنها هم پلتفرمی برای پرتاب موشک و هم برای دفاع در برابر آنها هستند.
او گفت: «اگر این را نداشته باشید، خطر میکنید که دشمن شما بتواند آسمان را اشغال کرده و پنجرههایی از برتری هوایی ایجاد کند.»
برای ارتباط با آلیستر مکدونالد، به آدرس [email protected] ایمیل بفرستید.