ایران قطر را به زندانی کردن سه خلبان نیروی هوایی خود متهم کرد و به این ترتیب بر ابهام ماجرایی که به آغاز جنگ بازمیگردد، افزود.
تنها سه روز پس از شروع درگیری، قطر اعلام کرد که دو فروند جنگنده سوخو-۲۴ ایران را که حریم هوایی این کشور را تهدید میکردند، سرنگون کرده است.
هر دو طرف توافق دارند که یکی از خدمه این هواپیماهای دوسرنشین کشته شده، اما سه نفر دیگر هرگز پیدا نشدهاند.
ایران اکنون میگوید که آنها توسط قطر به عنوان زندانی نگهداری میشوند و خواستار آزادی آنها شده است. کمیته مفقودین ارتش به رئیس کمیته بینالمللی صلیب سرخ نامه نوشته و از این سازمان خواسته است که از خلبانان دیدار کند، پس از آنکه اعلام کرد تلاشهای خودش توسط قطر رد شده است.
وزارت خارجه قطر اواخر روز شنبه اعلام کرد که این خلبانان را در بازداشت ندارد. سخنگوی این وزارتخانه، ماجد الانصاری، در شبکههای اجتماعی گفت که قطر پس از سرنگونی هواپیماها، تیمهای جستجو و نجات را برای یافتن خدمه اعزام کرده و بقایای یکی از خلبانان را پیدا کرده است.
او افزود که قطر همچنین از مقامات ایرانی دعوت کرده است تا برای آگاهی از جزئیات تلاشهای جستجو و نجات به این کشور سفر کنند، اما ایران به این دعوت پاسخ نداده است.
انصاری گفت: «ما قاطعانه ادعاهای منتشر شده در مورد بازداشت خلبانان ایرانی را رد میکنیم و از این اظهارات گمراهکننده در این زمان خاص، در میان تلاشها و ابتکارات دیپلماتیک جاری با هدف کاهش تنشها در منطقه، شگفتزده هستیم.»
قطر میانجی کلیدی در آخرین دور مذاکرات بین آمریکا و ایران بوده است که با هدف بازگشایی تنگه هرمز در ازای کاهش فشارهای اقتصادی آمریکا انجام میشود.
این مذاکرات به دلیل خواستههای سختگیرانه رهبری تندرو ایران و عدم تمایل آمریکا به توافقی که شامل بازگشایی بیوقفه این آبراه - که ۲۰ درصد نفت جهان از آن عبور میکند - نباشد، در بنبست قرار گرفته است.
اختلاف جدید بر سر خلبانان، عدم پیشرفت در یک رویارویی اقتصادی فزاینده را برجسته میکند.
ایران خلبانان خود را در تعدادی از مأموریتهای تهاجمی جسورانه در طول جنگ فرستاد و مجموعه هواپیماهای موزهای خود را در برابر جتهای مدرن و سامانههای پدافند هوایی که آمریکا و متحدان عربش مستقر کرده بودند، قرار داد.
بسیاری از جتهای ایران به دههها قبل و دوران شاه بازمیگردد. بمبافکنهای تاکتیکی روسی سوخو-۲۴ در اوایل دهه ۱۹۷۰ وارد خدمت شدند و آخرین بار بیش از ۳۰ سال پیش تولید شدند.
دولت ترامپ به نابودی نیروی هوایی ایران افتخار کرده است، اما این هرگز یک رقابت واقعی نبود. این هواپیماها معمولاً در تمرینات آموزشی سقوط میکردند، خیلی قبل از اینکه بتوانند وارد نبرد شوند. برخی دیگر روی باند فرودگاه منهدم شدند.
این ضعف باعث شد ایران بر برنامه موشک بالستیک خود تمرکز کند که از آن برای بمباران پایگاهها و اهداف آمریکا در سراسر خلیج فارس استفاده کرده است.
با توجه به تجهیزات قدیمی، اسرائیل شگفتزده شد که ایران توانست با هواپیماهای اف-۵ متعلق به دوران ویتنام، حملهای به کویت انجام دهد. یک مقام نظامی اسرائیل در ماه ژوئن این مطلب را بیان کرد.
رسانههای دولتی ایران جزئیات این حمله را در اوایل جنگ منتشر کردند و گفتند که جتها برای فرار از پدافند در ارتفاع بسیار پایین پرواز میکردند. ارتش آمریکا اعلام کرده است که حملات جتهای ایرانی - همراه با پهپادها و موشکها - به شلوغی آسمان و ابهام در میدان جنگ کمک کرد، زمانی که سه فروند اف-۱۵ آمریکایی در ماه مارس بر اثر آتش خودی بر فراز کویت سرنگون شدند.