شاید هوش مصنوعی سرانجام بسیاری از انسانها را غیرقابل اشتغال کند، اما هنوز نشانهای از آن دیده نمیشود. در چهارم سپتامبر، اداره آمار کار گزارش داد که اقتصاد آمریکا در ماه اوت ۱۶۲,۰۰۰ شغل اضافه کرده است؛ رقمی که بسیار فراتر از انتظارات بود. نرخ بیکاری تنها ۴.۱ درصد است، نرخی که از تقریباً ۹۰ درصد ماههای نیم قرن گذشته پایینتر بوده است. کارگران جوان که اغلب نخستین قربانیان هوش مصنوعی معرفی میشوند، عملکردی فوقالعاده داشتهاند: شکاف بین نرخ بیکاری در گروه سنی ۲۰ تا ۲۴ سال و نرخ کلی بیکاری نزدیک به کمترین حد چند دهه اخیر است.
برخی شرکتها و کارگران به شدت تحت تأثیر اختلالات ناشی از هوش مصنوعی قرار گرفتهاند. استخدام در خدمات حرفهای و تجاری حدود ۱۰ درصد کمتر از میانگین دوره ۲۰۱۵ تا ۲۰۱۹ است. غولهای فناوری مانند مایکروسافت و متا در حال بازآرایی کسبوکار خود حول این فناوری هستند و تعداد پرسنل را کاهش میدهند. شرکتهای کوچکتری مانند بلاک (مالک اسکوئر و کشاپ) و اینتویت (سازنده توربوتکس و کوییکبوکس) در حال جایگزینی افراد با رباتها هستند. طبق گزارش چلنجر، گری اند کریسمس، شرکت مشاوره اشتغال، شرکتهای آمریکایی امسال به طور متوسط ماهانه حدود ۱۶,۰۰۰ اخراج مرتبط با هوش مصنوعی اعلام کردهاند.
اما اخراجهای مرتبط با هوش مصنوعی در هیاهوی بازار کار، جایی که کارفرمایان در یک ماه معمولی حدود ۱.۷ میلیون نفر را کنار میگذارند، گم میشود. و شواهد تا کنون نشان میدهد که هوش مصنوعی در حال حاضر بسیاری از مشاغل را برای جایگزینی آنهایی که از بین برده، ایجاد کرده است. مبالغ کلانی که به سمت مراکز داده و تولید برق سرازیر میشود، رقابتی را برای جذب کارگران ساختمانی و زیرساختی برانگیخته است. استارتاپهای هوش مصنوعی طوری استخدام میکنند که انگار فردایی وجود ندارد. شرکتهای مستقر که برای عقب نماندن تلاش میکنند، نقشهای جدید هوش مصنوعی ایجاد میکنند. و با افزایش بهرهوری برخی کارگران، هوش مصنوعی ممکن است تقاضا برای خدمات آنها را نیز افزایش دهد.
با جمعبندی همه موارد، اکونومیست تخمین میزند که هوش مصنوعی تاکنون حدود ۱ میلیون شغل جدید در آمریکا ایجاد کرده است. این رقم به راحتی از حدود ۲۰۰,۰۰۰ اخراج منسوب به هوش مصنوعی از اواسط سال ۲۰۲۳ پیشی میگیرد و به نظر میرسد بیش از حد کافی برای جبران ضعف در استخدام بسیاری از نقشهای پشتمیزنشینی باشد. ولخرجی آمریکا در زیرساختهای هوش مصنوعی بسیاری از این مشاغل را ایجاد کرده است. بانک گلدمن ساکس محاسبه میکند که هزینه تجهیزات مورد نیاز برای اجرای هوش مصنوعی—از تراشهها و سرورها گرفته تا مراکز داده، سیستمهای خنککننده و برق—حدود ۵۰۰ میلیارد دلار در سال بیشتر از سطح سال ۲۰۲۲، زمانی که جهان چتجیپیتی را شناخت، است. طبق دادههای اداره سرشماری، ساختوساز مراکز داده به تنهایی با نرخ سالانه بیش از ۷۵ میلیارد دلار در حال انجام است که نسبت به سال قبل تقریباً ۶۰ درصد افزایش یافته است. این موج ساختوساز به ارتشهایی از کارگران نیاز دارد: برقکاران برای سیمکشی، متخصصان تهویه مطبوع (HVAC) برای جلوگیری از داغ شدن رکها، مهندسان شبکه برای اتصال به منبع تغذیه و تکنسینها برای نصب و نگهداری ماشینآلات.
رونق استخدام در اعداد قابل مشاهده است. اکونومیست پنج صنعت اصلی در قلب توسعه مراکز داده، از پیمانکاری برق تا تولید تجهیزات را ردیابی کرد. از سال ۲۰۲۳، اشتغال در این صنایع حدود ۳۲۰,۰۰۰ نفر بیشتر از آنچه روندهای کلی ساختوساز و تولید پیشنهاد میکردند، افزایش یافته است (به نمودار ۱ مراجعه کنید). اداره آمار کار (BLS) انتظار دارد که شرکتهای خدمات عمومی سریعترین بخش بزرگ رشدکننده بین اکنون تا سال ۲۰۳۵ باشند.
همه این مشاغل لزوماً وجودشان را مدیون هوش مصنوعی نیستند—ارتقای شبکه و سایر ساختوسازهای کارخانهای نیز اهمیت دارند. اما بسیاری از آنها چنین هستند. در واقع، یک وبسایت کاریابی، «ایندید» (Indeed)، دریافت که موقعیتهای خالی مراکز داده در دو سال گذشته بیش از دو برابر شده است، حتی در حالی که آگهیهای شغلی به طور کلی کاهش یافتهاند. لینکدین، شبکه اجتماعی جاهطلبان، تخمین میزند که بین سالهای ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۵ نزدیک به نیم میلیون شغل مربوط به مراکز داده در آمریکا ایجاد شده است، که تکنسینها و مهندسان مراکز داده از رایجترین استخدامهای اخیر بودند.
رقابت برای جذب کارگران در فیشهای حقوقی نیز نمایان است. سایت ایندید دریافت که مشاغل نصب و نگهداری در مراکز داده دستمزدهایی حدود ۴۰ درصد بالاتر از کارهای مشابه در سایر جاها تبلیغ میکنند. دادههای رسمی دستمزد نیز داستان مشابهی را روایت میکنند. در سال منتهی به ژوئن، درآمد ساعتی میانگین در تولید تجهیزات الکتریکی بیش از ۱۳ درصد و در پیمانکاری برق نزدیک به ۸ درصد افزایش یافت.
حتی با افزایش دستمزدها، یافتن کارگر همچنان دشوار است. در بازدید اخیر از یک کارخانه ترانسفورماتور، دونالد لوونز از انجمن ملی سازندگان تجهیزات الکتریکی از مدیرعامل شرکت پرسید که بیشترین کمک مورد نیاز او چیست. او پاسخ داد: «میتوانید بیایید اینجا و یکی از خطوط تولید ما را برای من راه بیندازید؟»
فقط کلاههای ایمنی (کارگران ساختمانی) در حال تکثیر نیستند. هوش مصنوعی همچنین طبقه جدیدی از مشاغل یقهسفید را ایجاد کرده است. مهندسان مدلها را میسازند، برچسبزنندگان داده ورودیها را نامگذاری و پاسخها را ارزیابی میکنند، مهندسان «مستقر در خط مقدم» آنها را برای مشتریان تطبیق میدهند و «مدیران ارشد هوش مصنوعی» تازه منصوبشده تصمیم میگیرند که شرکتها باید با این فناوری چه کنند. برخی از این نقشها تا اخیراً تقریباً وجود نداشتند. بسیاری از آنها به سرعت در حال افزایش تعداد هستند. طبق آمار لینکدین، آگهیهای شغلی برای مدیران ارشد هوش مصنوعی، مهندسان هوش مصنوعی و مدیران هوش مصنوعی از سالهای ۲۰۲۳-۲۰۲۴ تقریباً دو برابر شده است.
اعداد شروع به جور شدن کردهاند. تحقیقات مقدماتی توسط گد لووانون، اقتصاددان ارشد در مؤسسه برنینگ گلس، از پایگاه داده تاریخچه شغلی این نهاد پژوهشی (که عمدتاً بر اساس تاریخچههای شغلی لینکدین است) استفاده میکند تا مشاغلی را شناسایی کند که بدون هوش مصنوعی وجود نداشتند، خواه در شرکتهای بومی هوش مصنوعی یا به دلیل اینکه نقشهای مختص هوش مصنوعی در سایر شرکتها هستند. او تخمین میزند که اکنون حدود ۱٪ از مشاغل حرفهای «مشاغل هوش مصنوعی» هستند—در حد ۱ میلیون موقعیت در آمریکا. در مشاغل کامپیوتری و علوم زیستی—از جمله پژوهشگرانی که از هوش مصنوعی برای کشف داروهای جدید استفاده میکنند—این سهم ۴ تا ۵ درصد است. تحلیل خود لینکدین به حدود ۶۴۰,۰۰۰ شغل جدید مختص هوش مصنوعی بین سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۵ اشاره دارد. کوری کانتنگا، رئیس اقتصاد برای قاره آمریکا در لینکدین، اظهار داشت: «تا امروز، شواهد نشان میدهد که هوش مصنوعی یک ایجادکننده خالص شغل بوده است.»
اکونومیست اشتغال در مشاغل حرفهای نزدیک به رونق هوش مصنوعی—مهندسان، توسعهدهندگان نرمافزار، ریاضیدانان و دانشمندان داده—را ردیابی کرد و رشد آنها را از سال ۲۰۲۲ با اشتغال حرفهای کلی مقایسه نمود. این نقشها در سالهای اخیر حدود ۷۳۰,۰۰۰ شغل بیشتر از روند معمول اضافه کردهاند (به نمودار ۲ مراجعه کنید). هوش مصنوعی تمام تکتک آنها را ایجاد نکرده است. اما تقریباً قطعاً تعداد قابل توجهی از آنها را ایجاد کرده است.
منبع سوم مشاغل از افزایش بهرهوری ناشی میشود. هوش مصنوعی به وکلا امکان میدهد قراردادها را سریعتر تنظیم کنند و به تحلیلگران اجازه میدهد اسناد مالی را در عرض چند دقیقه بررسی کنند. اگر بهرهوری بالاتر هزینه خدمات حرفهای را کاهش دهد، ممکن است تقاضا برای آنها به اندازهای افزایش یابد که کار بیشتری به طور کلی ایجاد شود.
برخی از مشاغلی که زمانی آسیبپذیرترین آنها در برابر هوش مصنوعی تلقی میشدند، به نظر میرسد از این اثر سود میبرند. بین سالهای ۲۰۲۳ و ۲۰۲۵، اشتغال در میان دستیاران حقوقی (پارالیگلها) حدود ۱۱ درصد و در میان تحلیلگران تحقیقات بازار ۶ درصد افزایش یافت، در مقایسه با میانگین ملی حدود ۲.۵ درصد (به نمودار ۳ مراجعه کنید). علیرغم هشدارهای جدی درباره اخراجهای قریبالوقوع، پیشبینیهای اداره آمار کار نشان میدهد که خدمات حرفهای به لطف تقاضا برای سیستمهای هوش مصنوعی و مشاوره، به رشد سریع خود ادامه خواهد داد.
برخی حرفهها در حال رنج بردن هستند. از ژانویه ۲۰۲۳، اشتغال در میان کارکنان خدمات مشتری حدود ۱۰ درصد و در میان منشیها و دستیاران اداری تقریباً ۱۵ درصد کاهش یافته است. هر سه مورد پر از وظایف روتین هستند که عوامل هوش مصنوعی به طور فزایندهای در آنها عالی عمل میکنند. اداره آمار کار انتظار دارد که مشاغل اداری و پشتیبانی دفتری تا سال ۲۰۳۵، ۷۵۲,۰۰۰ شغل را از دست بدهند.
اما با گسترش قابلیتهای هوش مصنوعی، احتمالاً به ایجاد مشاغل جدید ادامه خواهد داد. اکنون بیش از ۶ میلیون آمریکایی در مشاغل مرتبط با کامپیوتر کار میکنند که در دوران پیش از کامپیوتر وجود نداشتند. ۸ میلیون نفر دیگر در صنایع جدیدی مانند اقتصاد گیگ (کار آزاد)، تجارت الکترونیک و تولید محتوا مشغول به کار هستند. کارگران فردا ممکن است تیمهایی از عوامل خودمختار را نظارت کنند یا اختلافات بین آنها را حل نمایند. خیالپردازی است؟ شاید. اما بودن به عنوان یک اینفلوئنسر هم یک یا دو دهه پیش همینطور بود.