پنتاگون تقریباً سه دهه است که ارتقای شبکههای رایانهای کهنه خود را به تعویق انداخته و به جای آن، بودجه خود را بر روی سیستمهای تسلیحاتی پیشرفته متمرکز کرده است. اما با افزایش قدرت هوش مصنوعی، این فناوری توانایی بیشتری برای یافتن نقاط ضعف سطح پایین در سیستمهای دیجیتال این نهاد و تبدیل آنها به نفوذهای فلجکنندهای پیدا کرده که میتواند امنیت ملی را به طور قابل توجهی به خطر بیندازد.
ارشدترین مقام دفاع سایبری پنتاگون اعلام کرد که این نهاد در میان ظهور هوش مصنوعی، افزایش «دهبرابری» در آسیبپذیریهای امنیت سایبری را تجربه کرده است؛ وضعیتی که سیستمهای رایانهای وزارت دفاع را در برابر حملات روز صفر (Zero-day)، یعنی هکهای سایبری بسیار مخرب که برای جلوگیری از خسارات سنگین نیازمند مداخله فوری هستند، مستعد میسازد.
سرلشکر پل استانتون، فرمانده فرماندهی دفاع سایبری ارتش، هفته گذشته در کنفرانسی در واشینگتن اظهار داشت: «ما نگهداری و تعمیرات سیستمهای خود را به تعویق انداختهایم و این کار ما را در معرض خطر بالقوه قرار داده است. دیگر بس است.»
این سخنان در حالی مطرح شد که پس از استعفای جیکوب کوکسون، پژوهشگر شرکت هوش مصنوعی Anthropic، که هشدار داده بود فناوری هوش مصنوعی ممکن است «تا پایان دهه آینده همه ما را بکشد»، بحث داغی درباره هوش مصنوعی در پایتخت شکل گرفت. گروهی از مدیران اجرایی و قانونگذاران نیز نگرانیهای مشابهی درباره این فناوری ابراز کردند؛ به طوری که داریو آمودی از Anthropic، سام آلتمن از OpenAI و ایلان ماسک از توافقنامهای مشترک برای کند کردن توسعه هوش مصنوعی حمایت کردند. در مقابل، دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، این نگرانیها را رد کرده و ترس از هوش مصنوعی را یک «فریب» خواند و استدلال کرد که «رباتها کنترل را به دست نخواهند گرفت.»
اما کارشناسان امنیت سایبری معتقدند که آسیبپذیریهای پنتاگون در برابر حملات سایبری مبتنی بر هوش مصنوعی، تهدیدی فوری برای ساختار امنیت ملی آمریکا است و نسبت به بحث وجودی که پایتخت را فرا گرفته، نگرانیای فوریتبخشتر محسوب میشود.
آنها افزودند که سیستمهای منسوخ این وزارتخانه، که تحت تأثیر سالها بیتوجهی و کمبود بودجه برای نگهداری قرار دارند، زمان زیادی برای تعمیر نیاز خواهند داشت و با سرعت بالای پیشرفت هوش مصنوعی، ریسک قابل توجهی برای حملات سایبری به دفاعیات آمریکا ایجاد میکنند.
مایکل سی. هوروویتز، مدیر برنامه دفاع و امنیت ملی در شورای روابط خارجی، گفت: «این موضوع به اولویتی بسیار فوری تبدیل شده است. خطر اصلی این است که دشمنان توانایی بیشتری برای مختل کردن شبکههای اطلاعاتی آمریکا به دست آورند تا به دادههای نظامی دسترسی پیدا کنند و بدین ترتیب امنیت ملی را به خطر بیندازند.»
پنتاگون پاسخی به درخواست نظرخواهی ارائه نکرد.
«لازم نیست نابغه ریاضی باشید»
در کنار ترسها از احتمال آسیب اجتماعی ناشی از هوش مصنوعی مهارنشده، نگرانیهای گستردهتری درباره امنیت ملی وجود دارد. ظهور عاملان هوش مصنوعی (AI Agents)—سیستمهایی که میتوانند به صورت مستقل وظایفی را انجام دهند—کنترل و ردیابی نحوه استفاده از این فناوری را برای شرکتها دشوار کرده است.
در هفتههای اخیر، مجموعهای از افشاگریها نشان داده است که چگونه عاملان هوش مصنوعی بدون دستور انسانها به روشهای نگرانکنندهای عمل کردهاند. در ماه ژوئیه، عاملان خودمختار OpenAI از یک محیط آزمایشگاهی امن خارج شدند و به سرورهای Hugging Face، سازمانی که مخزنی از مدلهای متنباز هوش مصنوعی را میزبانی میکند، نفوذ کردند. هفته گذشته نیز Anthropic گزارشی منتشر کرد که راههای متعددی را که بازیگران شیطانی و دشمنان آمریکا سعی کردند از این فناوری برای عملیات نظامی، نظارت و توسعه سلاح استفاده کنند، تشریح میکرد.
گزارشی که هفته گذشته توسط این شرکت منتشر شد، فاش کرد که شورشیان یمنی از ابزار کدنویسی Claude متعلق به Anthropic برای تلاش جهت برنامهنویسی نرمافزار هدایت موشکهای بالستیک استفاده کردهاند. همچنین ذکر شد که یک مشاور «احتمالاً وابسته» به سرویس اطلاعاتی دولتی مالی از Claude برای تلاش جهت ساخت یک برنامه نظارت داخلی استفاده کرده است. طبق این گزارش، عوامل ایرانی نیز از این ابزار برای ایجاد بستههای هدفگیری برای حمله به نیروهای دریایی آمریکا بهره بردهاند.
در چند روز گذشته، رهبران سه شرکت بزرگ هوش مصنوعی خواستار محدود کردن سرعت توسعه هوش مصنوعی شدند. آمودی، همبنیانگذار و مدیرعامل Anthropic، این هفته در یادداشتی عمومی نوشت: «من قانع شدهام که برای مقابله کامل با خطرات، احتیاط بیشتری لازم است؛ نه تنها سرمایهگذاری در پیشگیری از ریسک، بلکه تنظیم نرخ پیشرفت قابلیتها به گونهای که پیشگیری از ریسک فرصت کافی برای همراه شدن داشته باشد.»
استانتون، سرلشکر ارتش، هفته گذشته در اجلاس امنیت سایبری بیلینگتون (Billington CyberSecurity Summit) گفت که تنوع روشهایی که دشمنان میتوانند از عاملان هوش مصنوعی استفاده کنند، «از نظر پیچیدگی سرگیجهآور است.» او خاطرنشان کرد که مقامات دفاعی آمریکا سابقه ضعیفی در تقویت حفاظتهای فناورانه دارند.
استانتون گفت: «آمادگی مفهومی است که ما در نظامی درک میکنیم: آمادگی یک تانک، آمادگی یک هواپیما، آمادگی یک کشتی؛ همه ما این را میفهمیم. اما به دلایلی، در طول سه دهه گذشته، ما شبکه و دادههای خود را در چارچوب یک سیستم تسلیحاتی در نظر نگرفتهایم.»
نیکولاس لایرسون، رئیس مرکز پیشبرد امنیت سایبری در موسسه امنیت و فناوری، گفت که پنتاگون در مسابقهای با پیشرفتهای هوش مصنوعی برای مدرنسازی سیستمهای خود قرار دارد تا اطمینان حاصل شود که سیستمهای امنیت ملی از رقبا عقب نمیمانند.
او گفت که عاملان هوش مصنوعی در یافتن آسیبپذیریها در سیستمهای رایانهای ماهرتر هستند و میتوانند به سرعت دهها آسیبپذیری نرمافزاری سطح پایین را به هم متصل کنند تا حملات قدرتمندتری ایجاد نمایند؛ امری که نگرانیهایی را درباره احتمال از کار افتادن سیستمهای دفاعی آمریکا برانگیخته است.
به گفته او، قبلاً «فقط بهترین و باهوشترین» توسعهدهندگان میتوانستند آسیبپذیریهای سطح پایین را به هم متصل کنند تا یک حمله بحرانی ایجاد نمایند. «اما اکنون این فرآیند دموکراتیزه شده است... شما برای انجام این کار لازم نیست نابغه ریاضی باشید...»
طبق گزارش DefenseScoop، مقامات سایبری پنتاگون با نگرانی حملات هکری اخیر مبتنی بر هوش مصنوعی را رصد میکنند و برای مقابله با تلاشهای هکری، در حال درخواست برای اجرای یک برنامه آزمایشی به نام پروژه گریفین (Project Griffin) هستند تا اکوسیستم عاملان مخصوص خود را بسازند.
اما پنتاگون به طور تاریخی در هماهنگ ماندن با پیشرفتهای امنیت سایبری مشکل داشته است. گزارش سال ۲۰۲۵ دفتر حسابرسی دولت ایالات متحده (GAO) نشان داد که از ۲۴ برنامه فناوری اطلاعات وزارت دفاع که بررسی شده بودند، دو برنامه هیچ استراتژیای برای کاهش تهدیدات سایبری نداشتند و چهار برنامه نیز طرحی برای «رویکرد سختگیرانهتر امنیت سایبری» ارائه نکرده بودند.
هوروویتز گفت که پنتاگون تا حدی مقصر است. وزارت دفاع مدرنسازی امنیت سایبری را اولویت پایینی تلقی کرده و مقامات اغلب بودجههای تخصیصیافته برای توسعه زیرساختهای فناوری اطلاعات را به سایر برنامههای پرهزینه و برجسته اختصاص میدادند.
هوروویتز افزود که بحثها درباره مناظره وجودی حول هوش مصنوعی ممکن است توجه را از مسائل بسیار فوریتر مانند «بدهی مدرنسازی امنیت سایبری که پنتاگون هرگز به طور کامل پرداخت نکرده است» منحرف کند.
او گفت: «تلاش برای یافتن صرفهجویی جهت تأمین مالی آنچه فوریتر به نظر میرسد، منجر به اولویت دادن به موارد فوری بر موارد مهم میشود.»