جایزه صلح نوبل روز جمعه به ناوانتم «ناوی» پیلای، حقوقدان پیشگام اهل آفریقای جنوبی و رئیس سابق حقوق بشر سازمان ملل متحد، به دلیل تلاشهایش برای ترویج صلح و حقوق بینالملل اعطا شد.
کمیته نوبل اعلام کرد که کار او به «تقویت نهادهای حقوق بینالملل» کمک کرده است.
این جایزه که توسط مخترع سوئدی آلفرد نوبل در وصیتنامه سال ۱۸۹۵ خود بنیانگذاری شده، به منظور قدردانی از کسانی است که «بیشترین منفعت را برای بشر در زمینه صلح» داشتهاند.
برندگان قبلی شامل افراد یا گروههایی بودهاند که مستقیماً در مذاکرات پایان جنگ نقش داشتهاند، همچنین تلاشهایی برای ترویج حقوق بشر، دموکراسی، کنترل تسلیحات یا اقدامات اقلیمی. صلیب سرخ سه بار و آژانس پناهندگان سازمان ملل متحد دو بار برنده این جایزه شدهاند.
جایزه صلح، شاید برجستهترین جایزه نوبل، شامل یک مدال طلا و ۱۲ میلیون کرون سوئد (حدود ۱.۲ میلیون دلار) است. این جایزه در مراسم ۱۰ دسامبر در اسلو، سالگرد مرگ نوبل، اعطا خواهد شد.
تصمیمگیری بر عهده کمیته پنجنفره نوبل نروژ است که توسط پارلمان این کشور منصوب میشوند. این کمیته امسال، در سالگرد صد و بیست و پنجمین این جایزه، ۲۸۷ نامزدی دریافت کرد.
در سالهای اخیر، کمیته انتخاب خود را در سایه کمپین دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، برای کسب جایزه اعلام کرده است. پیش از اعلامیه نوبل روز جمعه، ترامپ که علیه ایران در حال جنگ است، ادعاهای خود را مبنی بر اینکه «هشت جنگ بزرگ را حل کرده است»، تکرار کرد.
افتخار سال گذشته نصیب ماریا کرینا ماچادو، رهبر مخالفان ونزوئلایی شد، در حالی که جایزه سال ۲۰۲۴ به نیهون هیدانکیو، گروهی از بازماندگان بمباران اتمی آمریکا در ژاپن که علیه سلاحهای هستهای فعالیت میکنند، اعطا شد.
ماچادو بعداً جایزه سال ۲۰۲۵ خود را در کاخ سفید به ترامپ هدیه داد تا پس از سرنگونی نیکلاس مادورو، رهبر دیرینه ونزوئلا توسط آمریکا، دوباره مورد لطف او قرار گیرد. با این حال، کمیته نوبل نروژ اعلام کرده است که نمیتوان جایزه را به فرد دیگری منتقل کرد.
ترامپ این هفته نسبت به شناسایی او توسط کمیته نوبل تردید ابراز کرد، اما به خبرنگاران گفت که وقتی ماچادو جایزه را به او داد، گفت: «در تاریخ جایزه نوبل هیچکس بیشتر از من شایسته آن نبوده است.»