قلم سودارشان وارانجان
۱۶ اکتبر (رویترز) - به گفته هیئت بین‌المللی تغییرات اقلیمی (IPCC)، روز جمعه نشستی از اعضای این هیئت بدون دستیابی به توافقی بر سر زمان‌بندی انتشار بازنگری بعدی از جدیدترین یافته‌های علمی مربوط به گرم شدن سیاره زمین به حالت تعلیق درآمد.
بن‌بست موجود بر سر زمان‌بندی، که نزدیک به سه سال طول کشیده است، ممکن است کشورها را مجبور کند تا فاز بعدی اقدامات اقلیمی را بدون اجماع بر سر مسائل حیاتی، از جمله میزان قابل برگشت بودن برخی از گرمایش جهانی، تصمیم‌گیری کنند.
به گفته IPCC در بیانیه‌ای، نشست پس از آن به حالت تعلیق درآمد که در روز پایانی از زمان برنامه‌ریزی شده فراتر رفت و بسیاری از هیئت‌های نمایندگی کشورهای کمترین توسعه‌یافته و دولت‌های جزیره‌ای کوچک مجبور به ترک جلسه شدند.
توافق بر سر تاریخ‌های انتشار برای بازنگری بعدی از جدیدترین یافته‌های علمی، دستور کار اصلی نشست هفته جاری IPCC با حضور ۱۹۵ کشور عضو در پایتخت اتیوپی، آدیس‌آبابا بود. قرار است دولت‌ها در نوامبر ۲۰۲۸، در جریان مذاکرات اقلیمی سازمان ملل، پیشرفت حاصله در جهت اهداف تعیین شده در توافق پاریس ۲۰۱۵ را در چارچوب فرآیندی موسوم به «بررسی جهانی» (Global Stocktake) ارزیابی کنند.
به گفته IPCC، بدون ارائه جزئیات بیشتر، گفتگوها درباره زمان‌بندی بازنگری و بودجه این هیئت «همچنان باز» است و مشورت‌ها در اولین فرصت ممکن از سر گرفته خواهد شد.
احتمال اینکه گزارش‌های IPCC ممکن است تا موعد مذاکرات اقلیمی ۲۰۲۸ آماده نشوند، ائتلافی متشکل از ۳۰ کشور، شامل دولت‌های اروپایی، آمریکای لاتین و جزیره‌ای کوچک که خواستار اقدام فوری هستند را به وحشت انداخته است.
با این حال، کشورهایی از جمله هند، کنیا، عربستان سعودی، روسیه و چین خواستار زمان بیشتری برای تهیه گزارش‌های بعدی IPCC هستند تا دانشمندان از کشورهای با منابع کمتر بتوانند مشارکت معناداری داشته باشند.
تینا استج، فرستاده ویژه اقلیمی جزایر مارشال اظهار داشت: «ما اینجا بودیم تا کار کنیم، اما دریافتیم که هر پیشنهادی رد می‌شود — چه در مورد شمولیت، چه در مورد ارتباط علوم با برنامه‌ریزی ملی ما، و چه در مورد ضرورت شواهد برای اطلاع‌رسانی به بررسی جهانی بعدی.»
«پیشرفت مسدود شد، تا لحظه آخر — یک نمایش شرم‌آور برای خریدن وقت، در حالی که هیچ زمانی برای هدر دادن وجود ندارد.»
بازنگری‌های IPCC از آنجا که توسط صدها متخصص بین‌المللی نوشته و توسط تمام کشورهای عضو تصویب می‌شوند، وزن بالایی دارند؛ دولت‌ها از آن‌ها برای برنامه‌ریزی پاسخ‌ها به تغییرات اقلیمی استفاده می‌کنند و در احکام دادگاه‌های بین‌المللی به آن‌ها استناد می‌شود.
برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد بارها اعلام کرده است که تلاش‌های جهانی برای محدود کردن گرمایش ناکافی است و برای اجتناب از فجایع مرتبط با اقلیم، کاهش عمیق‌تر انتشار گازها لازم است.
(گزارشگری توسط سودارشان وارانجان در سنگاپور؛ ویراستاری توسط سینتیا اوستِرمن و نیا ویلیامز)