ایران روز سهشنبه اعلام کرد که توافقی با عراق برای اخراج گروههای جداییطلب کرد ایرانی از اقلیم کردستان عراق به دست آورده است؛ این در حالی است که نیروهای امنیتی ایران سرکوب علیه گروههای کرد متمرکز در شمال غرب کشور را شدت بخشیدهاند.
چه اتفاقی افتاد: محمد کاظم آل صادق، سفیر ایران در بغداد، در پستی در شبکه اجتماعی ایکس (X) گفت که این توافق در جریان نشستی از کمیته مشترک امنیتی که هیئتی از ایران و قاسم الاعرجی، مشاور امنیت ملی عراق، در آن حضور داشتند و به عنوان بخشی از همکاریهای امنیتی میان دو کشور همسایه برگزار شد، حاصل شده است.
في إطار التعاون الأمني بين الجمهورية الإسلامية الإيرانية وجمهورية العراق، اتفق الجانبان خلال اجتماع اللجنة الأمنية المشتركة ، بحضور الوفد الإيراني ومستشار الأمن القومى العراقي، على اخراج عناصر الجماعات الانفصاليه الإرهابية الإيرانية من إقليم كردستان العراق أو تسليمهم لإيران. https://t.co/BFr346OpAf
— محمد كاظم آل صادق (@mohkasadegh) October 20, 2026
به گفته صادق، بر اساس این توافق، اعضای «گروههای تروریستی جداییطلب ایرانی» که در منطقه نیمهخودمختار کردستان عراق فعالیت میکنند، باید «یا اخراج شوند یا به ایران تحویل داده شوند».
بیانیه دفتر مشاور امنیت ملی عراق در روز دوشنبه اعلام کرد که الاعرجی نشستی را در بغداد که هیئتی بلندپایه از ایران، اعضای دولت فدرال عراق و هیئتی دولتی از منطقه کردستان در آن حضور داشتند، برای بحث درباره توافق امنیتی سال ۲۰۲۳ میان تهران و بغداد ریاست کرد.
در این نشست همچنین راههایی برای تقویت همکاری و مکانیزمهای هماهنگی میان سه طرف برای تسهیل اجرای مفاد توافق بررسی شد. این بیانیه به توافقی برای اخراج مبارزان کرد از کردستان اشاره نکرد.
در مارس ۲۰۲۳، تهران و بغداد یک توافق امنیتی دوجانبه برای تأمین امنیت مرز مشترک امضا کردند که بر اساس آن عراق متعهد شد از حملات گروههای مسلح به ایران همسایه جلوگیری کند.
چرا اهمیت دارد: حداقل شش گروه کرد ایرانی شناختهشده در اقلیم کردستان عراق مستقر هستند: حزب دموکرات کردستان ایران (PDKI)، حزب زندگی آزاد کردستان، حزب آزادی کردستان، سازمان خبات کردستان ایران، جناح اصلاح طلب کومله و حزب کومله کردستان ایران.
هر شش گروه در ماه فوریه تشکیل یک ائتلاف مشترک را اعلام کردند و از حمایت خود از دموکراسی در ایران و حق تعیین سرنوشت برای مناطق کردنشین کشورها خبر دادند.
احزاب کرد ایران را به انجام حملات مکرر پهپادی و موشکی علیه مواضع خود در عراق متهم کردهاند؛ حملاتی که پس از آغاز جنگ میان ایران، آمریکا و اسرائیل تشدید شدند.
در ژوئیه، حداقل ۱۰ نفر پس از آنکه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی موشک و پهپاد به پایگاه متعلق به حزب کومله کردستان ایران در استان سلیمانیه شلیک کرد، کشته شدند.
آن گروه در بیانیهای روز شنبه اعلام کرد که یکی از پایگاههایش در خلیفان، نزدیک اربیل، مورد حمله پهپاد قرار گرفت. تلفاتی گزارش نشد.
هفته گذشته، اردوگاه PDKI در ناحیه کوئی سنجاq اربیل نیز هدف حمله پهپادی قرار گرفت.
اطلاعات بیشتر: ایران که گروههای کرد را سازمانهای تروریستی معرفی کرده، سرکوب علیه جداییطلبان کرد را در مناطق اکثریت کردنشین مرزی با کردستان عراق تشدید کرده است؛ زیرا نگران است که آنها ممکن است به جنگ به رهبری آمریکا علیه رژیم بپیوندند.
مقامات ایرانی گروههای کرد را به پشت صحنه بودن خشونت علیه نیروهای امنیتی و سپاه پاسداران در شمال غرب با حمایت آمریکا و اسرائیل متهم میکنند.
در ژوئن، دو عضو سپاه پاسداران پس از آنکه مردان مسلح در کوهستان بین شهرهای مهاباد و پیرانشهر به آنها آتش گشودند، کشته شدند. سپاه پاسداران اعلام کرد که شش مرد مسلح که آنها را به ورود به کشور برای انجام «عملیات خرابکارانه و تروریستی» متهم کرده بود نیز کشته شدند.
نیروهای امنیتی ایران به طور منظم در این منطقه عملیات یورش انجام میدهند. در اواخر آوریل، سپاه پاسداران اعلام کرد که «گروههای جداییطلب کرد» و سلولهای «ضدانقلاب» را در استان کرمانشاه منهدم کرده و ۱۵۵ فرد را بازداشت کرده است که به گفته او برنامه ریزی برای شروع حمله نظامی از مرزهای غربی کشور را داشتند.
سپاه پاسداران این گروهها را به حمایت آمریکا و اسرائیل متهم کرد.
کردها یکی از بزرگترین اقلیتهای قومی ایران هستند و حدود ۱۰ درصد از جمعیت ۹۳.۲ میلیونی کشور را تشکیل میدهند، طبق گزارش گروه حقوق اقلیتها.
جمعیت کُرد در شمال غرب، در امتداد مرزهای شمالی عراق و جنوب غربی ترکیه متمرکز است و مدتهاست که با تبعیض و سرکوب سیستماتیک از سوی رژیم ایران مواجه بوده است.