هم‌پیمانان خلیج فارس برای تامین تسلیحات جدید از آمریکا روی گردانده‌اند

شش هفته بمباران هوایی بی‌وقفه، ذخایر دفاع هوایی در خاورمیانه را از بین برد. اکنون رقابت برای مسلح شدن دوباره آغاز شده است.

با برقراری آتش‌بس شکننده بین آمریکا و ایران، نزدیک‌ترین هم‌پیمانان آمریکا در منطقه – و برخی از بهترین مشتریان سامانه‌های تسلیحاتی آمریکا – در حال جستجو در سراسر جهان برای یافتن دفاع موشکی جایگزین هستند و برای تقویت سریع دفاع خود، روش‌های خلاقانه به کار می‌برند.

عربستان سعودی، قطر و امارات متحده عربی به سامانه‌های دفاع موشکی کره‌جنوبی، پهپادهای اوکراینی که در میانه هوا به اهداف برخورد می‌کنند و مسلسل‌های گاتلینگ سنتی آمریکایی روی آورده‌اند.

آنها همچنین به دنبال استفاده از تجهیزات جدید شرکت‌های نوپا هستند، از جمله شرکت «کمبریج هوافضای» بریتانیا که بریتانیا روز جمعه اعلام کرد موشک‌های کوچک و کم‌هزینه‌ای را برای انهدام پهپادها و سایر مهمات به کشورهای حاشیه خلیج فارس تامین خواهد کرد.

این شتاب‌زدگی نشان می‌دهد که چگونه آمریکا و کشورهای خلیج فارس از گستردگی حملات تلافی‌جویانه ایران غافلگیر شدند و چگونه پهپادهای ارزان‌قیمت مانند شاهد، حملات گسترده را ممکن می‌سازند.

همچنین این وضعیت، فقدان ظرفیت صنعت تسلیحات را علی‌رغم افزایش تقاضا از چهار سال پیش که روسیه به اوکراین حمله کرد، آشکار می‌کند. صنعت تسلیحات آمریکا به طور خاص ممکن است سفارشات احتمالی را از دست بدهد.

آدرین رابیر، تحلیلگر در برنستاین، گفت: «سرمایه‌گذاری‌ها در ظرفیت‌های جدید آغاز شده است، اما نه با شدت لازم برای پر کردن تقاضای کنونی.»

به گفته افراد مطلع، عربستان سعودی با ژاپن که رهگیرهای پاتریوت را تولید می‌کند، تماس گرفته است و از شرکت‌های کره‌جنوبی هانوا (Hanwha) و ال‌آی‌جی نکس‌وان (LIG Nex1) درخواست کرده است تا سفارش سامانه M-SAM خود را جلوتر بیندازند.

یک قانونگذار کره‌جنوبی گفت که M-SAM، یک سامانه میان‌برد سطح به هوا است که می‌تواند پهپادها، موشک‌ها و هواپیماها را رهگیری کند و امارات متحده عربی از آن برای ساقط کردن مهمات ایرانی استفاده کرده است.

ریاض همچنین یک قرارداد همکاری دفاعی با اوکراین امضا کرده است. این قرارداد بر تولید تسلیحات و تبادل تجربه تمرکز دارد.

قطر نیز یک توافقنامه همکاری با اوکراین امضا کرده است. مقامات قطری اخیراً از یک میدان آموزشی اوکراینی برای پهپادهای رهگیر بازدید کرده و با نمایندگان یکی از بزرگترین شرکت‌های دفاعی این کشور دیدار کردند.

یک سخنگوی امارات متحده عربی اظهار داشت که این کشور «سامانه‌های دفاع هوایی متنوع، یکپارچه و چندلایه» و «ذخایر راهبردی قوی از مهمات» دارد. یک مقام سعودی گفت: «ما به طور بی‌وقفه با تامین‌کنندگان آمریکایی کار می‌کنیم، اما روابط عالی با دیگران نیز داریم» و به عنوان مثال به توافق اخیر با اوکراین اشاره کرد.

قطر به درخواست‌ها برای اظهار نظر پاسخ نداد. مقامات قطری به طور علنی اعلام کرده‌اند که ذخایر آنها رو به اتمام نیست و برای دفاع از خود به خوبی آماده‌اند.

شرکت‌ها و واحدهای نظامی اوکراینی می‌گویند که مقامات کشورهای حاشیه خلیج فارس درخواست پهپادهای رهگیر و تجهیزات جنگ الکترونیک کرده‌اند.

اما تولیدکنندگان تسلیحات اوکراینی لزوماً منابع کافی برای ارائه یا توانایی صادرات ندارند. یکی از تامین‌کنندگان، «وایلد هورنتس» (Wild Hornets)، ماهانه بیش از ۱۰ هزار پهپاد رهگیر تولید می‌کند اما می‌گوید این وسایل برای تامین تقاضای بالا در اوکراین ضروری هستند. صادرات نیز نیازمند تایید دولت است.

به گفته افراد مطلع، امارات متحده عربی در حال مذاکره با کی‌یف (Kyiv) برای یک پیمان همکاری دفاعی است و از شرکت‌های کره‌جنوبی درخواست کرده تا موشک‌های رهگیر بیشتری را تامین کنند.

قلب مشکل این است که تولید تسلیحات آمریکا نمی‌تواند با یک جهان در حال جنگ همگام شود.

دولت ترامپ با فروش ۲۳ میلیارد دلار تسلیحات به امارات متحده عربی، کویت و اردن موافقت کرد. این معامله شامل سامانه‌های دفاع هوایی، رادار و موشک‌های پاتریوت PAC-3 است که هدف آن کمک به هم‌پیمانان برای دفاع در برابر حملات ایران است.

اما تحویل برخی از این تجهیزات سال‌ها طول خواهد کشید.

نزدیک به ۲۰ کشور از سامانه پاتریوت استفاده می‌کنند و ذخایر آن به دلیل جنگ اوکراین تخلیه شده است. سوئیس هفته گذشته اعلام کرد که به دلیل تاخیرهای مداوم، در حال بررسی لغو سفارش سامانه‌های پاتریوت است. این کشور در سال ۲۰۲۲ پنج سامانه را سفارش داده بود اما آمریکا سال گذشته به آن اطلاع داد که اولویت‌بندی سامانه‌های پاتریوت را برای حمایت از اوکراین تغییر داده است.

همچنین گزینه‌هایی با فناوری پایین‌تر و قابل تحویل سریع‌تر وجود دارد. به گفته جنیفر گاثیه، نایب رئیس سامانه‌های دریایی و نگهداری شرکت ریتون (Raytheon) وابسته به آرتی‌ایکس (RTX)، این شرکت در مورد تامین مسلسل‌های گاتلینگ سریع‌الگذر فالانکس (Phalanx) مورد پرس‌وجو قرار گرفته است. سایر سلاح‌های مبتنی بر گلوله، که می‌توانند روی کامیون‌ها نصب شوند، روشی ارزان و موثر برای رهگیری پهپادها در اوکراین بوده‌اند.

راه حل برای کشورهای خلیج فارس جستجو برای جایگزین‌ها است.

ماه گذشته، مقامات چندین کشور حاشیه خلیج فارس با شرکت‌های دفاعی در پادگان ارتش بریتانیا در نزدیکی کاخ باکینگهام دیدار کردند. لوک پولارد، وزیر آمادگی دفاعی و صنعت بریتانیا، سوالی از مدیران اجرایی حاضر پرسید.

به گفته افراد حاضر، او پرسید: «شما چه چیزی را می‌توانید در ۳۰، ۶۰ و ۹۰ روز تحویل دهید؟»

به گفته این افراد، مقامات بریتانیایی که این جلسه را ترتیب داده بودند، شرکت‌های حاضر را به افزایش تولید ترغیب کردند.

مدیران اجرایی نیز با سوال خود پاسخ دادند: چگونه می‌توانیم همزمان تقاضای افزایش یافته از بریتانیا، اوکراین و کشورهای حلیج فارس را تامین کنیم؟

شرکت‌های نوپا در زمینه تسلیحات نیز وارد عمل شده‌اند. یوهانس پینل، که شرکتش، مارس (Marss)، نرم‌افزار و تجهیزات برای پارازیت سیگنال‌ها و دفاع هوایی مبتنی بر گلوله می‌فروشد، اندکی پس از شروع جنگ از یک مقام در منطقه تماس دریافت کرد.

این مقام از پینل پرسید: «ما فوراً به مقادیر بیشتری نیاز داریم، چه چیز دیگری در قفسه دارید، چه چیزی را می‌توانید به من برسانید؟»