یکی از بزرگ‌ترین مخازن سد آمریکا به کمترین تراز تاریخی خود رسید

خشک‌سالی ناشی از کمبود برف و شرایط دمایی به‌طور غیرعادی گرم در سراسر حوضه آبریز کلرادو در سال ۲۰۲۶، جریان آب ورودی به مخازن اصلی سدهای غرب ایالات متحده را به‌شدت کاهش داده است.

با فرارسیدن تابستان، پیامدهای کاهش چشمگیر پوشش برف کوهستانی فصل ۲۰۲۵-۲۰۲۶ در حوضه بالادست کلرادو به دریاچه پاول رسید. با کاهش شدید آب ناشی از ذوب برف که تغذیه‌کننده اصلی رودخانه کلرادو است، حجم ورودی آب تحلیل رفت و تراز دومین مخزن بزرگ سد در ایالات متحده در اواخر اوت و اوایل سپتامبر به کمترین میزان ثبت‌شده در تاریخ سقوط کرد.

افت تراز دریاچه پاول به زیر رکورد پیشین

تصاویر ماهواره‌ای تغییرات چشمگیر دریاچه پاول در نزدیکی سد گلن کانیون را به ثبت رسانده‌اند. این تصاویر توسط سنجنده OLI (تصویربردار عملیاتی زمین) مستقر بر ماهواره لندست ۸ متعلق به ناسا و سازمان زمین‌شناسی آمریکا در تاریخ‌های ۱ سپتامبر ۲۰۱۷ (تصویر چپ) و ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۶ (تصویر راست) ثبت شده است.

در تصویر سال ۲۰۲۶، تراز سطح آب دریاچه پاول به ۳,۵۱۷.۲۴ فوت رسیده است. حدود یک ماه پیش از آن، سطح آب این مخزن از پایین‌ترین رکورد پیشین خود یعنی ۳,۵۱۹.۹۲ فوت که در ۱۳ آوریل ۲۰۲۳ ثبت شده بود نیز پایین‌تر رفته بود. روند افت تراز آب تا اوایل سپتامبر همچنان ادامه داشت.

تصویر سال ۲۰۱۷ تضادی آشکار را نشان می‌دهد؛ زمانی که دریاچه پاول یکی از بالاترین ترازهای آبی خود را طی یک دهه گذشته تجربه می‌کرد.

ثبت کمترین تراز تاریخی در دریاچه مید

رودخانه کلرادو ابتدا به دریاچه پاول می‌ریزد و سپس در مسیر پایاب خود به‌سوی دریاچه مید جریان می‌یابد. در اوت ۲۰۲۶، دریاچه مید نیز به کمترین تراز تاریخی خود رسید.

این سامانه رودخانه‌ای که توسط دفتر احیای اراضی ایالات متحده (USBR) و دیگر نهادها مدیریت می‌شود، منبعی حیاتی برای تأمین آب و برق در سراسر منطقه جنوب غربی به شمار می‌رود. بیش از ۴۰ میلیون نفر، از جمله ساکنان شهرهای لاس‌وگاس، فینیکس، لس‌آنجلس و سن‌دیگو به این سامانه وابسته‌اند. این رودخانه همچنین آب مورد نیاز حدود ۵ میلیون هکتار از اراضی کشاورزی را تأمین می‌کند.

چرا برف برای رودخانه کلرادو اهمیتی حیاتی دارد؟

بخش عمده‌ای از حوضه آبریز کلرادو خشک یا نیمه‌خشک است؛ از این رو برف کوهستانی اهمیتی دوچندان دارد. سهم قابل‌توجهی از جریان سالانه رودخانه کلرادو حاصل برف‌هایی است که در طول زمستان در ارتفاعات انباشته می‌شوند و در فصل بهار و اوایل تابستان ذوب می‌گردند.

حوضه بالادست کلرادو، همراه با بسیاری از مناطق کوهستانی غرب آمریکا، در زمستان ۲۰۲۵-۲۰۲۶ بارش برف فوق‌العاده اندکی دریافت کرد؛ کمبودی که به «خشک‌سالی برفی» (Snow drought) تعبیر می‌شود.

دوره‌های گرمای بی‌سابقه نیز با کاهش هرچه بیشتر ذخیره برف، شرایط را وخیم‌تر کرد. در نتیجه، رواناب حاصل از ذوب برف بهاره آبی بسیار کمتر از حد معمول به مخازن وارد ساخت و نتوانست تراز تهی‌شده دریاچه‌ها را جبران کند.

اقدامات اضطراری برای نجات دریاچه پاول

در آوریل ۲۰۲۶، دفتر احیای اراضی آمریکا اقداماتی را برای تثبیت تراز دریاچه پاول و جلوگیری از افت آن به زیر تراز بحرانی تولید برق‌آبی آغاز کرد.

این نهاد هشدار داده بود که در صورت عدم مداخله، وقوع این رخداد تا اوت ۲۰۲۶ کاملاً محتمل خواهد بود.

به منظور تقویت دریاچه پاول، USBR رهاسازی آب مازاد از سد فلیمینگ گورج در شمال یوتا و جنوب وایومینگ را آغاز کرد. هم‌زمان، مسئولان میزان رهاسازی آب از دریاچه پاول به سمت دریاچه مید را کاهش دادند.

این سازمان همچنین اجرای برنامه «سیلاب کنترل‌شده» را که برای ماه آوریل برنامه‌ریزی شده بود و هدف آن بازسازی پشته‌های شنی زیستگاه ماهیان بود، لغو کرد. در ماه اوت نیز مقامات از رهاسازی آب با طرح «ترکیب خنک» (Cool mix) که برای محافظت از گونه‌های بومی طراحی شده بود، صرف‌نظر کردند.

تداوم فشار ناشی از ابرخشک‌سالی بر جنوب غربی آمریکا

خشک‌سالی در جنوب غربی ایالات متحده از حدود آغاز قرن بیست‌ویکم همچنان ادامه دارد. کارشناسان این دوره خشک طولانی را یک ابرخشک‌سالی (Megadrought) توصیف کرده‌اند که فشار شدیدی را بر منابع محدود آب منطقه وارد می‌آورد.

پروژه‌ها و سامانه‌های پایش تحت حمایت ناسا اطلاعات دقیق‌تری از شرایط خشک‌سالی و روند تغییرات آن در اختیار مدیران منابع آب و دیگر تصمیم‌گیرندگان حوضه کلرادو قرار می‌دهند.

به‌عنوان نمونه، در سرچشمه‌های رودخانه کلرادو، داشبوردی بر پایه سامانه یکپارچه‌سازی داده‌های سرزمینی غرب آمریکا (WLDAS) امکان پایش بلادرنگ رطوبت خاک، معادل آب برف و تبخیر و تعرق را فراهم می‌سازد. این اطلاعات به کارگروه خشک‌سالی کلرادو کمک کرده و در تهیه نقشه‌های هفتگی دیده‌بان خشک‌سالی ایالات متحده به کار می‌رود.

نقش داده‌های ماهواره‌ای در رصد خشک‌سالی در حوضه آبریز

در مناطق نزدیک‌تر به دریاچه پاول، «ابزار ارزیابی شدت خشک‌سالی» (Drought Severity Evaluation Tool) که با همکاری قبیله ناواهو توسعه یافته است، به مسئولان امکان می‌دهد شاخص‌های محلی خشک‌سالی، الگوهای بارندگی و وضعیت سلامت پوشش گیاهی را در اراضی بومیان پایش کنند. (با تأمین مالی سامانه ملی یکپارچه اطلاعات خشک‌سالی وابسته به NOAA، استفاده از این ابزار در سال ۲۰۲۵ به قبایل چیکاساو و چاکتا در اوکلاهما نیز گسترش یافت.)

ابزار دیگری موسوم به «سامانه ارزیابی یکپارچه رودخانه کلرادو» توسط پژوهشگران دانشگاه ایالتی آریزونا و با مشارکت «پروژه آریزونای مرکزی» توسعه داده شده است. این ابزار مدل‌سازی‌های پیشرفته را با اندازه‌گیری‌های اعتبارسنجی‌شده ماهواره‌های ناسا از پوشش برف، ذخایر آب‌های سطحی و زیرزمینی، رطوبت خاک و دیگر متغیرها در سرتاسر حوضه آبریز رودخانه کلرادو در قالب یک سامانه تعاملی یکپارچه گردهم می‌آورد.