ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، اواخر پنجشنبه اعلام کرد که کشورش برای نخستین بار در عملیات رزمی از موشک بالستیک ساخت داخل استفاده کرده است. این اقدام، پیشرفتی در تلاش کی‌یف برای استقرار سلاحی قدرتمند است که روسیه تاکنون با ویرانگری علیه اوکراین به کار برده است.
آقای زلنسکی این شلیک را با پستی در شبکه‌های اجتماعی همراه با ویدیویی از پرواز موشک به رخ کشید. او نوشت: «بالستیک تاکتیکی اوکراینی. FP-7. نخستین استفاده رزمی.» این پست مشخص نکرد چه چیزی هدف قرار گرفته است و دفتر آقای زلنسکی از اظهار نظر خودداری کرد.
موشک FP-7، تولیدشده توسط شرکت اوکراینی فایر پوینت (Fire Point)، یک موشک برد کوتاه است که تنها به مناطق مرزی داخل روسیه می‌رسد. انتظار نمی‌رود این سلاح تغییر چشمگیری در جنگ هوایی رو به تشدید بین دو کشور ایجاد کند.
اما فایر پوینت همچنین در حال توسعه یک موشک بالستیک بزرگ‌تر به نام FP-9 است که قادر خواهد بود به مسکو و اهداف صنعت دفاعی راهبردی برسد. اوکراین اعلام کرده است که این موشک، که تحلیلگران معتقدند پتانسیل بیشتری برای تغییر دینامیک جنگ دارد، اواخر امسال آماده خواهد شد.
موشک‌های بالستیک در رأس سلسله‌مراتب سلاح‌های حملات هوایی قرار دارند. رهگیری آن‌ها دشوار است، به سرعت به سمت اهداف پرواز می‌کنند و می‌توانند محموله‌ای سنگین‌تر از اکثر پهپادهای انفجاری که اوکراین اکنون از آن‌ها استفاده می‌کند، حمل کنند.
شلیک FP-7 اوکراین را به گروه کوچکی از کشورهایی بازمی‌گرداند که موشک بالستیک تولید می‌کنند.
دهه‌ها پیش، زمانی که اوکراین بخشی از اتحاد جماهیر شوروی بود، دارای یک صنعت هوافضای نظامی بزرگ بود. کارخانه‌های آنجا چندین مدل موشک بالستیک بین‌قاره‌ای می‌ساختند. خطوط تولید پس از فروپاشی شوروی در سال ۱۹۹۱ تعطیل شدند و این صنعت از آن زمان عمدتاً رو به افول گذاشت.
روسیه از آغاز تهاجم تمام‌عیار خود به اوکراین در سال ۲۰۲۲، طیفی از موشک‌های بالستیک را به سوی اوکراین شلیک کرده است، از جمله یک موشک میان‌برد که برای کلاهک‌های هسته‌ای طراحی شده اما با کلاهک‌های تمرینی شلیک می‌شود.
اوکراین موشک‌های بالستیک تاکتیکی ساخت آمریکا (ATACMS) را به نیروهای روسیه در مناطق اشغال‌شده اوکراین و مناطق نزدیک به مرز روسیه شلیک کرده است.
طبق اعلام فایر پوینت، موشک FP-7 که شلیک آن روز پنجشنبه توسط اوکراین اعلام شد، بردی ۱۵۵ مایلی دارد و می‌تواند محموله‌ای با وزن ۴۴۰ پوند را حمل کند.
تحلیلگران نظامی می‌گویند کاربرد احتمالی این موشک، حملات متقابل به سامانه‌های پرتاب موشک روسیه خواهد بود، نه ضربات به اهداف راهبردی مانند کارخانه‌های تسلیحاتی داخل روسیه.
سرهی هرابسکی، سرهنگ بازنشسته و تحلیلگر جنگ برای رسانه‌های اوکراین، گفت: «این یک سلاح تخصصی خواهد بود. اوکراین نمی‌تواند ده‌ها مورد از آن را به صورت روزانه تولید کند.»
اما این موشک می‌تواند به نفع اوکراین تعادل اقتصادی جنگ موشکی و پهپادی را تغییر دهد. هرابسکی گفت که هدف قرار دادن سامانه‌های پرتاب موشک روسیه مقرون‌به‌صرفه‌تر از تلاش برای سرنگونی موشک‌های بالستیک روسیه در حین پرواز با موشک‌های رهگیر ساخت آمریکا (پاتریوت) است. هر موشک رهگیر پاتریوت میلیون‌ها دلار هزینه دارد و در سطح جهان کمبود شدید وجود دارد.
فایر پوینت اعلام کرده است که تولید موشک بالستیک در اوکراین را از صفر از سر گرفته است. این شرکت می‌گوید بر فناوری‌های جدیدی تکیه می‌کند که از کالاهای مصرفی مدرن سازگار شده‌اند، مانند نوعی فیبر کربن که در اصل برای ساخت قاب دوچرخه طراحی شده بود.
با توجه به اینکه اوکراین عملاً روسیه را در زمین به بن‌بست کشانده است، جنگ افزون‌تر به آسمان کشیده شده است.
حملات موشکی و پهپادی روسیه با هدف فلج کردن اقتصاد اوکراین و افزایش هزینه حمایت متحدان اروپایی از این کشور انجام می‌شود. این حملات همچنین قصد دارند با قطعی برق، روحیه جمعیت را تضعیف کنند.
حملات دوربرد خود اوکراین، عمدتاً با پهپادها، بر پالایشگاه‌های نفت، بنادر نفتی و تانکرهای نفتی متمرکز بوده تا به اقتصاد روسیه آسیب برساند.
روسه اکنون در جنگ پهپادی و موشکی برتری دارد و تعداد بسیار بیشتری از هر دو نوع سلاح دوربرد را شلیک می‌کند نسبت به تعداد پهپادهای انفجاری که اوکراین در پاسخ شلیک کرده است.
در اوکراین، موشک FP-7 با لقب «پلیکان» شناخته می‌شود. در ۲۰ سپتامبر، آقای زلنسکی در بیانیه‌ای گفت که اوکراین سلاحی به نام پلیکان را به سوی روسیه شلیک کرده است. سپس سردرگمی ایجاد شد زیرا دفتر آقای زلنسکی بعداً اعلام کرد که منظور او یک پهپاد بوده است، نه یک موشک.
فایر پوینت پس از آن شلیک از اظهار نظر خودداری کرد. این شرکت به دلایل حقوقی موشک‌های بالستیک خود را «پهپادهای بالستیک» می‌نامد، زیرا اوکراین عضو پیمان دوران جنگ سرد، یعنی پیمان نیروهای هسته‌ای میان‌برد (INF)، است که برد موشک‌های پرتاب‌شده از زمین را محدود می‌کند.
هم روسیه و هم ایالات متحده از این پیمان خارج شده‌اند. پست آقای زلنسکی در روز پنجشنبه به استفاده از «بالستیک تاکتیکی» اشاره داشت که ظاهراً این سلاح را از موشک‌های راهبردی ویرانگرتر متمایز می‌کند.