به گزارش فرماندهی مرکزی آمریکا، ارتش ایالات متحده روز جمعه در واکنش به حمله تهران در روز پنجشنبه به یک کشتی تجاری در نزدیکی آبراه کلیدی تنگه هرمز، حملاتی را علیه اهداف نظامی ایران در اطراف این تنگه انجام داد.
سنتکام اعلام کرد: «هواپیماهای آمریکایی به انبارهای موشکی و پهپادی و سایتهای راداری ساحلی ایران حمله کردند.» این فرماندهی افزود: «تجاوز بیدلیل نیروهای ایرانی علیه کشتیرانی تجاری، آتشبس را به وضوح نقض کرده است.»
یک مقام آمریکایی به CNN گفت که حملات روز جمعه ایالات متحده، حداقل فعلاً، به معنای بازگشت به عملیات رزمی گسترده نیست.
این حملات پس از آن صورت گرفت که دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، روز جمعه حمله پهپادی به کشتی در تنگه هرمز را «نقض احمقانه» توافق پایان جنگ با ایران خواند، اما هیچ نشانهای مبنی بر این که این حادثه منجر به بازگشت به خصومتهای گستردهتر خواهد شد، ارائه نکرد.
ترامپ در پاسخ به این سوال که آیا ایران با عواقبی روبرو خواهد شد یا خیر، تنها به خبرنگاران در دفتر بیضی گفت: «خودتان خواهید فهمید.»
رئیسجمهور برای اولین بار صبح جمعه، ساعاتی پس از وقوع حمله، به آن واکنش نشان داد.
او در تروث سوشال نوشت: «جمهوری اسلامی ایران حداقل چهار پهپاد یکطرفه را به کشتیهای عبوری از تنگه هرمز شلیک کرد. یکی از این پهپادها به عرشه بالایی یک کشتی باری بزرگ و بسیار گرانقیمت اصابت کرد.»
او ادامه داد: «خسارت وارد شد، اما کشتی توانست به مسیر خود ادامه دهد. ما سه پهپاد دیگر را سرنگون کردیم. بدیهی است که این نقض احمقانه توافق آتشبس ماست.»
چند ساعت بعد، ترامپ گفت که این حادثه نشان داد ایران، با وجود جنگ چند ماهه آمریکا، برخی از تواناییهای نظامی خود را حفظ کرده است.
او در جمع مسیحیان محافظهکار در واشنگتن دیسی گفت: «ما هنوز در حال جنگیم. آنها کمی توانایی دارند، نه زیاد. آنها پیروز نمیشوند و از این قبیل چیزها، اما کمی توانایی دارند؛ هنوز میتوانند شلیک کنند.»
او در مورد حمله ایران گفت: «هیچ کس آن را پیشبینی نمیکرد و به کشتی اصابت کرد و خسارت وارد کرد. نمیتوانند این کارها را انجام دهند.»
ترامپ بعدها، در جریان رویداد دفتر بیضی، نگفت که ایالات متحده چگونه یا آیا به این حادثه واکنش نشان خواهد داد یا خیر. این حادثه یک روز قبل رخ داده بود و بر مشکلات جاری در بازگرداندن ترافیک به سطح قبل از جنگ در این آبراه حیاتی تأکید کرد.
ترامپ در پاسخ به این سوال که آیا آتشبس را هنوز برقرار میداند یا خیر، گفت: «من از این واقعیت که آنها دیروز شلیک کردند، خوشم نمیآید. نه به یک کشتی متحد، بلکه به یک کشتی. یک کشتی بسیار گرانقیمت که مشکلی نداشت، اما کمی آسیب دید. آنها نباید این کار را بکنند.»
با فشار مجدد در مورد این که آیا آمریکا پاسخ خواهد داد، او گفت: «خودتان خواهید فهمید.» سپس رئیسجمهور به طور ناگهانی خبرنگاران را مرخص کرد.
فرماندهی مرکزی آمریکا، که بر عملیات نظامی ایالات متحده در منطقه نظارت دارد، در پاسخ اولیه به سوال در مورد این حمله، به بیانیه ترامپ اشاره کرد. یک حساب X متعلق به وزارت دفاع سه اموجی پرچم آمریکا را در بالای یک اسکرینشات از پست تروث سوشال ترامپ منتشر کرد.
این اولین حادثه از زمان امضای یادداشت تفاهم بین آمریکا و ایران برای بازگشایی تنگه و آغاز مذاکرات عمیقتر بر سر برنامه هستهای ایران بود. ترامپ نشانههای کمی ارائه کرده که آماده از سرگیری جنگ است، جنگی که هفته گذشته اذعان کرد ممکن بود در صورت ادامه یافتن به «فاجعه اقتصادی» منجر شود.
ایران کنترل این آبراه را نقطه اهرمی کلیدی در مذاکرات میداند. روز پنجشنبه، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی هشدار داد که تردد ایمن تنها از طریق مسیرهایی که به ایران اعلام شدهاند، به کشتیها داده خواهد شد.
توافق آمریکا و ایران تصریح میکرد که تردد در تنگه به همان حجم قبل از شروع جنگ بازخواهد گشت، اما شرایط دقیقی را برای تحقق این شروط ارائه نکرده بود.
دو طرف در مورد این که آیا ایران میتواند برای کشتیهای عبوری عوارض دریافت کند، برداشتهای متفاوتی ارائه دادهاند. ترامپ اصرار داشت که تنگه بدون عوارض باقی خواهد ماند، اما تهران تاکید کرده است که حق دریافت عوارض از کشتیهای عبوری را خواهد داشت.
حمله روز پنجشنبه ساعاتی پس از آن رخ داد که سپاه پاسداران قدرتمند ایران هشدار داد که کشتیها تنها از طریق مسیرهای ایرانی در تنگه، گذر ایمن خواهند داشت، و ادعای دولت ترامپ مبنی بر آزاد و باز بودن مجدد این آبراه را به چالش کشید. آمریکا پس از امضای توافق، محاصره بنادر ایران را لغو کرد.
به گزارش سازمان تجارت دریایی بریتانیا، که ترافیک دریایی در منطقه را رصد میکند، کشتی باری از سمت راست خود مورد اصابت پرتابهای ناشناخته قرار گرفت و به پل فرماندهی آن آسیب وارد شد. هیچ تلفات یا پیامد زیستمحیطی گزارش نشده است.