دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، یکشنبه گفت که تا زمانی که در مذاکرات درباره برنامه هستهای تهران و بازگشایی تنگه هرمز پیشرفتی حاصل شود، «بسیار بعید» است که مجبور شود دستور بازگشت نیروهای آمریکایی به جنگ با ایران را صادر کند؛ او این ادعا را پنج بار در جریان مصاحبهای با سیانان تکرار کرد.
«همه چیز بستگی به این دارد که آیا آنها یک توافق بسیار قوی امضا میکنند یا خیر»، ترامپ در مصاحبه تلفنی بیست دقیقهای با جیم اسکوتو از سیانان، اشاره به ایران داشت. «پاسخ این است که بسیار بعید است چنین چیزی لازم باشد. آنها یک کشور رو به زوال هستند. همانطور که دیدید، امسال تورم ۳۰۱ درصدی داشتند. بسیار بعید است لازم باشد. اگر لازم باشد انجام میدهم، اما ما واقعاً محکم به آنها ضربه زدیم. آنقدر محکم ضربه زدم که نمیدانید چقدر سخت بود.»
«بنابراین بسیار بعید است مجبور شوم»، او ادامه داد. «آنها از نظر مالی در حال تحلیل رفتن هستند. ما از نظر نظامی به آنها ضربه زدیم. میتوانستیم کارشان را تمام کنیم.»
«ما آماده هستیم»
هشت ماه پس از آغاز جنگ، دو طرف در وضعیت بنبست قرار داشتهاند؛ اقدامات نظامی اندک بوده و پیشرفت دیپلماتیک چشمگیری حاصل نشده است، در حالی که نفتکشهای عبوری از تنگه هرمز مورد حمله ایران قرار گرفتهاند.
دو کشور و مقامات قطری، که نقش میانجی مذاکرات را بر عهده دارند، درباره وضعیت گفتگوهای خود سکوت اختیار کردهاند. اما تندروهای ایرانی نتایج انتخابات میاندورهای هفته گذشته — که بخشی از آن ناشی از نارضایتی رأیدهندگان آمریکایی از جنگ بود — را نشانهای از ضعف ریاست جمهوری ترامپ دانستهاند که احتمالاً تمایل بیشتری به پذیرش خواستههای کشورشان برای ادامه برنامه هستهای (که تهران آن را برای انرژی ضروری میداند) و حفظ کنترل بر تنگه خواهد داشت.
ایران نیز تحت تحریمهای آمریکا در فروش نفت خام در بازارهای جهانی دچار مشکل شده و میلیاردها دلار از داراییهای آن در بانکهای خارجی مسدود شده است.
ترامپ که در گذشته پیامهای ضدونقیضی درباره تمایل خود به پایان جنگ داده بود، در این مصاحبه روشن ساخت که نیروهای آمریکایی در صورت صدور دستور حمله، در منطقه مستقر هستند. «ما آمادهایم. سه ناو هواپیمابر اینجا داریم. یکی دیگر تازه رسیده است. ما سه تا داریم. کاملاً مسلح و آماده عملیات هستند»، او گفت.
رئیسجمهور همچنین گفت که ایالات متحده در صورت از سرگیری اقدامات نظامی، اهداف زیرساختی داخل ایران را شناسایی کرده است، شامل نیروگاهها و پلها. «ما ۳۸ پل را در لیست خود داریم که میتوانیم در عرض یک ساعت آنها را خراب کنیم»، او گفت. «همه آنها فرو خواهند ریخت.»
با این حال، او گفت ترجیح میدهد زیرساختهای ایران را نابود نکند. «من نمیخواهم این کار را بکنم زیرا اساساً بازسازی آنها ۱۰ سال طول میکشد»، او گفت. «من دوست ندارم پلها را خراب کنم. سختترین چیز برای ساختن، یک پل است. سالها زمان میبرد و من یک سازنده خوب هستم.»
فعالیتهای دیپلماتیک در سراسر خاورمیانه پس از انتخابات میاندورهای روز سهشنبه افزایش یافته است.
جمعه گذشته، قطر اعلام کرد که ترامپ با شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، برای بحث درباره کاهش تنش تماس گرفته است و یک روز قبلتر، عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، با همتایان خود از عربستان سعودی، امارات متحده عربی، عمان، پاکستان، کویت، اردن، ترکیه، قبرس و قطر صحبت کرده بود.
ذخایر کاهشیافته ایران
در خصوص توانایی ایران برای دفاع در برابر حملات جدید آمریکا، ترامپ گفت که سامانههای پدافند هوایی ایران منهدم شدهاند. «غیرقابل توقف است چون هیچ سیستم ضدهوایی ندارند. تمام ضدهواییهایشان از بین رفته است»، او گفت.
رئیسجمهور جزئیات جدیدی درباره وضعیت ذخایر موشکی و پهپادی ایران ارائه داد و گفت که رژیم تنها ۱۰ درصد از ظرفیت موشکی و ۱۵ درصد از توان پهپادی خود را حفظ کرده است.
«تنها کاری که میتوانند انجام دهند تولید حدود ۱۰ درصدی است — چند موشک و چند پهپاد بسازند. پهپادها حدود ۱۵ درصد هستند زیرا بسیاری از کارخانههایشان از بین رفته است»، او گفت.
«به احتمال زیاد لازم نخواهد بود»، او در مورد احتمال اقدام نظامی جدید تکرار کرد. «آنها شدیداً خواهان توافق هستند.»
مصطفی سالم از سیانان در تهیه این گزارش مشارکت داشت.