تهدید توقف پروازهای بین‌المللی خطوط هوایی ایران تا ۲۳ سپتامبر: آنچه باید بدانید

در پی هشدار اسکات بست، وزیر خزانه‌داری آمریکا مبنی بر قطع احتمالی دسترسی خطوط هوایی ایران به خدمات هوانوردی بین‌المللی از ۲۳ سپتامبر، پروازهای خارجی شرکت‌های هواپیمایی ایرانی با تهدید بزرگ و جدیدی مواجه شده است.

این هشدار هم‌زمان با تشدید فشارهای اقتصادی واشنگتن علیه تهران و هدف قرار دادن صنعت هوانوردی ایران مطرح می‌شود.

بست روز دوشنبه در گفتگو با سی‌ان‌بی‌سی (CNBC) اعلام کرد که از ۲۳ سپتامبر «فعالیت تمامی خطوط هوایی ایران در سراسر جهان متوقف خواهد شد».

او اظهار داشت فرودگاه‌ها و شرکت‌های خارجی که به ارائه خدمات به شرکت‌های هواپیمایی ایرانی ادامه دهند، ممکن است با عواقب ناشی از رژیم تحریم‌های ایالات متحده مواجه شوند.

به گفته بست، ارائه خدماتی نظیر سوخت‌رسانی به هواپیماها، خدمات فرود و فروش بلیت می‌تواند شرکت‌ها را در معرض تحریم قرار داده و دسترسی آن‌ها را به سیستم مالی مبتنی بر دلار آمریکا قطع کند.

این هشدار در پی کارزار گسترده‌تر آمریکا علیه صنعت هوانوردی ایران صادر شده است.

در ۸ سپتامبر، وزارت خزانه‌داری آمریکا از تحریم ۳۶ هدف مرتبط با صنعت هوانوردی ایران از جمله ۲۷ شرکت هواپیمایی ایرانی خبر داد. این وزارتخانه اعلام کرد هدف از این اقدامات، نهادهای پشتیبان صنعت هوانوردی ایران و شبکه‌های تأمین قطعات آن است.

هشدار اخیر، دامنه این فشارها را فراتر از شرکت‌های هواپیمایی ایرانی، متوجه شرکت‌ها و فرودگاه‌های خارجی ارائه‌دهنده خدمات به آن‌ها کرده است.

اعلامیه آمریکا به خودی خود مانع فیزیکی برای پرواز هواپیماهای ایرانی ایجاد نمی‌کند؛ با این حال، تهدید تحریم‌های ثانویه دریافت خدمات اساسی در خارج از ایران را برای شرکت‌های هواپیمایی بسیار دشوار خواهد کرد.

این خدمات ممکن است موارد زیر را شامل شود:

• سوخت هواپیما
• خدمات فرود و هندلینگ فرودگاهی
• فروش بلیت و سایر خدمات تجاری
• خدمات مالی مرتبط با تراکنش‌های بین‌المللی

چنانچه شرکت‌ها برای اجتناب از مجازات‌های آمریکا از ارائه این خدمات خودداری کنند، خطوط هوایی ایران برای تداوم عملیات بین‌المللی خود با دشواری فزاینده‌ای روبه‌رو خواهند شد.

یک نماینده شرکت ترکیش ایرلاینز به شبکه ایران اینترنشنال گفت که این شرکت تمامی پروازهای خود به مقصد ایران را دست‌کم تا مارس ۲۰۲۷ به حالت تعلیق درآورده است.

به گفته این نماینده، در حال حاضر هیچ پروازی پیش از ماه مارس به مقصد ایران برنامه‌ریزی نشده و تضمینی برای ازسرگیری خدمات پس از آن تاریخ نیز وجود ندارد.

ترکیه همواره یکی از در دسترس‌ترین مقاصد بین‌المللی برای شهروندان ایرانی بوده و سفرهای مقرون‌به‌صرفه و مسیرهای پروازی گسترده آن زمینه‌ساز گردشگری، دیدارهای خانوادگی و تجارت بوده است.

بر اساس گزارش‌ها، عراق نیز در پی اعلامیه واشنگتن در حال آماده شدن برای تعلیق پروازهای خطوط هوایی ایران است.

به گزارش خبرگزاری فرانسه (AFP)، منابع دولتی عراق اعلام کردند که بغداد این محدودیت را از روز سه‌شنبه به اجرا خواهد گذاشت و یکی از مقامات هشدار داد کشورهایی که این تصمیم آمریکا را اجرا نکنند ممکن است هدف تحریم قرار گیرند.

شرکت هواپیمایی ملی ایران (ایران‌ایر) اعلام کرده است که پروازهای خود از مبدأ تهران، مشهد و اصفهان به مقصد نجف اشرف در عراق را ادامه خواهد داد.

روابط عمومی این شرکت هواپیمایی اظهار داشت که با وجود تهدید تحریم‌های آمریکا، این پروازها بر اساس برنامه زمان‌بندی قبلی انجام خواهد شد.

این موضع نشان می‌دهد که ایران‌ایر در حال حاضر مصمم است پروازهای برنامه‌ریزی‌شده خود به نجف را حفظ کند.

این فشارها هم‌اکنون برخی از پروازهای بین‌المللی ایران را تحت تأثیر قرار داده است.

شرکت هواپیمایی ماهان پروازهای خود به ترکیه را متوقف کرده و گزارش‌هایی نیز از اعمال محدودیت‌ها علیه خطوط هوایی ایرانی در سایر کشورها منتشر شده است.

این اقدامات در حالی رخ می‌دهد که صنعت هوانوردی ایران با فشارهای ناشی از سال‌ها تحریم‌های آمریکا و اختلالات حاصل از درگیری‌های جاری دست‌وپنجه نرم می‌کند.

مسئله اصلی این خواهد بود که آیا فرودگاه‌ها، تأمین‌کنندگان سوخت، ارائه‌دهندگان خدمات زمینی و سایر شرکت‌ها با وجود ریسک تحریم‌های ثانویه آمریکا به همکاری با خطوط هوایی ایران ادامه خواهند داد یا خیر.

تصمیم ایران‌ایر برای حفظ پروازهای نجف نشان می‌دهد که دست‌کم برخی از شرکت‌های هواپیمایی ایرانی قصد دارند با وجود هشدارهای واشنگتن به فعالیت خود ادامه دهند.

با این حال، امکان تداوم پروازهای بین‌المللی به‌طور فزاینده‌ای به تمایل شرکت‌های هوانوردی و مالی خارجی برای ارائه خدمات به خطوط هوایی ایران وابسته خواهد بود.