دیوید پردو، سفیر آمریکا در پکن، روز جمعه گفت که پرزیدنت ترامپ در جریان سفر رسمی خود، در گفتوگو با شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، از او خواست هرگونه کمک به ایران را متوقف کند.
چرا مهم است: حمایت اقتصادی، اطلاعاتی و نظامی چین از ایران، تلاش ترامپ برای منزوی کردن این کشور در میانه جنگ جاری را تضعیف کرده است.
- آمریکا کارزار گسترده فشار اقتصادی علیه ایران به راه انداخته، اما بدون همکاری چین تنها تا حدی مؤثر خواهد بود.
آنچه این خبر را پیش میبرد: مقامهای آمریکایی از آغاز جنگ نگران بودهاند که چین سامانههای پدافند هوایی و قطعات ساخت پهپاد در اختیار ایران قرار میدهد.
- به گفته مقامهای آمریکایی، ایران در هفتههای اخیر از تصاویر با تفکیکپذیری بالا که از ماهوارههای تجاری چینی به دست آورده برای هدف قرار دادن پایگاههای آمریکا در خاورمیانه و همچنین ناوهای هواپیمابر و دیگر کشتیهای نیروی دریایی در خلیج فارس و دریای عرب استفاده کرده است.
- یک مقام آمریکایی گفت این کشف، ارتش آمریکا را بر آن داشت تا رویههای عملیاتی خود را تغییر دهد تا یافتن و هدف قرار دادن کشتیهای نیروی دریایی برای ایران دشوارتر شود.
آنچه میگویند: پردو در مصاحبهای با سیانبیسی روز جمعه گفت: «ما هفتهها پیش به صراحت به آنها اعلام کردیم که هرگونه کمکی که به ایران بکنند، مستقیم یا غیرمستقیم، اطلاعاتی یا قطعات یا تجهیزات نظامی، کاملاً غیرقابل قبول است. پرزیدنت ترامپ دیروز این موضوع را دوباره به روشنی بیان کرد.»
- پردو گفت آمریکا به چین اعلام کرده که ایران موضوعی مستقل است و به هیچ وجه به تایوان مرتبط نیست.
- او گفت: «شواهدی دیدهایم که نشان میدهد آنها به حرف ما گوش دادهاند. برخی چیزها را متوقف کردند. شواهدی داریم که نشان میدهد وقتی پرزیدنت ترامپ درباره ایران صحبت میکند، آنها توجه میکنند.»
طرف دیگر: به گزارش رسانههای دولتی چین، شی از ترامپ خواست با بازگشت به تفاهمنامه ژوئن و دستیابی به توافق هستهای، تنش با ایران را کاهش دهد.
- شی به ترامپ گفت: «چین طرفهای مربوط را تشویق کرده است که به راهحلهای صلحآمیز پایبند بمانند و پویایی مذاکرات را حفظ کنند.»
وضعیت کنونی: دیدار ترامپ و شی یک روز پس از آن برگزار شد که استیو ویتکاف و جارد کوشنر، فرستادگان آمریکا، دور تازهای از مذاکرات غیرمستقیم را با عباس عراقچی، وزیر خارجه ایران، در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک برگزار کردند.
- به گفته منابعی که از جزئیات آگاهند، مقامهای قطری در این مذاکرات مشارکت داشتند و پیامها را میان دو طرف رد و بدل کردند.
- این منابع گفتند عراقچی شرایط ایران برای بازگشایی تنگه هرمز و ازسرگیری مذاکرات هستهای را به ویتکاف و کوشنر ارائه کرد.
- یک منبع گفت: «این همان شرایطی بود که ایرانیها پیش از دیدار نیز علناً درباره آن صحبت کرده بودند.»
- ایران پیشنهاد کرد در صورت لغو محاصره دریایی آمریکا، برداشتن تحریمهای فروش نفت و برقراری مجدد آتشبس در سراسر منطقه، تنگه را ظرف یک هفته بازگشایی و مذاکرات هستهای را ازسر بگیرد.
- مذاکرهکنندگان آمریکایی در گفتوگوهای سهشنبه به روشنی به ایرانیها اعلام کردند که ایران کنترل تنگه را در دست ندارد و بنابراین نمیتواند درباره آن شرط بگذارد.
- دهها نفتکش هر روز تحت حفاظت آمریکا از این تنگه عبور میکنند و میلیونها بشکه نفت را به بازارهای جهانی میرسانند — حجمی که هنوز بهمراتب کمتر از دوران پیش از جنگ است، اما برای کاهش فشار کافی است.
آنچه باید پی گرفت: شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخستوزیر قطر که میانجی اصلی میان ایران و آمریکاست، روز پنجشنبه در نیویورک با مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، دیدار و درباره تلاش دیپلماتیک گفتوگو کرد.
- منبعی آگاه از تلاشهای میانجیگری گفت قطر و ایران منتظر شنیدن پاسخ ترامپ به پیشنهاد ایران هستند.
- این منبع گفت: «هنوز برای دانستن سرانجام آن زود است، اما تحرکات مثبتی وجود دارد.»