واشنگتن — رئیسجمهور ترامپ در حال بررسی یک حمله نظامی محدود اولیه به ایران است تا این کشور را مجبور به پذیرش خواستههای او برای یک توافق هستهای کند. این گام نخست با هدف اعمال فشار بر تهران برای رسیدن به توافق طراحی شده است اما از یک حمله تمامعیار که میتواند منجر به تلافیجویی گسترده شود، کوتاهی خواهد کرد.
افراد آگاه به این موضوع گفتند که این حمله اولیه، که در صورت مجوز ممکن است طی چند روز آینده انجام شود، چند سایت نظامی یا دولتی را هدف قرار خواهد داد. اگر ایران همچنان از پیروی دستور ترامپ برای پایان دادن به غنیسازی هستهای خودداری کند، ایالات متحده با یک کارزار گسترده علیه تاسیسات رژیم پاسخ خواهد داد – که احتمالا با هدف سرنگونی رژیم تهران است.
گزینه حمله محدود اولیه، که قبلاً گزارش نشده بود، نشان میدهد که ترامپ ممکن است آماده استفاده از نیروی نظامی باشد، نه تنها به عنوان توبیخی برای عدم دستیابی ایران به توافق، بلکه برای هموار کردن راه برای یک توافق دوستانه با آمریکا. یکی از این افراد گفت که ترامپ میتواند حملات خود را تشدید کند، با حملات کوچک شروع کرده و سپس حملات بزرگتری را فرمان دهد تا زمانی که رژیم ایران یا فعالیت هستهای خود را برچیند یا سرنگون شود.
مشخص نیست که ترامپ پس از هفتهها بحث و بررسی چقدر جدی این گزینه را در نظر گرفته است، اگرچه دستیاران ارشد مکرراً آن را به وی ارائه کردهاند. مقامات گفتند که مذاکرات اخیر بیشتر بر کمپینهای گستردهتر متمرکز بوده است.
روز پنجشنبه، ترامپ گفت که تصمیمات بعدی خود درباره ایران را ظرف ۱۰ روز اتخاذ خواهد کرد. او بعداً به خبرنگاران گفت که این زمانبندی حداکثر حدود دو هفته است. وی اظهار داشت: «ما به هر طریقی که شده به یک توافق دست خواهیم یافت.»
آنا کِلی، سخنگوی کاخ سفید، از بحث درباره مسیری که ایالات متحده در پیش خواهد گرفت، خودداری کرد و گفت: «فقط رئیسجمهور ترامپ میداند که چه کاری ممکن است انجام دهد یا ندهد.»
مقامات گفتند که ترامپ هنوز دستور حمله در هیچ مقیاسی را صادر نکرده است، اگرچه او در حال بررسی گزینههایی است که از یک کارزار یک هفتهای حملات برای تغییر رژیم تا موجی از حملات کوچکتر به تاسیسات دولتی و نظامی ایران را شامل میشود. برخی از مقامات و تحلیلگران آمریکایی هشدار دادهاند که چنین حملاتی میتواند ایران را به تلافیجویی تحریک کند و احتمالاً ایالات متحده را به یک جنگ گستردهتر در خاورمیانه بکشاند و متحدان منطقهای را به خطر اندازد.
بررسی حمله اولیه کوچکتر توسط ترامپ یادآور بحثی است که رئیسجمهور در دوره اول ریاستجمهوری خود درباره اعمال یک «ضربه خونین» به کره شمالی داشت. در سال ۲۰۱۸، طی دورهای از لفاظیهای هستهای داغ بین واشنگتن و پیونگیانگ، دولت اول ترامپ یک حمله محدود و پیشگیرانه به کره شمالی را بررسی کرد. این اقدام نشان میداد که ایالات متحده در پایان دادن به برنامه هستهای پیونگیانگ چقدر جدی است.
ترامپ و تیمش تصمیم گرفتند به کره شمالی حمله نکنند. رئیسجمهور در عوض با کیم جونگ اون, رهبر کره شمالی, وارد دیپلماسی شد, اگرچه سه دیدار جداگانه نتوانست این خودکامه را متقاعد کند که از سلاحهای خود دست بکشد.
در جبهه دیپلماتیک، مقامات ارشد آمریکا این هفته با همتایان ایرانی خود برای مذاکره دیدار کردند. ایالات متحده خواهان پایان دادن به فعالیتهای هستهای تهران و اعمال محدودیت بر برنامه موشکهای بالستیک ایران و حمایت از نیروهای نیابتی منطقهای است. ایران یک توافق جامع را رد کرده و تاکنون امتیازات محدودی را در زمینه تلاشهای هستهای خود پیشنهاد داده است. این کشور بار دیگر هرگونه تلاش برای دستیابی به سلاح هستهای را تکذیب کرد.
بنبست موجود، که مقامات آمریکایی به طور فزایندهای میگویند بعید است شکسته شود، و تقویت نظامی آمریکا در نزدیکی ایران، احتمال حملات را افزایش داده است.
مقامات ایرانی تهدید کردهاند که به هر سطحی از حملات آمریکا با حداکثر توان پاسخ خواهند داد. در مجموعهای از اظهارات در شبکههای اجتماعی در روز سهشنبه، آیتالله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، گفت که نیروهایش میتوانند یک ناو هواپیمابر آمریکایی را غرق کنند و به ارتش آمریکا «آنچنان ضربهای بزنند که دیگر نتواند بلند شود.»
ایران پیش از این نیز از جدول زمانی دیپلماتیک ترامپ نگران بوده است. سال گذشته، کاخ سفید اعلام کرد که به ایران دو هفته فرصت میدهد تا به توافق هستهای مشابهی برسد. اما تنها چند روز بعد، بمبافکنهای B-2 به سه سایت هستهای ایران حمله کردند و فعالیت هستهای این کشور را به عقب انداختند.
طبق دادههای ردیابی پرواز و اظهارات یک مقام آمریکایی، طی چند روز گذشته، ایالات متحده به جابجایی جتهای جنگنده پیشرفته F-35 و F-22 به سمت خاورمیانه ادامه داده است. یک ناو هواپیمابر دوم مملو از هواپیماهای تهاجمی و جنگ الکترونیک در راه است. هواپیماهای فرماندهی و کنترل، که برای سازماندهی کارزارهای هوایی بزرگ حیاتی هستند، در حال ورود میباشند. سامانههای پدافند هوایی حیاتی نیز در هفتههای اخیر در منطقه مستقر شدهاند.