آمریکا حملاتی را به سایتهای پرتاب موشک و قایقهای ایرانی که به گفته واشنگتن در حال مینگذاری بودند، انجام داده است، در حالی که میانجیگران تلاشها را برای رسیدن به توافقی جهت تمدید آتشبس شکننده به مدت ۶۰ روز دیگر افزایش دادهاند.
تیم هاوکینز، سخنگوی فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) که بر عملیات نظامی علیه ایران نظارت دارد، دوشنبه شب گفت: «نیروهای آمریکایی امروز حملات دفاع از خود را در جنوب ایران برای محافظت از نیروهای ما در برابر تهدیدات نیروهای ایرانی انجام دادند.»
وی افزود: «اهداف شامل سایتهای پرتاب موشک و قایقهای ایرانی بود که قصد مینگذاری داشتند»، و سنتکام برای «دفاع از نیروهای ما در حین استفاده از خویشتنداری در طول آتشبس جاری» اقدام کرده است.
آخرین حملات در حالی انجام شد که به نظر میرسید آمریکا و ایران وارد مرحله حساسی از مذاکرات برای فراتر رفتن از آتشبس میانجیگری شده در اوایل آوریل شدهاند. مذاکرات در هفته گذشته پس از آن شدت گرفت که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، سیگنال داد که ممکن است آتشبس را نقض کرده و حملات علیه ایران را از سر بگیرد.
قیمت نفت در اوایل سهشنبه پس از کاهش در دوشنبه، افزایش یافت، زیرا معاملهگران همچنان تلاشها برای بازگشایی تنگه هرمز، یک آبراه حیاتی برای بازارهای انرژی و نقطه مورد اختلاف در مذاکرات، را دنبال میکردند.
نفت برنت، معیار بینالمللی، ۲.۲ درصد افزایش یافت و به ۹۸.۲۸ دلار در هر بشکه رسید، در حالی که نفت وست تگزاس اینترمدیت، معیار آمریکا، حدود ۹۲ دلار در هر بشکه معامله شد.
مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا، اوایل سهشنبه در جمع خبرنگاران گفت که مذاکرات ادامه دارد. او گفت: «خواهیم دید که آیا میتوانیم پیشرفت کنیم یا خیر. فکر میکنم صحبتهای زیادی در مورد زبان خاص در سند اولیه در جریان است، بنابراین چند روز طول خواهد کشید.»
روبیو در جیپور هند گفت: «رئیسجمهور تمایل خود را برای انجام آن ابراز کرده است. او یا یک توافق خوب خواهد کرد یا هیچ توافقی نخواهد داشت. تنگهها باید باز باشند، به هر حال باز خواهند شد.»
محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس ایران و مذاکرهکننده ارشد، و عباس عراقچی، وزیر امور خارجه، دوشنبه به قطر سفر کردند تا توافقی را برای تمدید ۶۰ روزه آتشبس و بازگشایی تنگه هرمز نهایی کنند.
بر اساس مفاد این توافق، ایران به تدریج اجازه بازگشایی تنگه را خواهد داد و مینها را از این آبراه که یک پنجم نفت و گاز جهان به طور معمول از آن عبور میکند، حذف خواهد کرد. به گفته افراد مطلع از مذاکرات، ایران در طول دوره ۶۰ روزه هزینهای از کشتیها دریافت نخواهد کرد.
ترامپ آخر هفته سیگنال داد که واشنگتن و تهران در آستانه نهایی کردن توافق هستند. او اوایل دوشنبه در پلتفرم «تروث سوشال» خود نوشت که مذاکرات «به خوبی پیش میرود!»
او افزود: «این فقط یک توافق عالی برای همه خواهد بود، یا اصلاً توافقی نخواهد بود – بازگشت به میدان جنگ و تیراندازی، اما بزرگتر و قویتر از همیشه – و هیچ کس این را نمیخواهد.»
اما تهران علناً هشدار داد که اگرچه پیشرفتهایی حاصل شده، اما توافقی را قریبالوقوع نمیداند.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، گفت: «صحیح است که بگوییم در بخش بزرگی از مسائل مورد بحث به نتیجه رسیدهایم. اما اینکه بگوییم این به معنای قریبالوقوع بودن امضای توافق است – هیچ کس نمیتواند چنین ادعایی کند.»
پیش از این در روز دوشنبه، رسانههای ایران از شنیده شدن صدای انفجار در چندین نقطه در جنوب ایران نزدیک به تنگه مورد مناقشه، از جمله در شهرهای بندری بندرعباس، سیریک و جاسک خبر دادند.
کاخ سفید، در پاسخ به درخواست برای اظهارنظر درباره معنای این حملات برای مذاکرات جاری با ایران، روزنامه فایننشال تایمز را به بیانیه قبلی سنتکام ارجاع داد.
این درگیری باعث افزایش شدید قیمت بنزین شده است که بر محبوبیت ترامپ در نظرسنجیها پیش از انتخابات میاندورهای در نوامبر تأثیر گذاشته است؛ انتخاباتی که تعیین میکند آیا حزب جمهوریخواه او میتواند اکثریت خود را در هر دو مجلس کنگره حفظ کند یا خیر.
ترامپ بارها گفته است که میخواهد ایران ذخیره اورانیوم با غنای بالای خود را به عنوان بخشی از هرگونه توافق با تهران تحویل دهد.
ترامپ دوشنبه نوشت که اورانیوم «بلافاصله به ایالات متحده تحویل داده خواهد شد... یا ترجیحاً، در ارتباط با جمهوری اسلامی ایران، در محل یا در مکانی دیگر مورد قبول، با نظارت کمیسیون انرژی اتمی یا معادل آن، نابود خواهد شد.»
این حملات در حالی صورت گرفت که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، گفت که به ارتش اسرائیل دستور داده است حملات خود را علیه حزبالله، گروه شبهنظامی تحت حمایت ایران، در لبنان تشدید کند.
نتانیاهو در ویدیویی که دوشنبه منتشر شد گفت: «ما در جنگ با حزبالله هستیم. ما پای خود را از پدال برنمیداریم. برعکس، به آنها دستور دادهام که حتی محکمتر فشار دهند.»
اسرائیل دوشنبه اعلام کرد که به بیش از ۷۰ سایت حزبالله در سراسر لبنان حمله کرده است. ایران بارها گفته است که لبنان باید تحت پوشش هرگونه توافق صلح بلندمدت با واشنگتن قرار گیرد.
گزارشهای تکمیلی توسط ویلیام سندلوند در هنگ کنگ