مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، روز سهشنبه اعلام کرد که به وزیر امور خارجه خود دستور داده است تا «مذاکرات عادلانه و منصفانه» را با ایالات متحده در مورد یک توافق هستهای دنبال کند تا جایگزین توافقی شود که رئیسجمهور دونالد ترامپ در دوره اول ریاستجمهوری خود آن را لغو کرده بود.
پزشکیان هیچ اشارهای به ناآرامیهای گسترده اخیر در ایران و سرکوب گاهی خشونتآمیز رژیم خود، یا تنشها با آمریکا نکرد، تنشهایی که در همان روز با حوادث کوچک دریایی بیشتر نمایان شد.
ایالات متحده، کشورهای عربی و ترکیه در میان اعتراضات داخلی، برای ترتیب دادن مذاکرات تازه با ایران تلاش کردهاند.
آنچه رؤسای جمهور پزشکیان و ترامپ درباره مذاکرات احتمالی گفتند
پزشکیان در شبکههای اجتماعی به زبان انگلیسی نوشت: «من به وزیر امور خارجهام دستور دادهام، به شرط وجود محیطی مناسب — عاری از تهدیدات و انتظارات غیرمنطقی — مذاکرات عادلانه و منصفانه را با راهنمایی اصول کرامت، احتیاط و مصلحت، دنبال کند.»
وی گفت که این اقدام در پرتو «درخواستهای دولتهای دوست منطقه برای انجام مذاکرات» صورت گرفته است.
ایالات متحده، قدرتهای منطقهای و گهگاه کشورهای اروپایی بیش از یک سال است که تلاش میکنند دولت در تهران را به طور متناوب به مذاکرات سوق دهند. ترکیه نیز تمایل خود را برای میزبانی دور اخیر مذاکرات نشان داده بود.
روز دوشنبه، ترامپ گفته بود که با حرکت ناوهای جنگی بزرگ آمریکا به سمت ایران، در صورت عدم دستیابی به توافق، «اتفاقات بدی» احتمالاً رخ خواهد داد. پیامهای رئیسجمهور آمریکا به ایران تا حدودی متناقض بوده است؛ وی از یک سو برای مذاکره و توافق با دولت فشار میآورد، در حالی که از سوی دیگر در اوج اعتراضات عمومی، در پیامهایی خطاب به معترضان میگفت «کمک در راه است».
کارولین لیویت، سخنگوی مطبوعاتی کاخ سفید، روز سهشنبه به فاکس نیوز گفت که مذاکرات برای اواخر هفته برنامهریزی شده است، که این اظهارات بازتابدهنده اظهارات غیررسمی منابع ترکیهای و عربی به خبرگزاریها بود. جزئیات دقیق در مورد زمان و مکان این مذاکرات هنوز ارائه نشده است.
حوادث دریایی در سواحل ایران تنشها را افزایش میدهد
در همین حال، فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) اواخر روز سهشنبه اعلام کرد که نیروهایش یک پهپاد ایرانی شاهد ۱۳۹ را که در آبهای سواحل ایران به یک ناو هواپیمابر آمریکایی نزدیک میشد، ساقط کردهاند.
کاپیتان تیم هاوکینز، سخنگوی فرماندهی مرکزی آمریکا، در بیانیهای گفت: «یک جنگنده اف-۳۵سی از ناو آبراهام لینکلن پهپاد ایرانی را در دفاع از خود و برای محافظت از ناو هواپیمابر و پرسنل آن ساقط کرد.»
پهپادهای شاهد، پهپادهای کوچکی هستند که معمولاً برای جمعآوری اطلاعات و شناسایی استفاده میشوند. سنتکام اعلام کرد که این کشتی حدود ۸۰۰ کیلومتر (تقریباً ۵۰۰ مایل) از سواحل جنوبی ایران فاصله داشت.
در اواخر همان روز، سنتکام و آژانسهای کشتیرانی دریایی گزارش دادند که نیروهای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی ایران یک کشتی تجاری با پرچم آمریکا به نام «استنا ایمپراتیو» را مورد آزار و اذیت قرار دادهاند. ارتش آمریکا اعلام کرد که دو قایق و چندین پهپاد با سرعت بالا به این کشتی نزدیک شده و تهدید به سوار شدن و توقیف تانکر کردهاند.
تعیین سپاه پاسداران به عنوان سازمان تروریستی توسط اروپا، تهران را ناراحت میکند
دولت ایران هفته گذشته از اقدام اتحادیه اروپا در پیگیری تهدید دیرینهاش مبنی بر تعیین سپاه پاسداران انقلاب اسلامی این کشور به عنوان یک سازمان تروریستی، خشمگین شد.
این تصمیم تا حد زیادی در نتیجه سرکوب اعتراضات عمومی اخیر و گزارشها مبنی بر کشته شدن هزاران نفر توسط نیروهای امنیتی ایران در سرکوبهای متعاقب آن اتخاذ شد. ارتباطات همچنان مختل است و خبرنگاران تا حد زیادی ممنوعالفعالیت هستند، اما گزارشها از ناآرامیهای پراکنده همچنان ادامه دارد.
با توجه به اینکه دولت در تهران این نیرو را شاخه اصلی ارتش منظم خود میداند، متعاقباً ارتشهای اروپایی را به عنوان گروههای تروریستی طبقهبندی کرد.