اسلو، ۳ سپتامبر (رویترز) - مقامات روز چهارشنبه اعلام کردند که نروژ یک کشتی روسیه را در قطب شمال برای اجرای ادعای خسارت ۴.۲۲ میلیارد دلاری که شرکت انرژی اوکراینی نفتگاز بر سر مصادره داراییهایش توسط مسکو هنگام الحاق روسیه به کریمه در سال ۲۰۱۴ به دست آورده بود، توقیف کرده است.
به گفته شرکت حقوقی آمریکایی کووینگتون که نماینده نفتگاز است، این کشتی با نام «پروفیسور مولچانوف» در نزدیکی مجمعالجزایر اسوالبارد در قطب شمال نروژ توقیف شد.
آژانس خبری دولتی روسیه، تاس، نقل قول از سخنگوی وزارت خارجه را منتشر کرد که اقدام نروژ را «دزدی دریایی» توصیف کرد.
دفتر فرماندار اسوالبارد بیانیهای صادر کرد و تأیید کرد که کشتی توقیف شده و در اسوالبارد نگهداری خواهد شد و افزود: «فرماندار با همکاری شرکت ترست آرکتیکوگل از خدمه و مسافران روی کشتی مراقبت خواهد کرد».
کشتی روسیه در اسوالبارد نگهداری خواهد شد
در حال حاضر مشخص نیست که چند مسافر و عضو خدمه روی کشتی حضور داشتند. شرکت آرکتیکوگل (Arktikugol) که به معنای «زغالسنگ قطبی» است، شرکت روسیای است که مدیریت داراییهای مسکو در این مجمعالجزایر را بر عهده دارد.
اسوالبارد، که از سال ۱۹۲۵ تحت حاکمیت نروژ است، در نیمه راه بین قطب شمال و قاره اروپا قرار دارد و تحت پیمان سال ۱۹۲۰ اداره میشود که به شهروندان کشورهای امضاکننده، از جمله روسیه، اجازه میدهد بدون ویزا در آنجا ساکن شوند.
به گفته خبرنگاری که همراه گروه علمی بود، این کشتی روز سهشنبه به بارنتسبورگ، یک سکونتگاه استخراج زغالسنگ تحت اداره روسیه در بزرگترین جزیره مجمعالجزایر، رسید.
آندری گوربونوف، سردبیر رادیو کامسومولسکایا پراودا (KP)، گفت که کشتی بدون حادثه پهلو گرفت و اعضای سفر به ساحل رفتند. خبر توقیف کشتی تا عصر روز چهارشنبه منتشر نشد.
گوربونوف در وبسایت KP نوشت: «این توقیف هیچ تاثیری بر شرکتکنندگان در سفر یا خدمه کشتی نداشته است. کسی دستگیر نشده است. ما همه کارهای روزمره خود را طبق معمول ادامه میدهیم».
وی افزود: «تا زمان حاضر، کشتی پروفیسور مولچانوف صرفاً از خروج از بندر بارنتسبورگ منع شده است. کاملاً مشخص نیست که این ممنوعیت چه مدت طول خواهد کشید».
دادگاه دستور توقیف داراییهای روسیه در اسوالبارد را صادر کرد
نفتگاز پیشتر موفق به دریافت دستور دادگاه برای توقیف دو ملک از شرکت ترست آرکتیکوگل در اسوالبارد، از جمله یک مهمانخانه اجارهای، شده بود، اما روسیه چالشهای حقوقی ایجاد کرده است.
نفتگاز از سال ۲۰۱۶ در پی مطالبه خسارت از روسیه برای مصادره اموالش در کریمه است.
یک هیئت داوری در لاهه در آوریل ۲۰۲۳ روسیه را به پرداخت ۴.۲۲ میلیارد دلار به علاوه بهره و هزینههای حقوقی به نفتگاز محکوم کرد.
سرگی فدورنکو، مدیرعامل موقت نفتگاز، گفت: «روسیه نمیتواند صرفاً با عدم پایبندی به حکم داوری بینالمللی، از مسئولیت شانه خالی کند».
نروژ اعلام کرد که این موضوع یک مسئله حقوقی میان نفتگاز و روسیه است و دولت اسلو در آن دخالتی ندارد.
وزارت دادگستری نروژ گفت: «روسیه به عنوان یکی از طرفین پرونده میتواند بخواهد که دادگاه منطقهای پرونده را مجدداً بررسی کند».
شرکت کووینگتون اعلام کرد که ماههاست ردپای کشتی پروفیسور مولچانوف، که برای کروزهای تجاری استفاده میشود، را دنبال میکند.
وکلای نفتگاز با پیشبینی ورود این کشتی، از دادگاه درخواست کردند تا دستور بازداشت و فروش اجباری آن را صادر کند.
این درخواست روز دوشنبه توسط دادگاه منطقهای نورد-ترومس و سنیا مورد موافقت قرار گرفت که از فرماندار اسوالبارد خواست تا اجرای دستور را بر عهده بگیرد، بر کشتی نظارت کند و اطمینان حاصل کند که جابهجا نمیشود.
نفتگاز اعلام کرده است که اجرای این حکم را در چندین حوزه قضایی، از جمله ایالات متحده، فرانسه، بریتانیا و فنلاند که داراییهای روسیه در آنجا بلوکه شدهاند، هماهنگ میکند. روسیه در حال تجدیدنظرخواهی است و مدعی است که هیچ اخطاریهای دریافت نکرده است.
شرکت اوکراینی اعلام کرد: «ما تا زمانی که خسارت تعیینشده به نفتگاز و سایر شرکتهای گروه نفتگاز پرداخت شود، به تعقیب داراییهای روسیه در سراسر جهان ادامه خواهیم داد».
بارنتسبورگ یکی از دو سکونتگاه روسیه در اسوالبارد است که همراه با پیرامیدن قرار دارد. بر اساس آمار نروژ، مجموع ساکنان این دو سکونتگاه ۳۹۲ نفر از جمعیت کل ۲۹۱۴ نفری است.
پیمان اسوالبارد استفاده نظامی از مجمعالجزایر را محدود میکند، اما این جزایر منطقه غیرنظامی محسوب نمیشوند. روسیه اغلب نروژ را به نظامیسازی جزایر متهم کرده است که اسلو این اتهام را رد میکند.
گزارشنگاری: تریه سولسوویک و گودلیس فوشه در اسلو، پاول پولیتوک در کییف و مارک تروولیون در لندن؛ ویرایش: روز راسل و کوین لیفی