مایا گوردل، دانشجوی ۱۹ ساله در بروکسل، پشت میزی نشسته و علیه کسانی که کشورش را اداره می‌کنند شعار می‌نویسد: «اگر بسوزیم، شما هم با ما خواهید سوخت!» این شعار، که از فیلم ۲۰۱۲ «بازی‌های گرسنگی» (The Hunger Games) گرفته شده و به نمادی برای بسیاری از جنبش‌های جوانان در سراسر جهان تبدیل شده است، بازتاب خشم، ناامیدی و اشتیاق به تغییر است که اعتراضات به رهبری نسل Z در سراسر اروپا را پیش می‌برد.
از حومه‌های پاریس تا میدان‌های بلگراد، هزاران نفر به خیابان‌ها آمده‌اند.
خواسته‌ها متنوع اما اغلب همپوشان هستند – ناامیدی از امکانات آموزشی فرسوده، کمبود فرصت‌های اقتصادی ادراک‌شده، هزینه‌های زندگی، فساد، مسکن و احساس شنیده نشدن. گاهی این اعتراضات به خشونت منجر شدند – تنها در فرانسه طی هفته‌های اخیر هزاران مغازه آسیب دیدند یا غارت شدند – و پلیس نارنجک‌های فلج‌کننده و توپ‌های آب به کار گرفت.
این آخر هفته، آنها همچنین تغییر واقعی ایجاد کردند – اعتراضات به رهبری دانشجویان پس از نزدیک به دو سال تظاهرات علیه فساد ادراک‌شده و اقتدارگرایی خزنده، به سقوط الکساندر ووچیچ، رهبر طولانی‌مدت صربستان در یک انتخابات انجامید.
«وقتی بیدار شدیم، اولین چیزی که احساس کردیم قطعاً حس آرامش و آزادی بود،» گفت استاشا پیلتیچ، دانشجوی معترض. «به طور شخصی، من حس پیروزی دارم. احساس می‌کنم سرانجام از اعتراض به مسئولیت‌پذیری رسیدیم.»
«انفجار خشم»
کیارا، دانشجوی ۲۱ ساله در میلانِ درگیر اعتراضات، معتقد است «حیاتی است که در جنبش‌های خودجوش مردمی شرکت کنیم که از انفجار خشم متولد شده و امکان اقدام جمعی را فراهم کرده‌اند.»
«من فکر می‌کنم بدترین آسیبی که این طبقه حاکم به نسلی من وارد کرده، دزدیدن حتی توانایی تصور آینده و رؤیاپردازی است،» او گفت.
او گفت دانشجویان ایتالیایی با واقعیتی روبرو هستند که شامل مدارسی بدون تعداد کافی معلم و ساختمان‌های در حال فروپاشی است.
«و همه اینها با احتمال داشتن شغلی با حقوق پایین که برای آن واجد شرایط نیستیم و احتمال زندگی در خانه‌ای کوچک و گران، احتمالاً دور از شهرمان، که نمی‌خواستیم در آن زندگی کنیم.»
اعتراضات به رهبری نسل Z باعث آشفتگی در سطح جهانی شده زیرا نسلی که تقریباً بین سال‌های ۱۹۹۷ و ۲۰۱۲ متولد شده، صدای خود را یافت، از بنگلادش در ۲۰۲۴ و نپال در ۲۰۲۵، تا هند در امسال. اکنون اروپا به نقطه کانونی تبدیل شده است.
افزایش قیمت‌ها و هزینه‌های زندگی برای ۴۰ درصد از جوانان ۱۶ تا ۳۰ ساله نگران‌کننده است، طبق نظرسنجی اتحادیه اروپا که در ۲۰۲۵ منتشر شد.
در میان ۹۲.۷ میلیون نفر در اتحادیه اروپا که در سال ۲۰۲۵ با خطر فقر یا طرد اجتماعی مواجه بودند، بالاترین خطر برای جوانان ۱۸ تا ۲۴ ساله با ۲۶.۳ درصد ثبت شد، در حالی که پایین‌ترین خطر برای بزرگسالان ۶۵ سال به بالا با ۱۸.۸ درصد بود.
جوانان همچنین نسبت به پذیرش بار مالی نسلی مسن‌تر که تمایل دارد با تعداد بیشتری رأی دهد، محتاط هستند. افراد بالای ۶۰ سال در فرانسه یک چهارم جمعیت را تشکیل می‌دهند اما ۶۰ درصد ثروت فرانسه را در اختیار دارند، طبق اندیشکده OFCE.
مستمری‌های فرانسه به وضوح بزرگترین هزینه عمومی هستند و در مسیر رسیدن به ۱۴ درصد از تولید اقتصادی قرار دارند، زیرا جمعیت در حال پیر شدن است و رأی‌دهندگان مقاومت می‌کنند در برابر افزایش سن بازنشستگی یا کاهش مزایا. این هنوز کمتر از یونان یا ایتالیا است که بیشترین سهم درآمد ملی را صرف مستمری‌های عمومی می‌کنند، حدود ۱۶ درصد از تولید ناخالص داخلی، طبق ارقام OECD در ۲۰۲۵. اما بسیار بیشتر از استرالیا، شیلی، ایسلند، ایرلند یا کره جنوبی است که کمتر از ۴ درصد از تولید ناخالص داخلی را صرف مستمری‌های عمومی کردند، طبق OECD.
«جوانان در اروپا متحد هستند»
بلال نرجیسی، دانش‌آموز دبیرستانی ۱۷ ساله در حومه شمال پاریس، علیه شرایط «ناخوشایند» و کمبود نیروی انسانی در مدرسه‌اش اعتراض کرده است. «قبلاً موش وجود داشت،» او گفت. سال گذشته دانش‌آموزان تخلیه شدند وقتی سقف حیاط مدرسه فرو ریخت، هرچند کسی آسیب ندید، او گفت.
اعتراضات نشان دادند که «جوانان در اروپا متحد هستند»، او گفت و افزود: «ما همه بر یک نکته توافق داریم: اینکه با جوانان مانند کودکان رفتار می‌شود، بیش از حد، و اینکه صدای آنها به اندازه کافی شنیده نمی‌شود.»
یک گزارش دولت فرانسه در اکتبر گفت هزینه‌های مستمری بین سال‌های ۲۰۰۰ و ۲۰۲۳ به میزان ۲.۵ واحد درصد از تولید ناخالص داخلی افزایش یافت، در حالی که هزینه‌های آموزش و پرورش ۰.۵ واحد درصد کاهش یافت. این گزارش همچنین نشان داد ۳۲ درصد از بودجه وزارت آموزش و پرورش صرف مستمری‌ها می‌شود و پول سایر بخش‌ها را کنار می‌زند.
گوردل نیز برای بهبود شرایط در مدارس بلژیک اعتراض کرده است.
«ما سعی کردیم به صورت منفعلانه عمل کنیم. هیچ‌کس صدای ما را نشنید. فقط وقتی مردم شروع به سوزاندن زباله یا چیزهای مشابه کردند، رسانه‌ها و دوربین‌ها شروع به نمایش ما کردند،» او گفت.
اعتراضات همچنان در حال گسترش است، با تظاهراتی برنامه‌ریزی شده در آلمان این آخر هفته درباره هزینه‌های زندگی، نابرابری، جنگ و وضعیت مدارس.
بی‌ثباتی همچنین آلبانی را فرا گرفته است، جایی که تظاهرات به رهبری دانشجویان علیه دولت ایدی راما، نخست‌وزیر، که از خشم نسبت به فساد ادراک‌شده، کمبود مشاغل و استانداردهای پایین آموزشی تغذیه می‌شد، تیرانا را فرا گرفت و به سایر شهرها گسترش یافت.
«نخست‌وزیر ما ۱۳۰ روز را صرف گوش ندادن به ما کرد،» گفت زایکه کورتی، دانشجوی معماری ۱۹ ساله.
«اگر از یک دانش‌آموز در آلبانی بپرسی، 'آینده خود را کجا می‌بینی؟' همه می‌گویند 'خارج از این کشور'،» او گفت و استدلال کرد که در داخل کشور، حتی اگر استعداد داشته باشید، کسی با «ارتباطات همیشه شما را شکست خواهد داد».
جنبش دانشجویی صربستان کاری را انجام داد که معترضان در سایر پایتخت‌های اروپایی تنها می‌توانند رؤیای آن را ببینند.
اما اکنون، کار سخت حکمرانی آغاز شده است – چیزی که نه دانشجویان و نه نامزدهای آنها هیچ تجربه‌ای از آن ندارند. لوکا استویاکوویچ، معترض دیگر، این موضوع را نادیده می‌گیرد. «ما دیده‌ایم که افراد با تجربه سیاسی ما را به کجا رسانده‌اند.»