ویدئوهای تأیید شدهای که از ایران منتشر شدهاند، اجساد انباشته شده در یک بیمارستان، تکتیراندازان مستقر بر روی ساختمانها و تخریب دوربینهای مداربسته را به دنبال سرکوب بیسابقه اعتراضات اوایل این ماه نشان میدهند.
بیبیسی وریفای (BBC Verify) از اواخر ماه دسامبر شیوع اعتراضات در سراسر ایران را دنبال کرده است، اما قطعی تقریباً کامل اینترنت که توسط مقامات اعمال شده، مستندسازی ابعاد سرکوب مرگبار معترضان توسط دولت را فوقالعاده دشوار ساخته است.
خبرگزاری فعالان حقوق بشر ایران (هرانا/HRANA) مستقر در ایالات متحده میگوید که کشته شدن نزدیک به ۶۰۰۰ نفر، شامل ۵۶۳۳ معترض را از زمان آغاز ناآرامیها در پایان ماه دسامبر تأیید کرده است. این خبرگزاری میافزاید که با وجود قطعی اینترنت پس از تقریباً سه هفته، در حال حاضر در حال بررسی ۱۷۰۰۰ مورد گزارش شده دیگر از مرگ و میر است.
گروه دیگری، سازمان حقوق بشر ایران (IHR) مستقر در نروژ، هشدار داده است که آمار نهایی قربانیان ممکن است از ۲۵۰۰۰ نفر فراتر رود.
مقامات ایران هفته گذشته اعلام کردند که بیش از ۳۱۰۰ نفر کشته شدهاند، اما اکثریت آنها از نیروهای امنیتی یا عابران پیادهای بودهاند که توسط "اغتشاشگران" مورد حمله قرار گرفتهاند.
جدیدترین ویدئوهای منتشر شده از این کشور، گمان میرود که در ۸ و ۹ ژانویه فیلمبرداری شدهاند؛ زمانی که هزاران نفر به دنبال فراخوان رضا پهلوی، فرزند در تبعید شاه فقید، برای اعتراضات سراسری به خیابانها آمدند.
تصور میشود که این شبها مرگبارترین شبها برای معترضان تاکنون بودهاند و این ویدئوهای تازه تأیید شده نشان میدهند که چگونه نیروهای امنیتی ایران به شدت معترضان را سرکوب کردهاند.
چندین کلیپ که توسط بیبیسی وریفای و بیبیسی فارسی تحلیل شدهاند، اجساد انباشته شده در داخل سردخانه بیمارستان تهرانپارس در شرق تهران را نشان میدهند. ما موقعیت این بیمارستان را با تطبیق فضای داخلی آن با سایر تصاویر و ویدئوهای عمومی موجود از ساختمان تأیید کردیم و حداقل ۳۱ جسد را تنها در یک ویدئو شمارش کردیم. یک کلیپ دیگر هفت کیسه جسد را نشان میدهد که در بیرون ورودی بیمارستان روی زمین قرار گرفتهاند.
در ویدئوی دیگری، صدها نفر در حال اعتراض در یک بزرگراه در غرب تهران دیده میشوند، قبل از آنکه چندین دور صدای شلیک گلوله شنیده شود و مردم شروع به فریاد کشیدن کنند.
معترضان همچنین در تلاش بودهاند تا با غیرفعال کردن دوربینهای مداربسته، از زیرساختهای نظارتی سنگین ایران فرار کنند. تصاویر تأیید شده توسط ما نشان میدهد که یک نفر در پایتخت از یک تیر بالا میرود و چندین بار به یک دوربین نظارتی ضربه میزند تا آن را غیرفعال کند. جمعیت عظیمی از معترضان در خیابان دیده و صدای تشویق آنها شنیده میشود که دوربین آسیب میبیند.
ما شیوع اعتراضات ضد دولتی را در ۷۱ شهر و شهرستان ایران ردیابی کردهایم، اگرچه تعداد واقعی مناطقی که در آنها تظاهرات برگزار شده، احتمالاً بسیار بیشتر است.
در شهر کرمان در جنوب شرقی ایران، ویدئویی که از ارتفاع یک ساختمان گرفته شده است، چندین مرد مسلح با لباس نظامی را نشان میدهد که در حال پایین آمدن از یک جاده به طور مداوم اسلحه خود را شلیک میکنند، اگرچه مشخص نیست که به چه کسی شلیک میکنند. آتش کوچکی در وسط جاده میسوزد در حالی که صدای شعار معترضان در پسزمینه شنیده میشود.
تکتیراندازان نیز بر روی پشتبام ساختمانها ضبط شدهاند. در شهر مشهد در شمال شرقی ایران، ویدئوی تأیید شدهای دو مرد سیاهپوش را در پشتبام یک ساختمان در روز روشن نشان میدهد. یک مرد کنار یک تفنگ بزرگ که به دیوار تکیه داده شده ایستاده و با تلفن صحبت میکند. مرد دیگر در حال سیگار کشیدن روی زمین نشسته است.
برای بیشتر مردم از ۸ ژانویه تقریباً قطعی کامل اینترنت وجود داشته است، اما برخی با استفاده از روشهایی مانند اینترنت ماهوارهای استارلینک (Starlink) اسپیسایکس و شبکههای خصوصی مجازی (VPN) توانستهاند به طور موقت به اینترنت دسترسی پیدا کنند.
احتمالاً ویدئوهای بیشتری در روزهای آینده منتشر خواهد شد زیرا اقتصاد کشور در طول این قطعی با مشکل مواجه شده است.
گزارشهای تکمیلی از بیبیسی فارسی.