ایلان ماسک روز شنبه برای نخستین بار درباره اختلالات سیستم ماهواره‌ای ارتش اوکراین اظهار نظر کرد و در پستی در شبکه ایکس مدعی شد اوکراین با استفاده از سرویس اینترنت استارلینک «برای حملات پهپادی تهاجمی جهت کشتن افراد»، شرایط سرویس را نقض کرده است.
ماسک ۵۵ ساله افزود شرکتش، اسپیس‌ایکس، که سیستم ماهواره‌ای استارلینک را اداره می‌کند، هفته گذشته این «حفره قانونی» را بسته است، هرچند جزئیات کمی ارائه داد. او میان استارلینک که به گفته وی سرویسی برای غیرنظامیان است و استارشیلد، سیستمی توسعه یافته توسط اسپیس‌ایکس و تحت کنترل دولت آمریکا که قابلیت استفاده نظامی دارد، تمایز قائل شد.
در اوکراین، ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور، اعلام کرد پهپادها روز شنبه پس از بیش از یک هفته کشمکش با واشینگتن بر سر کاهش سرعت که عملیات حیاتی نظامی را مختل کرده بود، دوباره با سرعت عادی پرواز می‌کنند.
زلنسکی در ویدیویی در شبکه‌های اجتماعی گفت: «سرعت اکنون در حد مطلوب است. بازسازی در طول شب آغاز شد و تا صبح امروز، سرعت کافی بود.»
پست ماسک در روز شنبه نخستین بار بود که او درباره اختلالات سیستم‌های ارتباطات ماهواره‌ای که اداره می‌کند صحبت می‌کرد؛ سیستم‌هایی که به ابزاری حیاتی برای اوکراین در جنگ با روسیه تبدیل شده‌اند. اوکراین از استارلینک برای مقاصد ارتباطی استفاده می‌کند، در حالی که از استارشیلد برای برخی انواع دفاع هوایی و هدایت پهپادها در مناطق اشغال شده توسط روسیه بهره می‌برد.
همچنین روز شنبه، اسپیس‌ایکس نامه‌ای به کنگره درباره خدمات خود در اوکراین ارسال کرد. در این نامه، اسپیس‌ایکس تأکید کرد هیچ تغییری در استارشیلد که حوزه اختیار دولت آمریکا است، اعمال نشده است. شرکت اعلام کرد تغییراتی در استارلینک ایجاد شده زیرا اوکراین از این سیستم برای «مأموریت‌های هوایی نظامی تهاجمی» استفاده می‌کرد.
این شرکت افزود سرویس استارلینک را «برای همسو ماندن با آنچه ما به عنوان سیاست‌ها و اولویت‌های دولت آمریکا درک می‌کنیم» بازگردانده است.
زلنسکی گفته است اختلالات در سیستم‌های ارتباطات ماهواره‌ای کشور، غیرنظامیان را در برابر حملات روسیه آسیب‌پذیرتر کرده است. فرماندهان خط مقدم گفتند تغییرات ناگهانی بر حملات کلیدی علیه لجستیک روسیه تأثیر گذاشت، جان سربازان را به خطر انداخت و تجهیزات گران‌قیمت را هدر داد.
سرهی استرننکو، مشاور وزیر دفاع پیشین اوکراین، میخائیل فدوروف، در پاسخ به ادعای ماسک مبنی بر استفاده اوکراین از استارلینک برای عملیات تهاجمی، مخالفت کرد. او در ایکس نوشت: استفاده از استارلینک برای موشک‌های پهپادی «از نظر فنی ناممکن» بود. «اوکراین شرایط استفاده را نقض نکرد.»
در واشینگتن، این موضوع شکاف بین کنگره و دولت ترامپ را درباره رویکرد آمریکا نسبت به روسیه عمیق‌تر کرد. گروهی از سناتورهای جمهوری‌خواه و دموکرات در هفته گذشته به کاخ سفید هشدار دادند اگر قابلیت‌های کامل استارشیلد برای اوکراین بازگردانده نشود، انتصابات در انتظار تأیید ترامپ را مسدود خواهند کرد.
گفته می‌شود ترامپ اوایل هفته با ماسک تماس گرفته و از او خواسته دسترسی کامل اوکراین به سیستم‌های ارتباطی را بازگرداند.
این ماجرا نفوذ ژئوپلیتیکی ماسک از طریق اسپیس‌ایکس را برجسته کرد. در حالی که استارلینک اکنون بیش از ۱۳ میلیون مشترک دارد، از جمله برخی خانوارها به عنوان ارائه‌دهنده اینترنت، استارشیلد به طور فزاینده‌ای به عنوان ستون فقرات ارتباطات نظامی آمریکا دیده می‌شود.
اوکراین نگران بود تغییرات توجیه‌نشده در سرویس ماهواره‌ای‌اش، که همزمان با تسهیل تحریم‌های روسیه توسط ترامپ و درخواست از اوکراین برای توقف حمله به پالایشگاه‌های نفتی رخ داد، بخشی از تلاشی برای مجبور کردن کی‌یف به تسلیم در برابر مسکو باشد. کاهش سرعت سرویس بر حملات داخل روسیه، جایی که این فناوری کار نمی‌کند، تأثیری نداشت.
«از تمام آمریکایی‌ها و تمام شرکایمان که این موضوع را جدی گرفتند و واقعاً کمک کردند — اعضای کنگره، سناتورها، همه رسانه‌ها، وزارت خارجه و رئیس‌جمهور — تشکر می‌کنم»، زلنسکی گفت. «محافظت از جان انسان‌ها اهمیت دارد.»
وزیر دفاع اوکراین، یوهن خمارا، اوایل روز شنبه اعلام کرد پهپادهای متصل به استارشیلد برای نخستین بار از زمان اختلالات اولیه، با سرعت نزدیک به ۲۵۰ مایل در ساعت پرواز کرده‌اند.
خمارا در بیانیه‌ای گفت: «این نمونه دیگری است که نشان می‌دهد گفتگوی مستقیم و موضع پافشاری‌آمیز رئیس‌جمهور اوکراین در بالاترین سطح، نتیجه‌بخش است.»
اپراتورهای پهپاد اوکراینی حدود ۱۰ روز پیش متوجه شدند سرعت پهپادهایشان کاهش یافته — در برخی موارد به زیر ۴۰ مایل در ساعت. بسیاری از پهپادها آنقدر ناگهان کند شدند که ارتباطشان با خلبانان قطع شد و از آسمان سقوط کردند.
لئون، سخنگوی تیپ مستقل ۴۱۴ سیستم‌های بدون سرنشین اوکراین که به نام «پرندگان ماگیار» شناخته می‌شود، گفت سردرگمی ناشی از محدودیت‌های جدید، زمان و انرژی اپراتورهای پهپادهای برد متوسط اوکراین را هنگام جستجو برای راه‌حل‌های جایگزین جهت جلوگیری از تلفات سنگین در جبهه هدر داد. او به شرطی صحبت کرد که فقط با نام رمز شناسایی شود.
«ما مجبوریم سعی کنیم معما را حل کنیم، آزمایش انجام دهیم و تجربه کسب کنیم»، او گفت. «این تنها راهی است که متوجه می‌شویم: امروز در این سرعت کار می‌کند؛ فردا مشکلات متفاوتی وجود دارد. ما اطلاعات رسمی دریافت نمی‌کنیم، بنابراین باید دائماً هوشیار باشیم و رفتار سیستم را نظارت کنیم.»
حملات پهپادی برد متوسط اوکراین هدف‌گیری مراکز لجستیکی روسیه در داخل اوکراین اشغال شده بود. این کمپین که اوایل امسال شدت گرفت، نیروهای روسی را مجبور کرد تدارکات، سوخت و مهمات را در عقبه دورتری نگه دارند و بدین ترتیب سرعت پیشروی آن‌ها را کاهش داد. همچنین توانایی آن‌ها برای حرکت آزادانه در جاده‌های اصلی، از جمله بزرگراهی که روسیه را به بخش‌هایی از جنوب اوکراین متصل می‌کند، به چالش کشیده شد.
عملیات ممکن است برای هر حمله نیازمند روزهایی برنامه‌ریزی باشد، بر اساس شناسایی که به شناسایی مراکز فعالیت و تحرک روسیه در مناطق اشغال شده کمک می‌کند.
پهپادهای برد کوتاه اغلب نیازی به پرواز با سرعت بالا ندارند، بنابراین برخی عملیات‌های خط مقدم به صورت عادی ادامه یافت. اما عملیات‌های بزرگ‌تر، از جمله آن‌هایی که پهپادها را به عمق مناطق تحت کنترل روسیه می‌فرستند، با موانع جدی مواجه شدند، فرماندهان گفتند.
لئون گفت محدودیت‌ها مأموریت‌ها را کاملاً متوقف نکردند اما اثربخشی آن‌ها را کاهش دادند.
«وقتی پهپاد با سرعت پایین‌تر پرواز می‌کند، برای گروه‌های آتش سیار روسی راحت‌تر است که آن را سرنگون کنند»، او گفت. «اما ما عملیات خود را بر فراز مناطق اشغال شده، از جمله کریمه، متوقف نکرده‌ایم. ما همچنان لجستیک روسیه را مختل می‌کنیم و هیچ نشانه‌ای در جبهه نمی‌بینیم که نیروهای روسی بتوانند آزادانه‌تر حرکت کنند.»
لئون گفت اگرچه نیروهای او تا جمعه شب نیز با مشکلاتی مواجه بودند، اما سرعت از صبح شنبه رو به بهبود نهاد.
اوله، فرمانده ارشد اوکراینی که گفت نیروهایش در اولین شب اختلال بیش از یک میلیون دلار پهپاد از دست داده‌اند، اظهار داشت در ۱۰ روز بعدی و حتی تا جمعه شب با مشکلات سرعت بیشتری مواجه بوده است. او به شرطی صحبت کرد که فقط با نام کوچکش شناسایی شود تا امنیت عملیاتی‌اش حفظ گردد.
اوله هفته گذشته گفت حملات او به مراکز لجستیکی با محدود کردن تحرکات روسیه و متوقف کردن تدارکات آن‌ها، از سربازان اوکراینی محافظت می‌کند. او نگران بود اگر مأموریت‌هایش نتوانند به صورت عادی عمل کنند، سربازان زخمی یا کشته شوند.
«شاید ما در تخریب برخی اهداف مهم که دشمن در آنجا مستقر بود شکست خوردیم و به همین دلیل، یکی دو نفر از پیاده‌نظامان ما کشته شدند»، او گفت. «من از قبل این را نتیجه بدی می‌دانم.»
آدام گلدمن در تهیه گزارش مشارکت داشت.