در حالی که حملات هوایی آمریکا شهرهای بندری و داخلی ایران را هدف قرار میدهد و تهران نیز به متحدان آمریکا در خاورمیانه حمله میکند، تشدید درگیریها بسیاری از ایرانیان را نگران کرده است که در بحبوحه جنگ و بدتر شدن بحران حقوق بشر، در چرخهای از خشونت و سرکوب بدون راه خروج گرفتار شدهاند.
بندرعباس، واقع در تنگه هرمز و مقر نیروی دریایی ایران، از زمان آغاز تشدید اخیر درگیریها در حدود دو هفته پیش، هر شب مورد حمله قرار گرفته است. سروش*، نویسندهای که در این شهر زندگی میکند و به صورت مخفیانه خبرنامهای را منتشر میکند که نقض حقوق بشر در ایران را مستند میکند، «وضعیت عادی جدیدی» را برای ساکنان این شهر توصیف کرد.
این فرد ۳۷ ساله گفت: «ما باید بپذیریم که این میتواند واقعیت جدید ما باشد و این وضعیت کارساز بوده است، زیرا هر روز که میگذرد، ترس ما کمتر میشود. ما از آینده کمتر میترسیم، زیرا اکنون مجبوریم بپذیریم که این وضعیت عادی جدید است. هیچکس برای نجات ما از بمبها یا گلولههای رژیم نمیآید. مغز ما ما را فریب داده تا با این واقعیت جدید صلح کنیم.»
برای کسانی که در نزدیکی بندر زندگی میکنند، انفجارهای بلند و به دنبال آن قطعی طولانیمدت برق در طول هفته گذشته به یک امر عادی تبدیل شده است.
مهناز*، ۳۹ ساله، برای کار خود به اینترنت وابسته است و میگوید که از قبل با قطعی اینترنت تحمیلشده توسط دولت که به شدت بر درآمد او تأثیر گذاشته است، دست و پنجه نرم میکرد.
او گفت: «ما همیشه قطعی برق داشتیم، اما اکنون ساعات آن افزایش یافته و میترسم دیگر نتوانم به کار آنلاین خود تکیه کنم. جنگ هنوز به پایان نرسیده و زندگی روزمره در زیر بمبها، قطعی برق و اختلال در اینترنت سختتر میشود. اینجا واقعاً جهنم است.»
جاسک، یکی دیگر از شهرهای بندری بود که گزارش شده این هفته توسط آمریکا مورد حمله قرار گرفته است. رسانههای دولتی ادعا کردند که حملات آمریکا ۱۰۰ شناور غیرنظامی را هدف قرار داده و حمله به تأسیسات آبشیرینکن بنجی، ۲۰ روستا را بدون آب آشامیدنی گذاشته است.
معین*، یکی از ساکنان جاسک، گفت که اگرچه تأمین آب دوباره برقرار شده است، اما ساکنان در وحشت هستند و برای یک جنگ طولانیمدت آماده میشوند.
«همین است. گرما در حال افزایش است و اگر به دلیل این حملات با کمبود آب مواجه شویم، از گرمازدگی و تشنگی خواهیم مرد. اکنون تأمین آب دوباره برقرار شده است، اما ما اکنون مطمئن میشویم که برای حملات آینده آماده شویم و باید تا حد امکان آب ذخیره کنیم.»
گزارش شده است که حمله ماه ژوئن به تأسیسات آب در شهر ساحلی نیز هزاران نفر از ساکنان را با جیرهبندی آب و مشکلات در انجام کارهای روزمره مواجه کرده است.
نیک کوثر، روزنامهنگار ایرانی مقیم آمریکا و تحلیلگر مسائل آب، گفت که جنگ تأثیر شدیدی بر غیرنظامیان دارد – و چنین نگرانیهایی به معنای حمایت از حاکمان کشور نیست. او گفت: «ایرانیان میتوانند از رژیم متنفر باشند و خواهان انحلال سپاه پاسداران انقلاب اسلامی باشند، در حالی که همچنان از حملاتی که خانوادههای عادی را بدون آب، برق، دارو یا درآمد میگذارد، وحشتزده باشند.»
کوثر میافزاید: «حمله به تأسیسات آبشیرینکن در جنوب گرم و خشک ایران به ویژه خطرناک است. وقتی دما به بالای ۴۰ درجه سانتیگراد میرسد، از دست دادن دسترسی به آب آشامیدنی میتواند به سرعت به مسئله مرگ و زندگی تبدیل شود. بمباران زیرساختهایی که مردم به آن وابسته هستند، ایرانیان را به آغوش کسانی که حملات را انجام میدهند، نمیاندازد. این ممکن است دولت را تضعیف کند، اما مردم عادی بهای فوری آن را میپردازند و کشور با خساراتی مواجه میشود که ترمیم آن سالها طول میکشد.»
دیگران که با گاردین صحبت کردند، وضعیت وخیم حقوق بشر در ایران را برجسته کردند، با حداقل ۴۰۰ نفر که از ابتدای سال جاری اعدام شدهاند، از جمله نوجوانان، اتباع خارجی، معترضان و زندانیان سیاسی سابق. به گفته گروه حقوق بشر ایران مستقر در اسلو، صدها نفر دیگر نیز در معرض مجازات اعدام قرار دارند.
سروش گفت: «دولت آمریکا اکنون انتقام پرسنل خود را که توسط رژیم کشته شدهاند، خواهد گرفت و رژیم نیز در تلافی، نوجوانان بیشتری را دستگیر کرده و به تلافی کشته شدن [علی] خامنهای به دار خواهد آویخت. این تنها آغاز قرار گرفتن جانهای بیشتر ایرانیان در خطر، چه برای آمریکا و چه برای رژیم است. من عمیقاً غمگین هستم و احساس درماندگی میکنم.»
* نامها تغییر یافتهاند