دولت دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، اعلام کرده است که فروش نزدیک به ۵۰ فروند جنگنده اف-۳۵ به عربستان سعودی را تصویب کرده است؛ تغییری در سیاست واشنگتن که نگرانی برخی اعضای کنگره را برانگیخته است.
عربستان سعودی سالهاست که تلاش میکند پیشرفتهترین جنگنده جهان را خریداری کند؛ هواپیمایی مجهز به فناوری پنهانکاری (Stealth) که امکان فرار از ردیابی دشمن را فراهم میسازد.
واشنگتن تاکنون مقاومت کرده بود، بخشی از دلایل آن تأمین جنگندههای اف-۳۵ برای متحدش اسرائیل است که طبق قوانین آمریکا تضمین شده است تا نسبت به همسایگان منطقهای خود به سلاحهای برتر آمریکایی دسترسی داشته باشد.
کنگره ۳۰ روز فرصت دارد تا این معامله ۲۴ میلیارد دلاری (۱۷.۸ میلیارد پوند) با ریاض، بزرگترین مشتری تسلیحات آمریکا، را بررسی یا تلاش کند مانع آن شود.
راجا کریشنامورتی، نماینده دموکرات ایالت ایلینوی، روز پنجشنبه با این فروش مخالفت کرد.
او هشدار داد که «این کار میتواند جواهرات تاج فناوری نظامی آمریکا را در دسترس حزب کمونیست چین قرار دهد».
سایر قانونگذاران دموکرات و برخی مقامات دفاعی آمریکا نیز نگرانیهای مشابهی درباره اعطای جنگندههای اف-۳۵ به عربستان سعودی ابراز کردهاند.
آنها گفتند که ریاض ممکن است تحت یک مشارکت امنیتی بین دو کشور، این فناوری حساس را با چین به اشتراک بگذارد.
وزارت خارجه آمریکا در اعلام این معامله در روز پنجشنبه گفت که این امر «اهداف سیاست خارجی و امنیت ملی» آمریکا را پشتیبانی خواهد کرد.
این وزارتخانه افزود که این توافق «امنیت یک متحد اصلی غیر ناتو را که عامل ثبات سیاسی و پیشرفت اقتصادی در منطقه خلیج فارس است، بهبود میبخشد».
«فروش پیشنهادی این تجهیزات و پشتیبانی، تعادل نظامی در منطقه را تغییر نخواهد داد»، وزارت خارجه آمریکا اضافه کرد.
ترامپ رابطه نزدیکی با شاهزاده محمد بن سلمان، ولیعهد عربستان، دارد که ماه نوامبر گذشته به کاخ سفید سفر کرد.
این دو نفر همچنین در مه سال گذشته در ریاض دیدار کردند، جایی که یک قرارداد فروش سلاح به ارزش ۱۴۲ میلیارد دلار امضا شد – که کاخ سفید آن را «بزرگترین توافق فروش دفاعی تاریخ» توصیف کرد.
آخرین فروش پیشنهادی اعلامشده به عربستان شامل ۴۸ فروند اف-۳۵ خواهد بود که توسط شرکت تسلیحاتی لاکهید مارتین ساخته میشوند.
این موضوع کشور را در سطحی با اسرائیل قرار میدهد که در حال حاضر ناوگانی متشکل از ۵۰ فروند جنگنده دارد.
با این حال، وزارت خارجه اسرائیل در ماه مه اعلام کرد که یک اسکادران دیگر اف-۳۵ خریداری خواهد کرد.
به گفته روزنامه جروزالیم پست، این معامله اندازه ناوگان اف-۳۵ اسرائیل را به ۱۰۰ فروند دو برابر خواهد کرد.
قیمت تنها یکی از جنگندههای اف-۳۵A ساخت لاکهید مارتین حدود ۸۲.۵ میلیون دلار است.
کنگره پیش از این پس از قتل جمال خاشقچی، روزنامهنگار سعودی، در سال ۲۰۱۸، معاملات تسلیحاتی با ریاض را زیر سوال برده بود.
دولت جو بایدن، رئیسجمهور سابق آمریکا، تأمین جنگندههای اف-۳۵ برای عربستان را در صورت عادیسازی روابط ریاض با اسرائیل در نظر گرفته بود، اما آن تلاش دیپلماتیک به نتیجه نرسید.
این فروش پیشنهادی در حالی مطرح میشود که سعودیها درگیر مبارزه با حوثیها هستند؛ گروه مسلح مورد حمایت ایران که بخش زیادی از غرب یمن را کنترل میکند.
حوثیها اخیراً کنترل بخشهای وسیعی از ساحل دریای سرخ یمن را از نیروهای دولتی مورد حمایت عربستان به دست گرفتهاند.
به گزارش سیبیاس نیوز، شریک رسانهای بیبیسی در آمریکا، دو منبع آگاه از ماجرا گفتهاند که ولیعهد عربستان شخصاً ترامپ را برای اقدام نظامی علیه حوثیها تحت فشار قرار داده است.
اما منابع افزودند که ترامپ تاکنون از درگیر کردن مستقیم ارتش آمریکا خودداری کرده است.
گزارش تکمیلی توسط سارین هبشیان