بر اساس اظهارات مقامات آمریکایی آشنا با ارزیابیهای اطلاعاتی ایالات متحده، ایران همچنان هزاران موشک بالستیک در زرادخانه خود دارد که میتواند با بازیابی پرتابگرها از انبارهای زیرزمینی از آنها استفاده کند.
این ارزیابیها در حالی صورت میگیرد که ایالات متحده در تلاش است تا آتشبسی را تثبیت کند که تنگه هرمز را به طور کامل بازگشایی کرده و ایران، نیروهای آمریکایی و کشورهای منطقه را از حملات بیشتر مصون نگه دارد.
برخی از مقامات آمریکایی ابراز نگرانی کردهاند که ایران از این وقفه در درگیری برای بازسازی بخشی از زرادخانه موشکی خود استفاده خواهد کرد.
پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، این هفته به خبرنگاران گفت که برنامه موشکی ایران «عملاً نابود شده» و پرتابگرها و موشکهای آن «تخریب و منهدم شده و تقریباً کاملاً ناکارآمد» هستند.
اما تصویری که گزارشهای اطلاعاتی ایالات متحده ترسیم میکنند، نشان میدهد که ایران میتواند بخشی از نیروی موشکی خود را بازسازی کند. مقامات آمریکایی میگویند بیش از نیمی از پرتابگرهای موشکی ایران منهدم، آسیبدیده یا در زیر زمین گیر افتادهاند، اما بسیاری از پرتابگرهای باقیمانده را میتوان تعمیر یا از مجتمعهای زیرزمینی بیرون کشید.
همچنین موجودی موشکی ایران تقریباً به نصف کاهش یافته است، با این حال هزاران موشک بالستیک میانبرد و کوتاهبرد را حفظ کرده است که میتوان آنها را از مخفیگاهها یا از سایتهای زیرزمینی بیرون کشید، این را مقامات آمریکایی و اسرائیلی میگویند.
به گفته مقامات آمریکایی، ایران کمتر از ۵۰ درصد از پهپادهای تهاجمی یکطرفه را که در ابتدای جنگ داشت، در اختیار دارد؛ زیرا بسیاری از آنها را در طول درگیری مصرف کرده و سایتهای تولید سلاح تهران مورد حمله آمریکا و اسرائیل قرار گرفتهاند. اما مقامات آمریکایی میگویند رژیم ایران میتواند سیستمهای مشابهی را از روسیه برای استفاده علیه همسایگان خود تهیه کند.
مقامات آمریکایی میگویند ایران همچنین هنوز موجودی کوچکی از موشکهای کروز را در اختیار دارد که در صورت شکست مذاکرات، میتوانند برای هدف قرار دادن کشتیها در خلیج فارس یا نیروهای آمریکایی که ممکن است قصد تصرف جزیرهای را داشته باشند، استفاده شوند.
کنت پولاک، تحلیلگر سابق سیا و معاون سیاستگذاری در مؤسسه خاورمیانه، گفت: «ایرانیها توانایی چشمگیری در نوآوری و بازسازی سریع نیروهای خود نشان دادهاند. آنها حریفی بسیار قدرتمندتر از اکثر ارتشهای خاورمیانه به جز اسرائیل هستند.»
تحلیلگران آمریکایی پیشبینی نمیکنند که ارتش ایران به زودی به تعداد موشکها و پهپادهایی که قبل از جنگ داشت بازگردد، با توجه به تلاشی که آمریکا و اسرائیل برای ضربه زدن به صنایع دفاعی ایران انجام دادهاند. اما ایران ثابت کرده است که دشمنی مقاوم است و برخی از تحلیلگران دولتی ایالات متحده پیشبینی میکنند که ایران همچنان میتواند برخی از پرتابگرهای موشک بالستیک خود را به میدان آورد.
مقامات اسرائیلی میگوینند حدود دو سوم پرتابگرهای موشک بالستیک ایران در طول جنگ از کار افتادهاند، اما خاطرنشان میکنند که ایرانیها میتوانند بسیاری از آنهایی را که توسط حملات آمریکا و اسرائیل در زیر زمین گیر افتاده بودند، بازیابی کنند. مقامات اسرائیلی همچنین میگویند ایران هنوز بیش از ۱۰۰۰ از تخمین ۲۵۰۰ موشک میانبرد که در ابتدای جنگ داشت، در اختیار دارد. بقیه یا شلیک شدهاند یا منهدم.
سخنگوی فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) که بر نیروهای آمریکایی در خاورمیانه نظارت دارد، از اظهار نظر خودداری کرد و به اظهارات اخیر مقامات ارشد نظامی ایالات متحده در مورد دامنه عملیات هوایی آمریکا و اسرائیل اشاره کرد.
روز چهارشنبه، ژنرال دن کین، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا، گفت که این حملات پایگاه صنعتی دفاعی ایران را در هم شکسته است. او گفت که ایالات متحده بیش از ۱۳۰۰۰ مهمات پرتاب کرده و سایتهای ذخیره موشک و پهپاد، نیروی دریایی و صنایع دفاعی این کشور را هدف قرار داده است «تا اطمینان حاصل شود که ایران نمیتواند توانایی خود برای قدرتنمایی خارج از مرزهایش را بازسازی کند.»
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، گفت که ارتش ایالات متحده به تمام اهداف خود دست یافته است.
کلی گفت: «این موفقیت نظامی عمیق به معاون رئیس جمهور ونس، فرستاده ویژه ویتکاف و جرد کوشنر اجازه داده است تا با حداکثر اهرم فشار مذاکره کنند تا به این تهدیدات علیه نیروهای آمریکایی و وطن ما برای همیشه پایان دهند. همانطور که معاون رئیس جمهور امروز صبح گفت، او به یک گفتگوی مثبت امیدوار است اگر ایرانیها مایل به همکاری با حسن نیت باشند.» استیو ویتکاف و جرد کوشنر فرستادگان ایالات متحده هستند که روز شنبه به ونس در مذاکرات با ایران در اسلام آباد، پاکستان، میپیوندند.
ایران که قبل از جنگ نیروی هوایی ضعیفی داشت، مدتهاست برای قدرتنمایی علیه دشمنان خود و بازدارندگی حملات، به زرادخانه موشکی خود متکی بوده است. شکار موشکهای دشمن یک چالش بزرگ برای ایالات متحده در جنگ سال ۱۹۹۱ با عراق بود، زیرا بسیاری از موشکهای اسکاد که عراقیها استفاده میکردند، متحرک بودند. برای متوقف کردن شلیک موشکها، ایالات متحده و متحد بریتانیاییاش تیمهایی از نیروهای ویژه را به عراق فرستادند و کاملاً به حملات هوایی متکی نبودند.
اما حملات آمریکا و اسرائیل علیه موشکهای ایران به طور کامل از طریق هوا انجام شد. پیچیدهتر کردن تلاشهای آمریکا و اسرائیل این بود که ایران مجتمعهای موشکی داشت که در عمق کوهها دفن شده بودند. مقامات اسرائیلی گفتند که اسرائیل بر استفاده از حملات هوایی برای بستن تونلهای خروجی پرتابگرهای موشکی تمرکز کرد، اما خود پایگاهها به سختی قابل تخریب بودند.
در حالی که اسرائیل نتوانست توانایی ایران در پرتاب موشک را به صفر برساند، مقامات اسرائیلی گفتند که کاهش تواناییهای شلیک آنها به ۱۰ تا ۱۵ موشک در روز برای بیشتر طول جنگ، در مقایسه با دهها موشک روزانه در روزهای آغازین نبرد، یک دستاورد بود.
مقامات اسرائیلی میگویند ایران در حال حاضر نمیتواند موشکهای بیشتری تولید کند و نرخی که تهران ممکن است برنامه خود را بازسازی کند، بستگی به نوع کمکی دارد که از روسیه یا چین دریافت میکند.
محدود کردن قابلیتهای نظامی آینده ایران نه تنها به تهدید حملات جدید توسط نیروهای آمریکایی و اسرائیلی بستگی دارد، بلکه به تحریمها و کنترلهای صادراتی نیز وابسته است. یکی از خواستههای ایران برای پایان دادن به درگیری، لغو تمامی تحریمهای اولیه و ثانویه است که کشورهایی را که با ایران تجارت میکنند، مجازات میکند.
جان آلترمن، از مرکز مطالعات استراتژیک و بینالملل، گفت: «یکی از دستاوردهای بزرگ این است که ایران، با کسری ناچیز از تواناییهای قبلی خود، همچنان میتواند بازیگر مسلط کنترلکننده صلح و امنیت در خلیج [فارس] باشد. آنها این مزیت بزرگ را دارند که هر روز که بازنده نشوند، برنده میشوند و هر روز که ما برنده نشویم، بازنده میشویم.»