پزشکان سال‌هاست که درباره این موضوع بحث می‌کنند که آیا شاخص توده بدنی (BMI) — معیاری مشتق از قد و وزن فرد — بهترین روش برای تعریف و تشخیص چاقی هست یا خیر. اکنون، رویکردی که دور کمر را اندازه‌گیری می‌کند و تمرکز بیشتری بر چربی اضافی بدن دارد، ثابت کرده است که در پیش‌بینی خطر مرگ فرد، نسبت به BMI عملکرد بهتری دارد.
تحلیل داده‌های جمع‌آوری شده از بیش از ۸۰۰,۰۰۰ فرد نشان داد که استفاده از BMI برای تشخیص چاقی، نتوانسته بخش قابل توجهی از افرادی را که به دلیل چربی اضافی بدن در معرض خطرات بهداشتی بالا هستند، شناسایی کند. این مطالعه امروز در مجله Nature منتشر شد.
پزشکان می‌دانند که BMI — که از تقسیم وزن فرد بر توان دوم قد او محاسبه می‌شود — بازتاب دقیقی از ترکیب بدن نیست. برای مثال، یک فرد عضلانی ممکن است BMI بالایی داشته باشد اما چربی بدن کمی داشته باشد. کاتیا مارتینز، پژوهشگر چاقی در دانشگاه آلاباما در بیرمنگام، اظهار داشت: «این مطالعه جدید تأکید می‌کند که BMI معیار خوبی برای سنجش چاقی در سطح فردی نیست و در پیش‌بینی اینکه چه کسی در بلندمدت دچار بیماری‌های قلبی-متابولیک خواهد شد، عملکرد ضعیفی دارد.»
با این حال، با توجه به سادگی محاسبه BMI، این شاخص همچنان پرکاربردترین ابزار برای طبقه‌بندی چاقی باقی مانده است.
اهمیت دور کمر
معمولاً اگر فردی دارای BMI ۳۰ یا بالاتر باشد، به چاقی مبتلا تشخیص داده می‌شود. رویکرد ارائه شده در این مطالعه — که «تعریف آنتروپومتریک ترکیبی چاقی» یا CAD-obesity نامیده می‌شود — فراتر از BMI عمل کرده و آن را با اندازه‌گیری‌هایی مانند دور کمر که با چربی اضافی بدن مرتبط هستند، ترکیب می‌کند. مارتینز توضیح می‌دهد که پزشکان می‌دانند وقتی بافت چربی ترجیحاً در ناحیه شکم ذخیره شود، عواقب بهداشتی منفی بیشتری نسبت به زمانی دارد که در سایر نقاط بدن ذخیره شود.
در سیستم CAD-obesity که سال گذشته برای اولین بار پیشنهاد شد، افراد مبتلا به چاقی که حداقل یکی از ۱۸ مشکل خاص سلامتی — از جمله نارسایی قلبی و آپنه خواب — را دارند، به عنوان دارای «چاقی بالینی» طبقه‌بندی می‌شوند. این وضعیت نشان می‌دهد که چربی اضافی در حال آسیب رساندن به اندام‌ها و بافت‌های آن‌هاست. آن‌هایی که مبتلا به چاقی هستند اما هیچ‌یک از این مشکلات سلامتی را ندارند، به عنوان دارای «چاقی پیش‌بالینی» طبقه‌بندی می‌شوند؛ وضعیتی که در آن فرد چربی اضافی دارد اما اندام‌هایش به طور طبیعی عمل می‌کنند.
فرانشسکو روبینو، جراح کاهش وزن در کالج لندن که رهبری تلاش برای ایجاد این سیستم را بر عهده داشته و یکی از نویسندگان مقاله Nature است، گفت: «تاکنون نمی‌دانستیم که آیا این چارچوب جدید پیامدهایی در دنیای واقعی دارد و ارزش پیش‌آگهی (prognostic value) ارائه می‌دهد یا خیر.»
اما روبینو و همکارانش با بررسی سوابق پزشکی چهار گروه بزرگ از افراد در چین، اسپانیا، انگلستان و ایالات متحده، ارزش این سیستم را اثبات کردند. آن‌ها از داده‌های سه مورد از این گروه‌های جمعیتی، که در آن‌ها بیش از ۵۰,۰۰۰ مورد فوت طی دوره‌ای تا ۱۵ سال رخ داد، استفاده کردند تا مشخص کنند که آیا BMI یا سیستم CAD-obesity شاخص بهتری برای افزایش خطر مرگ است.