یک کشتی حامل گاز طبیعی مایع (LNG) پر از بار در نزدیکی سواحل عمان و هنگام خروج از تنگه هرمز مورد اصابت یک پرتابه قرار گرفت. این حادثه نگرانیها را در میان مالکان کشتیها افزایش داده و توافق آمریکا و ایران را که با هدف توقف حملات در این آبراه حیاتی منعقد شده بود، به چالش میکشد.
به گفته افراد مطلع که به دلیل حساسیت موضوع نخواستند نامشان فاش شود، کشتی «الرکایات» در ساعات اولیه روز سهشنبه مورد حمله قرار گرفت. یک هشدار از سوی شرکت مشاوره امنیتی «ایاواس ریسک گروپ» (EOS Risk Group) این حمله را در حدود ۸ مایل دریایی (۱۵ کیلومتری) شرق لیما، عمان، و آتشسوزی متعاقب آن را تایید کرد و آن را به عنوان حمله پهپادی یا موشکی طبقهبندی نمود.
دادههای ردیابی کشتی نشان میدهد که این شناور، متعلق به شرکت کشتیرانی دولتی «ناکیلات» قطر، ظاهراً بدون روشن کردن فرستندههای خود (ترانسپوندرها) در حال حرکت بوده است. سازمان عملیات تجارت دریایی بریتانیا (UKMTO) پیش از این هشداری صادر کرده بود اما هویت کشتی را مشخص نکرده بود.
شرکتهای «قطر انرژی» و «ناکیلات» به درخواستها برای اظهار نظر پاسخ ندادند.
از زمانی که آمریکا و اسرائیل حملات خود را علیه ایران در اواخر فوریه (اوایل اسفند) آغاز کردند، تنگه هرمز به کانون توجه همه طرفها تبدیل شده است، زیرا مالکان کشتیها ایمنی عبور و مرور در این منطقه را برای اعزام کشتیها به داخل و خارج از خلیج فارس ارزیابی میکنند.
حمله روز سهشنبه نگرانیهای جدیدی را برانگیخته است. بر اساس دادههای کشتیرانی، کشتی «العرایش»، یک تانکر LNG دیگر که در قطر بارگیری کرده بود و در حال خروج از خلیج فارس بود، ظاهراً در روز سهشنبه تغییر مسیر داد. این کشتی بندر قاسم پاکستان را به عنوان مقصد خود اعلام کرده بود.
قیمت گاز اروپا در معاملات اولیه در آسیا تا ۴.۵ درصد افزایش یافت، در حالی که قیمت آتی نفت برنت نیز با انتشار این خبر بالا رفت. قیمت نفت در روزهای اخیر به دلیل احتمال عبور کشتیهای بیشتر از تنگه و نگرانی از مازاد عرضه در بازار، کاهش یافته بود.
از زمان امضای توافق صلح موقت در ماه گذشته، ترافیک بهبود یافته است، اما همچنان با چالشها و وقفههایی روبرو است، زیرا ایران به طور دورهای کنترل خود را بر این آبراه اعمال میکند، مسیرهای ترانزیتی را که تایید نکرده است مسدود میکند یا به کشتیها حمله میکند. روز دوشنبه، گروهی از کشتیهای مرتبط با ژاپن ظاهراً با پیروی از یک مسیر مورد تایید ایران، از تنگه عبور کردند.
با این حال، در میان مذاکرات با هدف دستیابی به صلح پایدار، هنوز وضوح کمی در مورد یک راهحل دائمی برای مدیریت این گلوگاه وجود دارد.
بر اساس دادههای شرکت اطلاعاتی «کپلر» (Kpler Ltd.)، کریدور مورد تایید ایران در امتداد سمت شمالی تنگه، در روزهای اخیر دو سوم کل ترددها را به خود اختصاص داده است، در حالی که بقیه از مسیر عمان که تحت مدیریت آمریکا است، عبور کردهاند.
از ۲۵ کشتی که تنها در روز دوشنبه از هرمز عبور کردند، تنها سه کشتی از سمت عمان و با روشن بودن فرستندههای خود این کار را انجام دادند – این در حالی است که نیروهای دریایی منطقه به مالکان کشتیها یادآوری کرده بودند که مسیر عمان تحت مدیریت آمریکا همچنان قابل استفاده است.
مویو خو، تحلیلگر ارشد نفت خام در «کپلر» گفت: «استفاده مداوم از خطوط کشتیرانی مختلف نشان میدهد که تردد از طریق تنگه همچنان عملیاتی است، اما به دلیل اتخاذ استراتژیهای مسیریابی متفاوت توسط مالکان کشتیها بر اساس ارزیابیهای ریسک فردی آنها، پراکنده شده است.»
حمله به یک تانکر قطری همچنین تهدیدی مستقیم برای برنامههای این کشور برای احیای صادرات از بزرگترین تاسیسات LNG جهان است. افراد مطلع گفتند که «الرکایات» در اوایل این ماه یک محموله LNG را از «راس لفان» قطر بارگیری کرده بود.
این حمله در حالی رخ داد که رئیسجمهور دونالد ترامپ عازم نشست سران ناتو در آنکارا، ترکیه بود. انتظار میرود جنگ آمریکا با ایران یکی از موضوعات اصلی بحث باشد، زیرا ترامپ از چندین عضو سازمان پیمان آتلانتیک شمالی (ناتو) به دلیل عدم کمک بیشتر به آمریکا در برابر جمهوری اسلامی ابراز خشم کرده است.
مذاکرات بین آمریکا و ایران در حالی به حالت تعلیق درآمد که تهران مراسم تشییع جنازه گسترده آیتالله علی خامنهای، رهبر فقید ایران، را آغاز کرد. وی در اولین روز جنگ در اواخر فوریه (اوایل اسفند) کشته شده بود. قطر اعلام کرد که جلسه بعدی در اسرع وقت پس از مراسم تشییع جنازه برنامهریزی خواهد شد. قرار است خامنهای در تاریخ ۹ ژوئیه (۱۸ تیر) در زادگاهش مشهد به خاک سپرده شود.
پیش از این، وبسایت خبری «اکسیوس» (Axios) گزارش داده بود که دو کشتی تجاری مورد اصابت موشکهای ایرانی قرار گرفتهاند، اما نام این کشتیها را ذکر نکرده بود. اکسیوس به نقل از یک مقام ناشناس آمریکایی گزارش داد که هر دو کشتی آسیب قابل توجهی دیدهاند اما تلفاتی نداشتهاند.