بر اساس دادههای ارائهدهندگان خدمات کشتیرانی و تصاویر ماهوارهای، حداقل به مدت یک هفته است که هیچ نفتکشی در جزیره خارک، پایانه اصلی صادرات نفت ایران، بارگیری نکرده است که نشان میدهد محاصره دریایی تازهشده آمریکا فروش نفت خام تهران را متوقف کرده است.
واشنگتن در اواسط ژوئیه پس از فروپاشی توافق موقت برای بازگشایی تنگه هرمز، محاصره دریایی بنادر ایران را بازاعمال کرد. به گفته شرکت ردیابی کشتی کپلر (Kpler) و شرکت مشاورهای انرژی اسپکتز (Energy Aspects)، جزیره خارک که برای صنعت نفت ایران حیاتی است، از ۳۱ ژوئیه بیکار مانده است.
شرکت اطلاعات دریایی ویندوارد (Windward) اعلام کرد تصاویر ماهوارهای نشان میدهد که هر سه اسکله بارگیری در خارک «برای مدت طولانی خالی بودهاند». ویندوارد افزود روز سهشنبه تنها ۱۶ فروند کشتی در منطقه انتظار در اطراف خارک لنگر انداخته بودند که کمترین تعداد از اوایل ماه گذشته است.
تقریباً از هر ۱۰ بشکه نفت خامی که ایران صادر میکند، ۹ بشکه آن در این جزیره مرجانی کوچک در شمال خلیج فارس بارگیری میشود، زیرا بخش زیادی از خط ساحلی این کشور برای پهلوگیری نفتکشهای بزرگ بسیار کمعمق است.
ریچارد برانز، رئیس بخش ژئوپلیتیک در انرژی اسپکتز، گفت: «محاصره مؤثر است، به این معنا که تحرکات نفتکشها به داخل یا خارج زیاد نیست.»
اما برانز گفت که از دست دادن صادرات بعید است فشار فوری بر تهران برای سازش در مذاکرات با آمریکا وارد کند. او اظهار داشت: «کاملاً روشن است که ایرانیها احساس میکنند در مورد هرمز دست برتر را دارند و مایلند درد اقتصادی زیادی را برای اعمال برتری خود تحمل کنند.»
ایران در طول جنگ ششماهه خود با آمریکا و اسرائیل به بارگیری کشتیها در خارک ادامه داده بود و همین امر باعث میشود وقفه فعلی یکی از طولانیترین وقفهها از آغاز جنگ باشد.
گروه لابیگری «ائتلاف آمریکاییها علیه ایران هستهای» (Uani) مستقر در واشنگتن که محمولههای نفت ایران را ردیابی میکند، اعلام کرد از ۱۲ ژوئیه هیچ نفتکشی را مشاهده نکرده است که با موفقیت و با محموله نفت خام ایران از خلیج فارس خارج شده باشد.
در حال حاضر، ایران همچنان از محمولههایی که در جریان آتشبس از خلیج فارس خارج شده و تنها اکنون به خریداران در آسیا میرسند، درآمد دریافت میکند. یوانآی گفت ۲۶ نفتکش با پرچم ایران به آبهای نزدیک مالزی رسیدهاند، جایی که نفت خام ایران معمولاً قبل از تحویل به پالایشگاههای چینی منتقل میشود.
برانز گفت که تهران حتی میتواند در صورت افزایش قیمت نفت قبل از فروش نهایی آن بشکهها سود ببرد، اما این درآمد در هفتههای آینده در نهایت متوقف خواهد شد. او گفت: «شنها در حال ریختن در ساعت شنی هستند از نظر مدت زمانی که این وضعیت بتواند به تولید درآمد ادامه دهد.»
محاصره همچنین مانع از آن میشود که ایران ناوگان نفتکشهای خالی موجود برای بارگیری در خارک را تکمیل کند. کشتیهایی که قبلاً محمولههای خود را در آسیا تخلیه کردهاند به آبهای ایران بازنگشتهاند. یوانآی گفت چند فروند در نزدیکی سریلانکا منتظر هستند، در حالی که برخی دیگر در نزدیکی عمان و پاکستان مشاهده شدهاند.
نفت خام برنت روز جمعه با ۱.۳ درصد افزایش به ۸۳.۵۵ دلار در هر بشکه رسید، زیرا معاملهگران همچنان منتظر توافقی بودند که حملونقل دریایی از طریق تنگه هرمز را باز کند.
مقامات وزارت امور خارجه ایران این هفته اعلام کردند که با عمان در مورد مختصات جغرافیایی یک مسیر حملونقل دریایی جدید از طریق تنگه به توافق رسیدهاند، اما از روز چهارشنبه که گفتند بیانیه مشترک در «مراحل نهایی» است، هیچ نشانهای از پیشرفت مشاهده نشده است.
انرژی اسپکتز خاطرنشان کرد که توقف فعالیت در خارک منجر به پر شدن قابل توجه مخازن ذخیرهسازی نفت این جزیره نشده است، که نشان میدهد تهران شروع به کاهش تولید نفت خام در میدانهای نفتی خود کرده تا از اتمام فضای مخازن جلوگیری کند.
در حالی که مذاکرات ایران و عمان دوجانبه بوده است، یک منبع مطلع از وضعیت گفت که در صورت دستیابی به توافقی قابل قبول، آمریکا محاصره خود را لغو کرده و معافیت تحریمهای نفتی را بازگرداند که به خریداران اجازه میدهد آزادانه نفت خام ایران را خریداری کنند.
نقشهبرداری توسط استیون برنارد