حتی پس از جلسه توجیهی میان بنیامین نتانیاهو و گادی آیزنکوت، نه سازمان اطلاعات اسرائیل و نه نهادهای مختلف اطلاعاتی ایالات متحده، اطلاعاتی مبنی بر اینکه ایران دارای سلاح یا توانمندی دیگری باشد که تهدیدی وجودی علیه اسرائیل ایجاد کند، در اختیار ندارند. همچنین هیچ اطلاعاتی حاکی از توسعه فعالانه یا تولید چنین تسلیحات یا توانمندی‌هایی وجود ندارد.
در گذشته، مقامات ایرانی از تمایل خود برای خروج از پیمان منع گسترش سلاح‌های هسته‌ای (NPT) و تغییر دکترین هسته‌ای کشور برای پیگیری توسعه بمب سخن گفته بودند. تا جایی که معلوم است، رهبر عالی مجتبی خامنه‌ای که از این استراتژی حمایت می‌کند، اصولاً تصمیم به پیگیری آن گرفته است، اما تقریباً هیچ اقدام عملی در این زمینه صورت نگرفته است.
همچنین اطلاعاتی حاکی از آن است که ایران توسعه و تولید موشک‌های بالستیک را با نرخ ماهانه چند ده فروند، احتمالاً کمتر از ۵۰ مورد، از سر گرفته و در حال بازسازی و استحکام‌بخشی به تأسیسات هسته‌ای و مراکز تولید موشک و پهپاد است که در جریان عملیات‌های «شیر خروشان» و «شیر غرّان» از کار افتاده بودند. این استحکام‌بخشی شامل ریختن لایه‌های بتن مسلح است.
چهره‌های ارشد در دستگاه حاکمه ایران نیز عمیقاً نگران هستند و به دلیل محاصره دریایی مؤثر ایالات متحده بر بندرگاه‌های خود و ترافیک دریایی عبوری از تنگه هرمز تحت حفاظت نیروی دریایی آمریکا، دقیقاً زیر چشم و برخلاف میل آن‌ها، برای بقای خود می‌ترسند.
در نتیجه، آن‌ها تهدیدهایی را که از طریق رسانه‌های داخلی و بین‌المللی ایران مطرح می‌کنند، تشدید کرده‌اند. در اسرائیل، رسانه‌ها اغلب درباره امکان یک «محاسبه غلط» توسط ایران بحث می‌کنند که می‌تواند منجر به حمله به اسرائیل و سایرین در منطقه شود. اما خطر واقعی در حال حاضر دقیقاً برعکس است: یک «محاسبه» عمدی توسط ایران به روح بیانیه کتاب مقدس، «بگذار با فلسطینیان بمیرم».
با گذشت هر روز، احتمال اینکه تهران از تهدید به اقدام عملی روی آورد و تلاش کند با حمله به ایالات متحده، متحدانش در خاورمیانه و احتمالاً اهدافی فراتر از منطقه، مثلاً از طریق حملات تروریستی به پایگاه‌های آمریکایی در اروپا، محاصره و بن‌بست مذاکرات را بشکند، افزایش می‌یابد. طبق گزارش‌های منتشر شده در بریتانیا و فرانسه، ایرانیان در حال حاضر چنین حملاتی را امتحان می‌کنند.
بنابراین، تحولات در ایران مستلزم آن است که جامعه اطلاعاتی اسرائیل و نیروی دفاعی اسرائیل (IDF) رویدادهای آنجا را به دقت رصد کنند، برای غافلگیری‌ها آماده بمانند و احتیاط کنند تا پیش از تثبیت سیستم سیاسی اسرائیل و توانایی آن برای اتخاذ تصمیمات آگاهانه و سنجیده، آیت‌الله‌ها را به اقدام تحریک نکنند.
نیروی دفاعی اسرائیل و فرماندهی مرکزی ایالات متحده (CENTCOM)، ظرف چند روز آینده، زمانی که سومین ناوگان هواپیمابر، یواس‌اس تئودور روزولت، و کشتی‌های گروه ضربتی آن به منطقه برسند، کاملاً آماده خواهند بود.
ترس از رها شدن
اما رهبری سیاسی و نظامی اسرائیل و جامعه اطلاعاتی آن عمدتاً نگران روندهای نوظهور در واشینگتن طی روزهای اخیر هستند. به طور دقیق‌تر، آن‌ها نگران قصد آشکار دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، معاون او و مقامات ارشد دولت برای بستن پرونده بحران ایران بدون رویارویی نظامی دیگر هستند.
برخی در اسرائیل و ایالات متحده با طعنه از «ترس اسرائیل از رها شدن» سخن گفته‌اند. اما بررسی اظهارات ترامپ و مقامات او در هفته گذشته نشان می‌دهد که از دیدگاه اسرائیل، این اضطراب واقعی و موجه است. دلیل آن وابستگی‌ای است که اسرائیل در تمام موارد مربوط به ایران به همکاری نزدیک با ایالات متحده پیدا کرده است.
برخی انواع عملیات مختص نیروی هوایی اسرائیل است. اما باید پذیرفت که بدون آنچه نیروی دفاعی اسرائیل «توانمندسازهای» آمریکایی می‌نامد، اسرائیل نمی‌توانست به آنچه در عملیات‌های «شیر خروشان» و به ویژه «شیر غرّان» انجام داد، دست یابد.
این موارد شامل تعداد زیادی هواپیمای سوخت‌رسان آمریکایی بود که به نیروی هوایی اسرائیل اجازه داد «قطارهایی» از ده‌ها فروند هواپیما را برای بمباران ایران در یک مأموریت واحد اعزام کند، همچنین جنگنده‌های آمریکایی که از پایگاه‌هایی در کشورهای سراسر منطقه بلند شدند و صدها پهپاد و موشک کروز را که از ایران به سمت جبهه داخلی اسرائیل حرکت می‌کردند، رهگیری کردند.
موفقیت چشمگیر این همکاری همچنین محدودیت‌های نیروی دفاعی اسرائیل و موساد را هنگام عملیات مستقل در ایران آشکار کرد.
به طور کلی، عملیات «شیر خروشان» و عملیات‌های قبلی نشان دادند که موساد و نیروی دفاعی اسرائیل می‌توانند بدون کمک آمریکایی، عملیات‌های هدفمند و چشمگیری را در ایران اجرا کنند. این موارد شامل «سرزدن» رهبران ایران و تخریب بخشی از زیرساخت‌های مورد استفاده برای توسعه و تولید تأسیسات هسته‌ای و موشک‌ها بود.
اما عملیات‌های بزرگ‌مقیاس در «مقیاس صنعتی»، که سیستم‌های مالی ایران، شبکه‌های تأمین مواد اولیه و مراکز توسعه و تولید صنایع دفاعی را برای سال‌ها نابود و مختل کرد، تنها از طریق همکاری بین ایالات متحده و اسرائیل ممکن شد.
نگران‌کننده‌ترین سناریو این است که اسرائیل تنها رها شود، با توانایی محدود برای عملیات مستقل در ایران — و این بهترین حالت ممکن است. در بدترین حالت، ترامپ با صدور دستور صریح مبنی بر عدم تجدید جنگ، دست‌وپای اسرائیل را خواهد بست تا از کشیده شدن ایالات متحده به آن جلوگیری کند.
به همین دلیل، رهبران دفاعی اسرائیل این هفته بسیار بیشتر نگران شده‌اند که همکاری حیاتی با آمریکایی‌ها ممکن است به شدت کاهش یابد یا حتی به پایان برسد.
ترامپ، مانند همیشه، اظهارات متناقضی مطرح کرده است. او اعلام کرد که «جنگ عملاً تمام شده است»، در حالی که گزارش‌هایی منتشر شد مبنی بر اینکه ایالات متحده از اسرائیل و سایر کشورهای منطقه خواسته است برای یک ضربه فوری آماده باشند.
اما در همان بیانیه، ترامپ روشن ساخت که ایالات متحده قصد ندارد از خواسته خود مبنی بر محروم کردن ایران از سلاح‌های هسته‌ای و باز نگه داشتن تنگه هرمز برای حمل‌ونقل بین‌المللی، آزاد از محدودیت‌ها و عوارض ترانزیت، عقب‌نشینی کند.
بنابراین، رئیس‌جمهور گفت که ایالات متحده محاصره دریایی بسیار مؤثر خود بر بندرگاه‌های ایران را حفظ خواهد کرد، اسکورت کشتی‌های حامل نفت و گاز از طریق تنگه را ادامه خواهد داد و نیروی دریایی عظیمی را که CENTCOM در مقابل ایران گردآوری کرده، افزایش خواهد داد.
جمع کردن شمشیر به معنای رها شدن است
دستگاه سیاسی و دفاعی فعلی اسرائیل مشکلی با مذاکره ایالات متحده با ایران ندارد، تا زمانی که واشینگتن شمشیری تیز را به شکل یک تهدید نظامی قابل توجه که آماده اجراست، همراه با اسرائیل و در عرض چند ساعت، بر سر تهران نگه دارد.
نگرانی در اورشلیم این است که ترامپ و دولت او ممکن است ظرف چند روز یا هفته با ایرانیان امضای توافقی را انجام دهند. چنین توافقی اجازه می‌دهد تنگه هرمز در زمان کوتاهی دوباره باز شود و شامل برخی امتیازات ایرانی در مسئله هسته‌ای باشد.
برای مثال، ایران ممکن است موافقت کند که بازرسان آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نظارت بر تأسیسات هسته‌ای آسیب‌دیده و ذخیره اورانیوم غنی‌شده بالا، که همچنان زیر آوار دفن شده است، را از سر بگیرند.
در عوض، ایالات متحده حداقل با برخی از هفت خواسته‌ای که ایران بر آن‌ها اصرار دارد موافقت خواهد کرد. این موارد شامل رفع محاصره دریایی بندرگاه‌های ایران، حذف برخی تحریم‌ها، آزادسازی بخشی از میلیاردها دلار دارایی‌های بلوکه شده ایران در غرب و تعهد، از طرف اسرائیل نیز، به عدم از سرگیری جنگ است.
ایران این «شیرینی‌ها» را پیش از این نیز دریافت کرده بود، در تفاهم‌نامه‌ای میان ایالات متحده و ایران که معاون رئیس‌جمهور آمریکا واسطه‌گری آن را کرد و ترامپ در ژوئن امسال آن را امضا نمود.
خوشبختانه برای اسرائیل، فرماندهان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در منطقه تنگه هرمز آن تفاهم‌نامه شرم‌آور را نقض کردند و CENTCOM را مجبور به پاسخ دادند. در نتیجه، تفاهم‌نامه‌ای که از دیدگاه ایران رؤیایی محقق شده بود، به آتش کشیده شد.
اما سابقه‌ای که ایجاد کرد، باقی مانده است.
چنین توافق بدی، از دیدگاه اسرائیل، نه تنها به ایران مزایایی خواهد داد که به آن امکان بازسازی و گسترش توانمندی‌های مخرب خود و نمایندگان نیابتی‌اش را به سطوح جدید و خطرناک می‌دهد، بلکه به رئیس‌جمهور آمریکا نیز اجازه می‌دهد پیروزی اعلام کند و سپس نیروی عظیم آمریکایی که اکنون مستقر و آماده عملیات در ایران همراه با IDF است را عقب بکشد.
چنین «رها شدن» آمریکایی شکستی تلخ برای ایالات متحده و اسرائیل در نبرد افکار عمومی خواهد بود. بازدارندگی‌ای که دو کشور با خون و عرق در عملیات‌های ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ به دست آوردند را به شدت فرسوده خواهد کرد و ایران را به یک قدرت هژمونیک منطقه‌ای تبدیل خواهد کرد که تمام کشورهای عربی حوزه خلیج فارس مجبور به رضایت دادن به آن شوند.
اما نگران‌کننده‌ترین سناریو این است که اسرائیل تنها رها شود، با توانایی محدود برای عملیات مستقل در ایران. این بهترین حالت ممکن است. در بدترین حالت، ترامپ با صدور دستور صریح مبنی بر عدم تجدید جنگ، دست‌وپای اسرائیل را خواهد بست تا از کشیده شدن ایالات متحده به آن جلوگیری کند.
سابقه‌ای ناامیدکننده
به طور پارادوکسیکال، خود ایرانیان هستند که می‌توانند از تحقق این سناریوی کابوس‌وار برای اسرائیل جلوگیری کنند.
این اتفاق اگر تهران تصمیم بگیرد، همان‌طور که تهدید کرده است، با شروع حمله پیش‌دستانه به ایالات متحده و متحدانش، خفگی اقتصادی و بن‌بست دیپلماتیک را بشکند، رخ خواهد داد. این بدان معناست که ابتکار عمل نظامی در حال حاضر در دست ایرانیان است.
این نیز زمینه گزارش‌ها و اطلاعاتی است که درباره اختلافات میان نتانیاهو و اسرائیل کاتس، وزیر دفاع، از یک سو و سرلشکر آیال زامیر، رئیس ستاد کل نیروهای دفاعی اسرائیل، از سوی دیگر بر سر اقداماتی که ایرانیان ممکن است آن‌ها را تحریک‌آمیز بدانند، منتشر می‌شود.
برخی ادعا می‌کنند نتانیاهو می‌خواهد اقدامات تحریک‌آمیزی علیه ایران انجام دهد که باعث شود تهران در زمانی که نیروهای آمریکایی و اسرائیلی در منطقه در اوج آمادگی و هشدار هستند، پاسخ دهد.
نتانیاهو و دستیاران او این ادعاها را به شدت تکذیب می‌کنند، همان‌طور که وزیر دفاع نیز چنین می‌کند.
من اطلاعات کافی برای تعیین اینکه آیا این ادعاها موجه هستند یا خیر، ندارم. اما معلوم است که نخست‌وزیر در حال حاضر در مسائل امنیتی تقریباً منحصراً با گروه کوچکی مشورت می‌کند که شامل رؤسای موساد و شاباک (سازمان امنیت داخلی اسرائیل)، رئیس شورای امنیت ملی، سفیر اسرائیل در ایالات متحده و وزیر دفاع است.
همه این افراد توسط نتانیاهو منصوب شده‌اند و همه به دیدگاه‌های صقورگرایانه و شخصیت‌های مقتدر معروف هستند.
همچنین مهم است در این زمینه اشاره کنیم که اختلاف‌نظرها درباره چنین مسائلی مشروع هستند و بخش معمولی از بحث‌ها میان رهبری نظامی و سیاسی محسوب می‌شوند.
بنابراین، بدون ورود به جزئیات آنچه در سطح سیاسی رخ می‌دهد، مهم است که تشخیص دهیم سرلشکر زامیر بسیار باتجربه و محتاط است. او پیش‌تر عزم خود را برای انجام تمام اقدامات در چارچوب اختیاراتش جهت اطمینان از اینکه فرآیند دموکراتیک بدون دخالت یا اختلال ناشی از مسائل امنیتی به مسیر خود ادامه دهد، نشان داده است.
بنابراین، منطقی است فرض کنیم که اسرائیل در آینده نزدیک عملیات تهاجمی مستقلی در ایران آغاز نخواهد کرد. در عوض، احتمالاً بر تلاش فشرده‌ای برای تأثیرگذاری بر دولت ترامپ متمرکز خواهد شد تا تفاهم‌نامه‌ای آرامش‌بخش مانند آنچه چند ماه پیش امضا کرد، امضا نکند، بلکه فشار را حفظ کند و بر رسیدن به توافقی که از دیدگاه اسرائیل نیز منطقی است، اصرار ورزد.
تجربه انباشته شده تاکنون با رژیم فعلی ایران، خوش‌بینی را نه در واشینگتن و نه در اورشلیم برمی‌انگیزد.
بنابراین، ارزیابی بسیار منطقی آن است که جنگ با ایران پایان نیافته است. این جنگ صرفاً برای چند ماه، شاید تا بهار یا تابستان ۲۰۲۷، به تعویق افتاده است؛ زمانی که ممکن است رژیم فعلی ایران، پس از این نتیجه‌گیری که برای تضمین بقای خود باید حمله کند، آغازگر درگیری باشد.