یک ماه پس از جنگ با ایران، ترامپ تنها با انتخاب‌های دشوار روبرو است

• ترامپ برای خروج از درگیری با ایران، بین تشدید یا مذاکره با ایران در تنگنا قرار دارد.
• تلافی ایران، عرضه جهانی نفت را تحت تأثیر قرار داده و تنگه هرمز همچنان مسدود است.
• تلاش‌های دیپلماتیک با موانع روبرو هستند و ایران به شدت به نیات ترامپ بدبین است.

واشنگتن، ۲۸ مارس (رویترز) – با افزایش قیمت‌های جهانی انرژی و کاهش میزان محبوبیت کاری‌اش، دونالد ترامپ پس از یک ماه جنگ با ایران، با گزینه‌های دشواری روبرو است: یک توافق بالقوه ناقص را بپذیرد و خارج شود، یا تنش نظامی را تشدید کند و ریسک یک درگیری طولانی‌مدت را که می‌تواند دوران ریاست جمهوری او را تحت الشعاع قرار دهد، بپذیرد.

علی‌رغم فعالیت دیپلماتیک فشرده، ترامپ هفته دیگری از عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل را در تلاش برای مهار بحران فزاینده خاورمیانه به پایان می‌رساند؛ در حالی که ایران سرسختانه کنترل محموله‌های نفت و گاز خلیج را حفظ کرده و به حملات موشکی و پهپادی در سراسر منطقه ادامه می‌دهد.

تحلیلگران می‌گویند، سوال اصلی اکنون این است که آیا ترامپ آماده کاهش یا افزایش آنچه منتقدان "جنگ خودخواسته" نامیده‌اند، است؛ جنگی که بدترین شوک عرضه جهانی انرژی در تاریخ را شعله‌ور کرده و بسیار فراتر از منطقه گسترش یافته است.

یک مقام ارشد کاخ سفید گفت، ترامپ به دستیاران خود گفته است که می‌خواهد از یک "جنگ بی‌پایان" اجتناب کند و راه حلی از طریق مذاکره بیابد، و از آنها خواسته است تا بر بازه زمانی چهار تا شش هفته‌ای درگیری‌ها که او علناً اعلام کرده، تاکید کنند. این مقام افزود که چنین جدول زمانی "متزلزل" به نظر می‌رسد.

در عین حال، ترامپ تهدید کرده است که در صورت شکست مذاکرات، تشدید نظامی بزرگی را آغاز خواهد کرد.

ابتکارات دیپلماتیک ترامپ با ایران، از جمله یک پیشنهاد صلح ۱۵ ماده‌ای که از طریق کانال پشت پرده با پاکستان ارسال شد، به نظر می‌رسید که نشان‌دهنده جستجویی فزاینده و فوری برای یافتن راه حلی باشد. اما هنوز مشخص نیست که آیا در حال حاضر چشم‌انداز واقع‌بینانه‌ای برای مذاکرات ثمربخش وجود دارد یا خیر.

جاناتان پانیکاف، افسر سابق اطلاعات ملی آمریکا برای خاورمیانه، گفت: «رئیس‌جمهور ترامپ برای پایان دادن به جنگ، گزینه‌های ضعیفی در همه جهات دارد. بخشی از چالش، عدم وضوح در مورد اینکه چه نتیجه‌ای رضایت‌بخش خواهد بود، است.»

یک مقام کاخ سفید تاکید کرد که عملیات ایران "زمانی پایان خواهد یافت که فرمانده کل قوا تعیین کند اهداف ما محقق شده‌اند" و ترامپ اهداف صریحی را تعیین کرده است.

ترامپ ظاهراً در حال پوشش ریسک‌های خود است؛ او هزاران سرباز آمریکایی دیگر را به منطقه اعزام می‌کند و به ایران در مورد یک حمله شدیدتر، از جمله احتمال استفاده از نیروهای زمینی، هشدار می‌دهد، اگر تسلیم خواسته‌های او نشود.

تحلیلگران می‌گویند چنین نمایش قدرتی می‌تواند با هدف ایجاد اهرم فشار برای گرفتن امتیاز از تهران باشد، اما ریسک کشاندن آمریکا به یک درگیری طولانی‌تر را به همراه دارد؛ به طوری که هرگونه تعهد حضور نیروهای زمینی در خاک ایران احتمالاً بسیاری از رای‌دهندگان آمریکایی را خشمگین خواهد کرد.

کارشناسان می‌گویند یک سناریوی دیگر این است که آمریکا یک حمله هوایی بزرگ نهایی را در "عملیات خشم حماسی" برای تضعیف بیشتر قابلیت‌های نظامی و سایت‌های هسته‌ای ایران انجام دهد، پس از آن ترامپ پیروزی را اعلام کرده و کنار بکشد و بگوید اهداف جنگی او محقق شده‌اند.

اما چنین ادعایی توخالی خواهد بود مگر اینکه تنگه حیاتی هرمز به طور کامل بازگشایی شود، که ایران تاکنون از اجازه آن خودداری کرده است. ترامپ از خودداری متحدان اروپایی برای اعزام کشتی‌های جنگی به منظور کمک به تأمین امنیت این آبراه ابراز ناامیدی کرده است.

ترامپ، که بارها قسم خورده است آمریکا را از درگیری‌های خارجی دور نگه دارد، ظاهراً در تلاش است تا جنگی را که او به همراه اسرائیل آغاز کرده است، مهار کند.

به گفته یک مقام ارشد کاخ سفید که به شرط ناشناس ماندن برای بحث در مورد مذاکرات داخلی صحبت کرده است، حتی با وجود ادامه ارزیابی‌های پیروزمندانه، او به طور فزاینده‌ای پیام‌های خود را برای اطمینان بخشیدن به بازارهای مالی عصبی تنظیم کرده و دستیاران ارشد خود را تحت فشار قرار داده تا تاکید کنند که جنگ به زودی پایان خواهد یافت.

اما فقدان یک استراتژی خروج روشن، هم برای میراث ریاست جمهوری ترامپ و هم برای چشم‌انداز حزب او خطراتی به همراه دارد؛ زیرا جمهوری‌خواهان در تلاشند تا اکثریت‌های کم در کنگره را در انتخابات میان‌دوره‌ای نوامبر حفظ کنند.

بزرگترین اشتباه محاسباتی ترامپ، میزان تلافی تهران بوده است. ایران از موشک‌ها و پهپادهای باقیمانده خود برای حمله به اسرائیل و کشورهای همسایه حاشیه خلیج فارس استفاده کرده و عمدتاً تنگه هرمز، گذرگاه یک پنجم نفت جهان را بسته است، که شوک‌های شدیدی را به اقتصاد جهانی وارد کرده است.

جان آلترمن از مرکز مطالعات استراتژیک و بین‌المللی در واشنگتن گفت: «شرط دولت ایران این است که آنها می‌توانند درد بیشتری را برای مدت طولانی‌تری نسبت به دشمنانشان تحمل کنند، و ممکن است حق با آنها باشد.»

مقام کاخ سفید، که به شرط ناشناس ماندن صحبت می‌کرد، گفت ترامپ و تیمش برای پاسخ ایران در تنگه "کاملاً آماده" بودند و اطمینان دارند که به زودی بازگشایی خواهد شد.

با این حال، واضح‌ترین نشانه از نگرانی فزاینده ترامپ در مورد جنگ، روز دوشنبه با عقب‌نشینی دراماتیک او از تهدید به نابودی شبکه برق ایران در صورت عدم اجازه عبور کشتی‌ها از تنگه، نمایان شد.

در اقدامی که به طور گسترده‌ای با هدف آرام کردن بازارها تلقی شد، او پنج روز وقفه در اجرای تهدید خود را اعلام کرد تا به دیپلماسی فرصت داده شود. روز پنجشنبه، او این وقفه را برای ۱۰ روز دیگر تمدید کرد.

در عین حال، فشارها در داخل کشور نیز در حال افزایش است.

نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد که جنگ با مخالفت اکثریت قاطع آمریکایی‌ها روبرو است، و در حالی که جنبش "MAGA" ترامپ عمدتاً از او حمایت کرده است، اگر تاثیر اقتصادی، از جمله قیمت بالای بنزین، ادامه یابد، کنترل او بر پایگاه سیاسی‌اش می‌تواند تضعیف شود.

یک نظرسنجی رویترز/ایپسوس که روز دوشنبه به پایان رسید، نشان داد که میزان محبوبیت کلی ترامپ به ۳۶ درصد رسیده است، که پایین‌ترین میزان از زمان بازگشت او به کاخ سفید است.

یک مقام ارشد سابق دولت ترامپ به رویترز گفت، کاخ سفید به طور فزاینده‌ای نگران پیامدهای سیاسی جنگ است و به نگرانی‌های ابراز شده توسط قانونگذاران جمهوری‌خواه در مورد انتخابات میان‌دوره‌ای آینده اشاره کرد.

مایک راجرز، نماینده کنگره آمریکا و رئیس کمیته نیروهای مسلح مجلس نمایندگان، در نشانه‌ای از نگرانی فزاینده جمهوری‌خواهان، روز پنجشنبه از دولت به دلیل عدم ارائه اطلاعات کافی در مورد دامنه عملیات ایران انتقاد کرد.

در پاسخ، مقام کاخ سفید گفت که دستیاران ترامپ بارها قبل و در طول جنگ به کنگره اطلاعات داده‌اند.

در حال حاضر، مسیر دیپلماتیک هیچ راه حل آسانی ارائه نمی‌دهد.

طرح ۱۵ ماده‌ای ترامپ مشابه آنچه ایران در مذاکرات پیش از جنگ عمدتاً رد کرده بود، است و شامل برخی عناصر است که اجرای آنها دشوار خواهد بود. این خواسته‌ها از برچیدن برنامه هسته‌ای ایران و مهار زرادخانه موشکی آن تا کنار گذاشتن گروه‌های نیابتی و عملاً واگذاری کنترل تنگه را شامل می‌شود.

ایران پیشنهاد آمریکا را ناعادلانه و غیرواقعی خواند – اگرچه تماس‌های غیرمستقیم بیشتر را رد نکرد.

در حالی که ترامپ روز پنجشنبه تاکید کرد که ایران "التماس" می‌کند تا به توافقی برسد، تحلیلگران می‌گویند به نظر نمی‌رسد حاکمان این کشور برای مذاکره بر سر پایان درگیری عجله‌ای داشته باشند، زیرا معتقدند صرفاً با بقا، در موقعیتی قرار می‌گیرند که می‌توانند ادعای پیروزی کنند.

تحلیلگران می‌گویند، آنچه تلاش‌های دیپلماتیک را پیچیده‌تر کرده، جایگزینی برخی از رهبران کشته شده در حملات هوایی آمریکا و اسرائیل با جانشینان تندروتر است. حاکمان این کشور بی‌اعتمادی خود را به ترامپ، که در یک سال گذشته دو بار در حالی که هر دو طرف هنوز در حال مذاکره بودند، حملات هوایی را آغاز کرده، روشن ساخته‌اند.

مقام کاخ سفید گفت: «رئیس‌جمهور حاضر به گوش دادن است، اما اگر آنها نتوانند واقعیت لحظه کنونی را بپذیرند، با شدت بیشتری مورد هدف قرار خواهند گرفت.»

در همین حال، مقامات اسرائیلی نیز ابراز نگرانی کرده‌اند که ترامپ ممکن است امتیازاتی بدهد که دست آنها را در حملات بیشتر علیه ایران ببندد.

متحدان آمریکا در حاشیه خلیج فارس نیز ممکن است از خروج عجولانه آمریکا ناراضی باشند، با توجه به اینکه ممکن است با همسایه‌ای زخمی و متخاصم تنها بمانند.

اگر ترامپ واقعاً آماده است تا نیروهای زمینی را اعزام کند، می‌تواند جزیره خارک، مرکز نفتی ایران، یا سایر جزایر استراتژیک را تصرف کند، عملیات‌هایی را در طول ساحل آن انجام دهد یا نیروهای ویژه را برای تلاشی پیچیده به منظور تصرف ذخیره اورانیوم با غنای بالا که گمان می‌رود عمدتاً در زیر زمین پس از بمباران‌های آمریکا و اسرائیل در ژوئن گذشته دفن شده است، بفرستد.

چنین اقداماتی می‌تواند به یک درگیری گسترده‌تر تبدیل شود که یادآور جنگ‌های طولانی‌مدت در عراق و افغانستان است که ترامپ قول داده بود آمریکا هرگز در دوران ریاست جمهوری او به آنها کشیده نخواهد شد. آنها همچنین خطر افزایش تلفات آمریکایی‌ها را به همراه خواهند داشت و سوالات بیشتری را در مورد اهداف ماموریت آمریکا ایجاد خواهند کرد.

یک مقام ارشد خلیج فارس که به شرط ناشناس ماندن صحبت می‌کرد، گفت که متحدان خلیج فارس به دولت هشدار داده‌اند که نیروهای آمریکایی را در خاک ایران مستقر نکند و گفته‌اند که این کار می‌تواند منجر به تلافی‌جویی بیشتر از سوی تهران، احتمالاً علیه زیرساخت‌های انرژی و غیرنظامی آنها شود.

مقام کاخ سفید گفت ترامپ به وضوح اعلام کرده است که "در حال حاضر هیچ برنامه‌ای برای اعزام نیروهای زمینی به هیچ کجا ندارد"، اما افزود که او همیشه تمام گزینه‌ها را روی میز نگه می‌دارد.

در حال حاضر، ترامپ جهان را در حدس و گمان نگه داشته است؛ یک لحظه اظهاراتی با هدف آرام کردن بازارهای ناپایدار انجام می‌دهد و لحظه‌ای دیگر تهدیداتی را صادر می‌کند که قیمت انرژی را بالا می‌برد.

لورا بلومن‌فلد از دانشکده مطالعات بین‌المللی پیشرفته جانز هاپکینز در واشنگتن گفت: «ترامپ با سیگنال‌های متناقض معامله می‌کند. او یک ماشین پیام‌رسانی "مه جنگ" تک‌نفره است تا مخالفان را در وضعیت نامتعادل نگه دارد.»