در یک نگاه:
بر اساس گزارش جدیدی، جریان‌های تأمین مالی توسعه به جنوب شرقی آسیا به پایین‌ترین سطح دهه اخیر رسیده است.
طبق گزارش مؤسسه لوی، چین، ژاپن و آمریکا همگی بودجه کمک‌های خارجی خود را برای این منطقه کاهش داده‌اند.
آینده چه خواهد شد؟
نگرانی‌هایی وجود دارد که سازمان‌هایی مانند بانک جهانی ممکن است با ادامه خروج کشورها از تأمین مالی، تحت فشار بیش از حد قرار بگیرند.
پژوهش جدید نشان می‌دهد که چین، ژاپن و ایالات متحده همگی کمک‌های خارجی خود را به جنوب شرقی آسیا کاهش داده‌اند و جریان‌های تأمین مالی توسعه به این منطقه به پایین‌ترین سطح در یک دهه گذشته رسیده است.
آخرین «نقشه کمک‌های جنوب شرقی آسیا» که توسط مؤسسه لوی تهیه شده، نشان می‌دهد که تأمین مالی رسمی توسعه برای این منطقه در سال ۲۰۲۴ حتی پیش از تأثیر کامل کاهش کمک‌های دولت ترامپ از سال ۲۰۲۵، حدود ۱۰ درصد کاهش یافته و به ۲۶ میلیارد دلار (۳۷ میلیارد دلار استرالیا) رسیده است.
راهول نات، یکی از نویسندگان اصلی نقشه کمک‌ها، به شبکه ABC گفت که این نقشه «تصویری بسیار تیره» را ترسیم می‌کند که «رو به بهبود نمی‌رود».
او اظهار داشت: «اهداءکنندگان سنتی در حال عقب‌نشینی از جنوب شرقی آسیا هستند و چین به جای پر کردن خلأ ایجاد شده، کمک‌های خود را کاهش می‌دهد.»
این نقشه نشان می‌دهد که ژاپن در سال ۲۰۲۴ تأمین مالی خود برای این منطقه را ۱.۵ میلیارد دلار (۲.۱۵ میلیارد دلار استرالیا) کاهش داد؛ بخشی از این کاهش به دلیل تسویه کامل برخی وام‌های دوران کووید به جنوب شرقی آسیا و پایان یافتن پروژه‌های زیرساختی بزرگ بود.
بودجه چین برای این منطقه نیز در همان سال تقریباً یک چهارم کاهش یافت و تأمین مالی رسمی توسعه پکن در سال ۲۰۲۴ به ۵.۳ میلیارد دلار (۷.۵۹ میلیارد دلار استرالیا) رسید.
دکتر نات گفت که چین از برخی «اسراف‌کاری‌های» خود در دهه گذشته، زمانی که برای تأمین مالی زیرساخت‌های جنوب شرقی آسیا وام‌های سنگین اعطا می‌کرد، درس گرفته است و پکن در حال تغییر رویکرد به سمت پروژه‌های کوچکتر و انتخاب دقیق‌تر موارد قابل تأمین مالی است.
او افزود: «آن‌ها زیان‌های زیادی از بخشودگی بدهی‌ها متحمل شدند که احتمالاً آن‌ها را کمی محتاط‌تر کرده است.»
«همچنین رشد داخلی چین کندتر شده است؛ بنابراین ما اثرات آن را در رفتار چینی‌ها مشاهده می‌کنیم.»
وی گفت که دولت‌های جنوب شرقی آسیا نیز در پذیرش وام‌های بزرگ چینی بیشتر «گزینشگر» شده‌اند، به ویژه پس از آنکه برخی از آن‌ها با واکنش‌های سیاسی داخلی نسبت به پروژه‌های زیرساختی بزرگ که نیروی کار محلی را نادیده گرفته بودند یا پیامدهای مخرب زیست‌محیطی داشتند، مواجه شدند.
کاهش کمک‌های آمریکا هنوز کاملاً مشهود نیست
نقشه کمک‌ها همچنین نشان می‌دهد که تأمین مالی توسعه آمریکا برای این منطقه پیش از آنکه رئیس‌جمهور دونالد ترامپ در سال ۲۰۲۵ کاهش‌های شدید را معرفی کند، در دوران دولت بایدن نیز رو به نزول بود.
دکتر نات گفت که پیامدهای کامل این کاهش‌ها در نسخه‌های آینده نقشه کمک‌ها شفاف‌تر خواهد شد، اما واضح است که آن‌ها اثر جدی بر منطقه گذاشته‌اند.
او بیان داشت: «ما هنوز اثر کامل کاهش کمک‌های ترامپ را اینجا نمی‌بینیم، اما بخش قابل توجهی از کاهش هزینه‌ای که پیش‌بینی می‌کنیم توسط آمریکا هدایت می‌شود.»
«سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) پیش‌بینی‌ای ارائه کرده که نشان می‌دهد کمک‌ها از کشورهای توسعه‌یافته ۲۳ درصد کاهش خواهد یافت؛ این روند نیز تأثیر خود را خواهد گذاشت.»
با عقب‌نشینی اهداءکنندگان دوجانبه، نهادهای چندجانبه در جنوب شرقی آسیا اهمیت فزاینده‌ای پیدا کرده‌اند و در سال ۲۰۲۴ نزدیک به نیمی از کل تأمین مالی توسعه منطقه را فراهم کردند.
او گفت سازمان‌هایی مانند بانک جهانی، بانک توسعه آسیایی و بانک سرمایه‌گذاری زیرساخت آسیا «با چرخه‌های سیاسی حرکت نمی‌کنند»، بنابراین می‌توانند «همیشه به عنوان آخرین منبع تأمین مالی پایدار ظاهر شوند».
اما او هشدار داد که «خطر» این است که از سازمان‌های چندجانبه خواسته می‌شود «با همان ظرفیت نهادی، کارهای بسیار بیشتری انجام دهند».
«با کوچک شدن کمک‌ها و تشدید فشارهای ژئوپلیتیکی، همه چیز به میزان حمایتی که آن‌ها ارائه می‌دهند بستگی دارد؛ اینکه آیا تحت فشار بیش از حد قرار می‌گیرند یا خیر.»
او هشدار داد که با ادامه کاهش کمک‌ها توسط آمریکا و سایر اهداءکنندگان، آسیب‌پذیری منطقه در برابر شوک‌های تغییرات اقلیمی و بحران‌هایی مانند شوک‌های انرژی ناشی از جنگ در ایران افزایش می‌یابد.
او گفت: «جالب خواهد بود ببینیم مسیر کمک‌ها از اینجا به بعد چگونه است. ما معتقدیم اهداءکنندگان سنتی به کاهش هزینه‌های خود ادامه خواهند داد و پیش‌بینی اقدامات بعدی پکن دشوار است.»
«اما به نظر می‌رسد جریان‌های کمک به جنوب شرقی آسیا همچنان کاهش خواهد یافت... و این موضوع فشار زیادی بر سیستم‌های حمایت اجتماعی و بودجه برخی از فقیرترین و آسیب‌پذیرترین کشورها وارد خواهد کرد.»