بر اساس گفتههای دو منبع مطلع از ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا، ایران در طول آتشبس شش هفتهای که از اوایل آوریل آغاز شد، تولید برخی از پهپادهای خود را از سر گرفته است. این نشانه حاکی از آن است که ایران به سرعت در حال بازسازی قابلیتهای نظامی مشخصی است که بر اثر حملات آمریکا و اسرائیل تضعیف شده بودند. چهار منبع به سیانان گفتند که اطلاعات آمریکا نشان میدهد ارتش ایران بسیار سریعتر از آنچه در ابتدا تخمین زده میشد، در حال بازسازی توانمندیهای خود است.
به گفته چهار منبع مطلع از اطلاعات، بازسازی قابلیتهای نظامی، از جمله جایگزینی سایتهای موشکی، پرتابگرها و ظرفیت تولید سیستمهای تسلیحاتی کلیدی که در طول درگیری کنونی منهدم شده بودند، به این معنی است که ایران همچنان یک تهدید جدی برای متحدان منطقهای به شمار میرود، در صورتی که رئیسجمهور دونالد ترامپ کارزار بمباران را از سر بگیرد. این موضوع همچنین ادعاها درباره میزان تضعیف بلندمدت ارتش ایران بر اثر حملات آمریکا و اسرائیل را زیر سؤال میبرد.
یکی از این منابع، که یک مقام آمریکایی است، به سیانان گفت: در حالی که زمان لازم برای از سرگیری تولید قطعات مختلف تسلیحات متفاوت است، برخی از تخمینهای اطلاعاتی آمریکا نشان میدهد که ایران میتواند قابلیت حمله پهپادی خود را ظرف شش ماه به طور کامل بازسازی کند.
این مقام آمریکایی اظهار داشت: «ایرانیها از تمامی زمانبندیهایی که جامعه اطلاعاتی برای بازسازی پیشبینی کرده بود، فراتر رفتهاند.»
حملات پهپادی به ویژه نگرانی برای متحدان منطقهای است. اگر خصومتها از سر گرفته شود، ایران میتواند قابلیت تولید موشک خود را – که به طور قابل توجهی تضعیف شده است – با پرتاب پهپادهای بیشتر تقویت کند تا به شلیک به سمت اسرائیل و کشورهای حاشیه خلیج فارس که در برد هر دو سیستم تسلیحاتی قرار دارند، ادامه دهد.
ترامپ بارها تهدید کرده است که اگر دو کشور در دستیابی به توافقی برای پایان جنگ ناکام بمانند، عملیات رزمی علیه ایران را از سر خواهد گرفت. او حتی علناً روز سهشنبه گفت که یک ساعت با از سرگیری بمباران فاصله داشته است؛ این بدان معناست که این قابلیتهای نظامی میتوانند وارد عمل شوند.
یکی از منابع به سیانان گفت که ایران توانسته است بسیار سریعتر از حد انتظار بازسازی کند که این امر به ترکیبی از عوامل، از جمله حمایتهایی که از روسیه و چین دریافت میکند و این واقعیت که آمریکا و اسرائیل به اندازه امیدشان خسارت وارد نکردهاند، بستگی دارد. به عنوان مثال، دو منبع مطلع از ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا به سیانان گفتند که چین در طول درگیری همچنان به ایران قطعاتی را ارائه کرده که میتوانند برای ساخت موشک استفاده شوند، هرچند این روند احتمالاً با محاصره مداوم آمریکا محدود شده است.
بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، هفته گذشته به شبکه سیبیاس گفت که چین «قطعات ساخت موشک» را در اختیار ایران قرار میدهد اما از توضیح بیشتر خودداری کرد.
گو جیاکون، سخنگوی وزارت خارجه چین، این اتهام را در یک کنفرانس خبری رد کرد و آن را «فاقد واقعیت» خواند.
در همین حال، بر اساس ارزیابیهای اخیر اطلاعاتی آمریکا، ایران با وجود آسیبهای جدی وارد شده توسط حملات آمریکا و اسرائیل، همچنان توانایی موشکهای بالستیک، حملات پهپادی و پدافند هوایی را حفظ کرده است، به این معنی که بازسازی سریع ظرفیت تولید نظامی از صفر آغاز نشده است.
سخنگوی فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) از اظهار نظر خودداری کرد و گفت این فرماندهی درباره مسائل مربوط به اطلاعات بحث نمیکند.
شان پارنل، سخنگوی ارشد پنتاگون، در بیانیهای به سیانان گفت که «ارتش آمریکا قدرتمندترین ارتش جهان است و هر آنچه برای اجرای عملیات در زمان و مکان انتخابی رئیسجمهور نیاز دارد، در اختیار دارد.»
پارنل افزود: «ما عملیاتهای موفق متعددی را در سراسر فرماندهیهای رزمی اجرا کردهایم و در عین حال اطمینان حاصل کردهایم که ارتش آمریکا زرادخانهای عمیق از قابلیتها برای محافظت از مردم و منافع ما در اختیار دارد.»
سیانان در آوریل گزارش داد که ارزیابی اطلاعاتی آمریکا نشان میداد تقریباً نیمی از پرتابگرهای موشکی ایران از حملات آمریکا جان سالم به در بردهاند. یک گزارش اخیر این رقم را به دو سوم افزایش داد که بخشی از آن به دلیل آتشبس جاری است که به ایران زمان داده تا پرتابگرهایی را که ممکن است در حملات قبلی مدفون شده بودند، از زیر خاک بیرون بکشد، این مطلب را منابع مطلع از اطلاعات عنوان کردند.
مجموع ارزیابی اطلاعاتی آمریکا ممکن است شامل پرتابگرهایی باشد که در حال حاضر قابل دسترسی نیستند، مانند آنهایی که بر اثر حملات زیر زمین مدفون شدهاند اما منهدم نشدهاند.
دو منبع قبلاً به سیانان گفته بودند که اطلاعات نشان میدهد هزاران پهپاد ایرانی (تقریباً 50 درصد از قابلیتهای پهپادی این کشور) همچنان وجود دارند.
این اطلاعات همچنین نشان داد که درصد زیادی از موشکهای کروز دفاع ساحلی ایران دستنخورده باقی ماندهاند، که با عدم تمرکز عملیات هوایی آمریکا بر داراییهای نظامی ساحلی، هرچند به کشتیها حمله کردهاند، سازگار است. این موشکها قابلیت کلیدی را برای ایران فراهم میکنند تا ترافیک کشتیرانی در تنگه هرمز را تهدید کند.
در مجموع، گزارشهای اخیر اطلاعاتی آمریکا به طور قاطع نشان میدهند که جنگ قابلیتهای نظامی ایران را تضعیف کرده، اما آن را نابود نکرده است، و ایرانیها نشان دادهاند که میتوانند با بازسازی سریع پس از این حملات، تأثیر بلندمدت جنگ را به طور موثری محدود کنند.
این شامل بازسازی پایگاه صنعتی دفاعی آنها نیز میشود که دریادار برد کوپر، فرمانده سنتکام، روز سهشنبه گفت که عمدتاً از بین رفته است.
کوپر در شهادت خود در جلسه روز سهشنبه در کمیته خدمات مسلح مجلس نمایندگان گفت: «عملیات خشم حماسی به طور قابل توجهی موشکهای بالستیک و پهپادهای ایران را تضعیف کرد و 90 درصد از پایگاه صنعتی دفاعی آنها را منهدم ساخت، که تضمین میکند ایران نمیتواند سالها آن را بازسازی کند.»
اما شهادت کوپر در تضاد آشکار با ارزیابیهای اطلاعاتی آمریکا است که توانایی ایران برای بازسازی قابلیتهای نظامی خود و جدول زمانی انجام این کار را بررسی میکنند؛ دو منبع به سیانان گفتند که این اطلاعات با توصیفات ارائه شده توسط فرمانده سنتکام ناسازگار است.
یکی از منابع مطلع از ارزیابیهای اخیر اطلاعاتی آمریکا به سیانان گفت که آسیب وارده به پایگاه صنعتی دفاعی ایران احتمالاً توانایی بازسازی آن را تنها چند ماه به تأخیر انداخته است، نه سالها. این منبع خاطرنشان کرد که بخشی از پایگاه صنعتی دفاعی ایران نیز دستنخورده باقی مانده است که میتواند جدول زمانی بازسازی برخی قابلیتها را بیشتر تسریع کند.
هیلی بریتسکی (Haley Britzky) از سیانان در تهیه این گزارش مشارکت داشته است.