مکملهای کلسیم و ویتامین D به طور گسترده برای حمایت از سلامت استخوان، به ویژه توسط سالمندان، مصرف میشوند. اما یک بررسی بزرگ منتشر شده در The BMJ نشان میدهد که برای اکثر افراد مسن، این مکملها حفاظت معناداری در برابر زمین خوردن یا شکستگی استخوان ایجاد نمیکنند.
سوالات دیرینه درباره مکملهای استخوان
زمین خوردن یکی از نگرانیهای اصلی بهداشتی با افزایش سن است. تقریباً یک سوم از بزرگسالان بالای ۶۵ سال هر سال زمین میخورند و این حوادث میتواند منجر به شکستگی، درد مزمن، از دست دادن استقلال، کاهش کیفیت زندگی و در برخی موارد انتقال به مراکز نگهداری شود. بنابراین، یافتن روشهای مؤثر برای پیشگیری از زمین خوردن و شکستگی یک هدف مهم بهداشت عمومی است.
کلسیم و ویتامین D مدتهاست که با سلامت استخوان مرتبط دانسته میشوند. کلسیم جزء اصلی ساختاری استخوان است، در حالی که ویتامین D به جذب کلسیم توسط بدن کمک کرده و متابولیسم طبیعی استخوان را پشتیبانی میکند.
با این حال، مرورهای شواهد قبلی به طور کلی نشان دادهاند که مصرف کلسیم یا ویتامین D به تنهایی خطر شکستگی را کاهش نمیدهد. نتایج زمانی که این دو با هم مصرف میشوند کمتر سازگار بوده است و محققان همچنان در مورد اینکه آیا ویتامین D میتواند به طور معنادار زمین خوردن را کاهش دهد، مردد بودند.
علیرغم این سوالات بیپاسخ، مکملهای ویتامین D (با یا بدون کلسیم) همچنان توسط پزشکان، دستورالعملها و آژانسهای نظارتی برای سلامت استخوان به طور رایج توصیه میشوند. همچنین تجویز این مکملها در سالهای اخیر به طور قابل توجهی افزایش یافته است.
محققان ۶۹ کارآزمایی تصادفی را بررسی کردند
برای کسب تصویری واضحتر، محققان کانادایی نتایج ۶۹ کارآزمایی تصادفی کنترلشده شامل ۱۵۳,۹۰۲ بزرگسال را بررسی کردند.
کارآزماییهای تصادفی کنترلشده به عنوان یکی از قویترین روشها برای آزمایش اثربخشی درمان شناخته میشوند، زیرا شرکتکنندگان به گروههای درمانی مختلف تخصیص داده میشوند و به محققان کمک میکنند تا تأثیر عوامل دیگر را کاهش دهند.
این کارآزماییها مکملهای کلسیم، مکملهای ویتامین D یا ترکیبی از هر دو را با دارونما یا عدم درمان مقایسه کردند. محققان بر این موضوع تمرکز کردند که آیا مکملها باعث کاهش شکستگی و زمین خوردن میشوند یا خیر.
کیفیت مطالعات متفاوت بود، اما تیم تحقیقاتی خطر سوگیری و قطعیت شواهد را با استفاده از روشهای تحقیقاتی استاندارد ارزیابی کرد.
شواهد اندکی مبنی بر پیشگیری معنادار از شکستگی
پس از تعیین آستانههایی برای آنچه یک مزیت بالینی معنادار محسوب میشود، محققان تأثیر ناچیزی یا هیچ تأثیری بر احتمال تجربه هر نوع شکستگی یافتند.
برای مکملهای کلسیم، این نتیجه بر اساس شواهد با قطعیت متوسط از ۱۱ کارآزمایی شامل ۹,۰۶۷ شرکتکننده استوار بود.
برای مکملهای ویتامین D، محققان شواهد با قطعیت بالا از ۳۶ کارآزمایی شامل ۹۲,۰۴۵ شرکتکننده یافتند.
برای مصرف همزمان کلسیم و ویتامین D، شواهد با قطعیت بالا از ۱۵ کارآزمایی شامل ۵۱,۱۲۶ شرکتکننده نیز نشان داد که تأثیر معناداری وجود ندارد.
همین الگوی کلی زمانی مشاهده شد که محققان پیامدهای خاصی مانند شکستگی لگن و زمین خوردن را بررسی کردند. کلسیم، ویتامین D و مکمل ترکیبی همگی تأثیر ناچیزی داشتند و اکثر شواهد با قطعیت متوسط تا بالا ارزیابی شدند.
استثنائات مهم باقی میمانند
محققان هشدار میدهند که برخی بخشهای تحلیل بر اساس تعداد نسبتاً کمی از کارآزماییها یا شرکتکنندگان انجام شده است، به این معنی که باید در تفسیر آن یافتهها احتیاط کرد.
نتایج ممکن است برای همه افراد صدق نکند. به طور خاص، افرادی که دارای اختلالات خاص استخوانی هستند یا داروهای پوکی استخوان مصرف میکنند، ممکن است نیازهای متفاوتی داشته باشند و نباید فرض کنند که یافتهها مستقیماً برای آنها اعمال میشود.
با این حال، نتایج به طور کلی سازگار باقی ماندند زمانی که محققان عواملی مانند سن، جنسیت، سابقه شکستگی، سابقه زمین خوردن و میانگین دریافت کلسیم از غذا را در نظر گرفتند. این سازگاری، اطمینان به نتایج کلی را تقویت کرد.
محققان مصرف روتین مکملها را زیر سوال میبرند
بر اساس یافتهها، محققان بیان میکنند که شواهد «از مصرف روتین کلسیم یا ویتامین D، یا مکمل ترکیبی برای پیشگیری از شکستگی و زمین خوردن حمایت نمیکند.»
آنها همچنین استدلال میکنند که پزشکان، پنلهای دستورالعمل و آژانسهای نظارتی «باید توصیههای عمومی خود را برای مکملهای کلسیم و ویتامین D در نور شواهد فعلی بازنگری کنند.»
محققانی که در یک سرمقاله مرتبط نوشتند، گفتند که هنوز به کارآزماییهای دقیقتر و با توان آماری بالاتر نیاز است تا مشخص شود آیا مکملها ممکن است برای افراد با ریسک بسیار بالا مفید باشد یا خیر.
ورزش ممکن است محافظت معنادارتری ارائه دهد
در حال حاضر، نویسندگان سرمقاله پیشنهاد میکنند که توجه و بودجه بیشتری به سمت رویکردهایی معطوف شود که قبلاً مزایای معناداری در پیشگیری از زمین خوردن و آسیبهای مرتبط نشان دادهاند.
این راهبردها شامل تمرینات تعادلی و ورزش مقاومتی است که میتواند به بهبود قدرت، ثبات و عملکرد بدنی کمک کند.
برنامههایی که چندین رویکرد را ترکیب میکنند نیز ممکن است مفید باشند. این برنامهها میتوانند شامل ورزش، ارزیابی خطراتی که ممکن است منجر به زمین خوردن شوند و آموزش متناسب با ریسک فردی هر شخص باشند.
در مجموع، یافتهها نشان میدهند که پیشگیری از زمین خوردن و شکستگی در سالمندان ممکن است فراتر از صرفاً افزودن مکملهای کلسیم یا ویتامین D به روتین روزانه باشد.