محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی ایران، درباره شکافهایی در ساختار سیاسی کشور پیرامون نحوه مدیریت جنگ با آمریکا هشدار داد، زیرا مقامات بر سر تعادل میان فشار نظامی و مذاکرات اختلاف نظر دارند.
«در هفت ماه گذشته، نشان دادهایم که در برابر تجاوز بیدفاع نیستیم»، آقای قالیباف روز یکشنبه در سخنانی در مجلس گفت. «منطق ما در مقابله با دشمن، پیشروی هوشمندانه و تحمیل اراده ملت ایران است»، این چهره اصولگرا افزود.
او اضافه کرد که دو رویکرد متضاد در محافل سیاسی و روشنفکری ایران وجود دارد.
«اول، دیدگاهی وجود دارد که از جنگ سخن میگوید اما افق یا مکانیزمی برای پایان دادن قدرتمندانه به آن ندارد»، آقای قالیباف گفت. «این دیدگاه با رد هرگونه تعامل و دیپلماسی و بدون محاسبه توانمندیهای کشور، عملاً کشور را به سمت فرسایش و جنگ بیپایان سوق میدهد.»
سپس او آنچه را موضع مقابل توصیف کرد، مورد انتقاد قرار داد.
«در سوی مقابل، جریانی وجود دارد که از خطای دستکم گرفتن قدرت ملی رنج میبرد؛ ایران را ضعیف میداند و با ترویج ترس، تسلیم و پذیرش شرایط یکجانبه دشمن را تجویز میکند»، او گفت و افزود که هر دو رویکرد مصداق «خطاهای راهبردی» هستند و میتوانند ایران را تضعیف کنند.
آقای قالیباف تنها چند هفته پس از یک اختلاف عمومی میان خود و حسین شریعتمداری، سردبیر روزنامه تندروی کیهان، صحبت میکرد. شریعتمداری چهرهای برجسته افراطی است که مستقیماً توسط رهبر فقید، آیتالله علی خامنهای منصوب شده بود.
آقای شریعتمداری در ماه آگوست گفته بود که گروههای غربگرا و اصلاحطلبان از اظهارات آقای قالیباف درباره مذاکرات برای القای این موضوع استفاده میکنند که او از اردوگاه انقلابی فاصله گرفته است. او از رئیس مجلس خواست تا «موضع انقلابی» خود را شفافتر کند.
رویکردهای رقیب
در آن زمان، آقای قالیباف در پاسخ، طی نامهای سرگشاده دو صفحهای، این ادعا را که مذاکرات نشانه عقبنشینی است، رد کرد.
«مذاکره ... نه ارزش ذاتی دارد و نه تابو است. نه مطلقاً خوب است و نه مطلقاً بد»، آقای قالیباف نوشت.
او گفت که مذاکرات باید برای پیشبرد منافع ملی ایران، تأمین حقوق آن و تثبیت آنچه او دستاوردهای مقاومت نامید، استفاده شوند.
«هر جا لازم بود حرف بزنید و هر جا لازم بود بجنگید»، او نوشت.
آقای قالیباف همچنان از فشار نظامی دفاع میکند، در حالی که استدلال میکند دیپلماسی باید در کنار آن به کار گرفته شود.
این اختلاف در حالی است که آینده تنگه هرمز همچنان مسئلهای محوری در این درگیری باقی مانده است. ایران درباره ترتیباتی با عمان برای ازسرگیری بخشی از ترافیک تجاری گفتگو کرده است.
این مسئله مقامات ایرانی را بر سر میزان استفاده کشور از تنگه به عنوان اهرم فشار، در حالی که هزینههای اقتصادی بسته نگه داشتن آن محدود میماند، تقسیم کرده است.
محسن رضایی، دبیر شورای عالی امنیت ملی ایران، موضع سختگیرانهتری اتخاذ کرده است. او گفت اگر جنگ اقتصادی ادامه یابد، تهران از هرگونه صادرات نفت جلوگیری خواهد کرد.
آقای قالیباف گفت که دو رویکرد رقیب در داخل ایران ممکن است در نهایت نتیجه یکسانی داشته باشند: بحران طولانیمدت از یک سو یا امتیاز دادن به آمریکا از سوی دیگر.
اظهارات او نشان میدهد که اختلاف بر سر چگونگی پیگیری سیاست موجود مقاومت ایران است، نه اینکه آیا باید از آن دست کشید یا خیر.