اوایل امسال، یک مقام ارشد پنتاگون با فروشندهای در انتهای زنجیره تأمین یکی از بزرگترین سازندگان موشک آمریکا دیدار کرد تا گفتوگویی اضطراری داشته باشد. موضوع: ریون.
ماده مورد نظر، آن پارچه خنک و سبک پیراهن هاوایی محبوب شما نبود. پنتاگون به جای آن، بر روی نسخهای کربنیشده تمرکز داشت که قادر به تحمل دماهای هزاران درجه است و برای ساخت رهگیرهای پیشرفته پاتریوت که در سراسر جهان برای دفاع موشکی تقاضای زیادی دارند، حیاتی است.
فقط یک محصول ریون از این نوع برای استفاده در پیشرفتهترین موشکهای پاتریوت تأیید شده است و از کارخانه کانزاس یک تأمینکننده واحد، یعنی پارک ایروسپیس، تأمین میشود. با کاهش ذخایر پاتریوت، مقام پنتاگون از پارک خواست تا ریون بیشتری برای کمک به افزایش تولید موشک ارائه دهد. به سرعت مشخص شد که دستوپای شرکت بسته است.
مشکل در کانزاس نبود، بلکه هزاران مایل آنطرفتر، در اقیانوس اطلس، نزدیک تاکستانهای بوردو در فرانسه نهفته بود. همانجا است که تأمینکننده پارک، آریانگروپ—a maker of space rockets and ballistic missiles—سازنده موشکهای فضایی و بالستیک، پارچه ریون کربنی را تولید میکند و سپس برای پردازش بیشتر به پارک ارسال میکند. آریانگروپ قبلاً اعلام کرده بود که عرضه محدود است.
در حالی که پنتاگون ابایی از اعمال فشار برای دستیابی به خواستههای خود ندارد، برایان شور، مدیرعامل پارک، مطمئن بود که این روش با آریان جواب نمیدهد.
«آنها یک شرکت فرانسوی هستند»، گفت شور در یک مصاحبه. «نمیتوان آنها را تحت فشار گذاشت. آنها فقط کار را متوقف میکنند.»
تلاش برای یافتن ریون کافی برای موشکهای پاتریوت نماد چالشهایی است که آمریکا در افزایش سریع تولید مهمات حیاتی با آن روبرو است. زنجیرههای تأمین پر از گلوگاه هستند. یک یا دو قطعه ساختهشده توسط تأمینکنندگان چند سطح پایینتر میتواند کل فرآیند را مختل کند. در بسیاری موارد، این محصولات از خارج آمریکا و طی شبکههای پیچیدهای از شرکتها تأمین میشوند، در حالی که جایگزینهای آماده آمریکایی کمی وجود دارد یا اصلاً نیست.
بازسازی این پایه صنعتی شکننده برای دستیابی به نرخهای رکوردشکن تولید جدید، کاری هیرکانی است. صدها پیمانکار فرعی باید همزمان تولید را افزایش دهند، در بسیاری موارد با توسعه کارخانهها یا ساخت کارخانههای جدید از صفر. یافتن مواد جایگزین و آزمایش آنها در مجموعهای از تستها برای انطباق با استانداردهای فوقالعاده دقیق، میتواند فرآیندی طولانی و پرهزینه باشد.
برای آمادگی جهت افزایش تولید امروز، شرکتها باید حداقل پنج سال قبل طرح جدیدی برای مهمات آغاز کرده بودند، به گفته یک مدیر اجرایی دفاعی. دیگری این تلاش را به هلیدن توپ بسکتبال از طریق شلنگ باغبانی تشبیه کرد.
شلنگ زمانی بزرگتر بود. پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، سیاستمداران آمریکایی به دنبال «سود صلح» بودند. در جلسهای در سال ۱۹۹۳ که در محافل امنیت ملی به عنوان «شام آخر» شناخته شد، مقامات دولت کلینتون به سران صنعت از برنامههای خود برای کاهش شدید هزینههای نظامی خبر دادند. در طول ربع قرن بعد، شرکتهای برتر هوافضایی و دفاعی آمریکا ادغام شدند و از ۵۱ به تنها پنج پیمانکار اصلی کاهش یافتند.
شبکههای تأمینکننده متراکم آنها نیز کوچک شد زیرا تولیدکنندگان تخصصی و ماشینکاریها کار دفاعی را ترک کردند یا کاملاً ورشکست شدند. تعطیلیها با تغییر گستردهتر تولید به خارج، از پردازش مواد معدنی و اختلاط مواد شیمیایی گرفته تا تولید کابلها، پوششها، پوستهها و تراشهها، تشدید شد. کارگران آمریکایی با مهارتهای خاص شغل خود را از دست دادند و دههها دانش فنی را از بین بردند.
در دهه منتهی به گزارش ۲۰۲۲ پنتاگون در این زمینه، تعداد کسبوکارهای کوچک در پایگاه صنعتی دفاعی آمریکا ۴۰ درصد کاهش یافت.
دادههای مارس توسط شرکت نرمافزار دفاعی Air نشان میدهد که برنامههای موشکی حساس به همان خوشه تأمینکنندگان وابستهاند. بیش از ۷۰ درصد تأمینکنندگان سطح دوم برای نسل جدیدترین موشکهای پاتریوت، PAC-3، همچنین تاد (Thaad)، رهگیر دیگری که آمریکا مقداری از آن مصرف کرده و به مقادیر زیاد نیاز دارد، را تأمین میکنند. همپوشانی در سطح سوم حتی حادتر است.
این همچنین به معنای آن است که شکست در یک تأمینکننده—بلای طبیعی، اعتصاب کارگران یا ورشکستگی—میتواند اثرات آبشاری بر روی تعدادی از سلاحها داشته باشد.
پنتاگون در تلاش است روند کاهش دههها را معکوس کند. قرارداد هفتسالهای با لاکهید مارتین، سازنده پیشرفتهترین موشک پاتریوت، و قراردادی دیگر با ال۳هریس، که موتورهای موشکی جامد برای آن موشکها را تأمین میکند، امضا کرده تا تولید را تسریع بخشد. همچنین مستقیماً با تأمینکنندگان سطح سوم و چهارم تماس گرفته تا سعی کند گلوگاههای پنهان زیر سطح را رفع کند.
پنتاگون در بیانیهای گفت که «به طور مداوم بر تابآوری زنجیره تأمین و تأیید تأمینکنندگان جدید کار میکند». ال۳هریس گفت که اطمینان دارد «مواد لازم برای تولید در مقادیر مورد نیاز را حداقل تا پایان توافق چارچوب هفتساله ما حفظ خواهد کرد». این شرکت گفت که در حال تأیید منبع اضافی ریون است، اما زمان آن را مشخص نکرد.
آمریکا امروز با تقاضای فوری برای رهگیرها روبرو است، نه فقط برای نیروهای مسلح خود، بلکه برای میزبان متحدان، از جمله اوکراین. نگرانی درباره بحران پاتریوت آنقدر برجسته شده است که مدیرعامل پارک ایروسپیس، شور، حتی در ملاقاتهای پزشکی نیز سوالاتی درباره آن دریافت میکند.
«'چند تا از آنها باقی مانده، برایان؟ چون خیلی چیزها شنیدهام'»، گفت شور که پزشک اخیراً از او پرسیده است.
علم موشکی
PAC-3 یک رهگیر برخورد-کشتن (hit-to-kill) است، به این معنی که به هدف در حال ورود—مثلاً یک موشک بالستیک—برخورد میکند تا آن را نابود کند. تا پایان ژوئیه، آمریکا به سرعت موجودی کشیدهشده خود را مصرف کرد و آن را حدود ۶۵ درصد کمتر از زمان شروع جنگ ایران در فوریه کرد، طبق تخمینهای مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی، اندیشکدهای مستقر در واشنگتن دیسی.
هر رهگیر مدل جدید، PAC-3 MSE، با قیمت حدود ۴ میلیون دلار، تقریباً دو سال و صدها قطعه برای ساخت نیاز دارد.
در حالی که لاکهید رهگیر را میسازد، برای جستجوگرهای (seekers) نصبشده در نوک هر موشک که به آن کمک میکند تا به سمت پرتابههای در حال ورود هدایت شود، به بوئینگ وابسته است. موتور موشکی جامد دو-نبضی ال۳هریس برد آن را افزایش میدهد. انرژیزاها و الکترونیکها، ریختهگریها و پیشسازهای شیمیایی، میکروتراسترها و کنترلکنندههای حرکت، و طیف سرگیجهآوری از سایر ورودیها وجود دارد—هر کدام با زنجیره تأمین خودشان.
ریون استفادهشده در PAC-3 MSE زندگی خود را به صورت رشتههای فیبر در کارخانهای در جمهوری چک متعلق به یک غول شیمیایی تایلندی آغاز میکند. آن نخ به فرانسه میرود تا به پارچه بافته شود. آریانگروپ، یک سرمایهگذاری مشترک بین غولهای هوافضایی اروپایی ایرباس و سفران، پارچه را در تأسیسات خود نزدیک بوردو کربنی میکند.
سپس آریان رولهای سیاهشدهای که Raycarb مینامد را به پارک ایروسپیس، تنها توزیعکننده آمریکای شمالی آن، میفروشد. پارک ماده را با یک رزین طراحیشده سفارشی داخل تأسیسات کنترلدمایی در نیوتن، کانزاس، پوشش میدهد و سپس به ال۳هریس ارسال میکند که آن را با دقت در داخل نازلهای موتورهای موشکی جامد که برای کارخانه پاتریوت لاکهید میروند، لایهلایه میکند.
این فرآیند مانند ساخت موتور خودرو نیست، جایی که سازنده میتواند اگر تأمینکننده اول تمام کند، پیستون از تأمینکننده دوم بخرد. حتی یک نقص کوچک در ساختار موتور موشکی جامد میتواند باعث شود رهگیر پاتریوت از مسیر منحرف شود، به این معنی که هر قطعه باید از یک فرآیند انتخاب سختگیرانه عبور کند تا تأیید شود.
«تستهای زیادی درگیر است»، گفت شور. «میتوانید دو سال در مسیر باشید، همه چیز خوب به نظر برسد—سپس در آخرین تست شکست بخورید و حالا مجبورید دوباره از صفر شروع کنید.»
ریون بعید به نظر میرسد که گلوگاهی در تولید مهمات باشد. آنقدر در شکل مسواکزدهاش به شدت قابل اشتعال است که «ژاکتهای مشعل» تقلبی، ساختهشده از ریون به راحتی مشتعلشونده که وانمود به پشم میکرد، در دهه ۱۹۵۰ وحشت مصرفکنندگان و تحقیقات کمیسیون تجارت فدرال را برانگیخت.
پژوهشگران در شرکت شیمیایی آمریکایی یونیون کارباید در سال ۱۹۵۸ کشف کردند که همان ریون، وقتی آرام در خلأ پخته شود، به شکلی از فیبر کربن تبدیل میشود که میتواند دماهای بسیار بالا را مقاومت کند. چسباندهشده در داخل نازل موشک، یک مانع فرسایشی (ablative barrier) تشکیل میدهد که به تدریج میسوزد و در حالی که سوخت در دمای بالای ۵۰۰۰ درجه فارنهایت میسوزد، از ذوب شدن موتور محافظت میکند.
«آنقدر قوی و مقاوم در برابر دما است»، گفت ویلیام کاوکالر، مهندس هوافضا در دانشگاه آلاباما، هانتسویل. «میتوانید بالاترین انرژی سوخت را از آن رد کنید.»
ساخت ریون مناسب برای موشکها دشوارتر از ریسندگی پارچه برای لباس است. فیبرها باید بلند و پیوسته باشند. همچنین باید از ناخالصیها شسته شوند، که پساب سمی تولید میکند.
در بیشتر دوران جنگ سرد، تنها تولیدکننده ریون درجه هوافضایی در آمریکای شمالی یک کارخانه نساجی در کنار رودخانه شناندوا در فرانت رویال، ویرجینیا بود. پس از اینکه کارخانه در دهه ۱۹۸۰ دچار مشکلات مالی شد، ناسا و وزارت دفاع ۳۸ میلیون دلار جمع کردند تا آن را فعال نگه دارند، اما مقامات ایالتی در سال ۱۹۸۹ به دلیل تخلیه مواد شیمیایی خطرناک در رودخانه آن را تعطیل کردند.
خلاء توسط North American Rayon Corp. پر شد، که ریون آماده موشک را از کارخانهای در الیزابتتون، تنسی تولید میکرد. اما آن نیز در اواسط دهه ۱۹۹۰ شروع به لغزش مالی کرد. ناسا و پنتاگون ریون NARC را انبار کردند تا اینکه شرکت در سال ۱۹۹۸ تولید را متوقف کرد.
ارتباط فرانسوی
با کاهش ذخایر در اواسط دهه ۲۰۰۰ و عدم وجود گزینههای عمده آمریکایی، پنتاگون مجبور شد برای تأمینهای جدید به خارج نگاه کند.
یک کاندیدای امیدبخش یک سازنده موتور هوافضایی فرانسوی، Snecma Propulsion Solide، بود که با مواد فرسایشی ساختهشده از فیبرهای ریون با استحکام بالا استفادهشده در لاستیکهای خودرو آزمایش میکرد. ناسا قبلاً ریون نخ لاستیک را آزمایش کرده و یافته بود که استحکام کافی ندارد، اما اسنکما یک درمان اختصاصی توسعه داد که مشکل را حل کرد.
محصول اسنکما، که آن را C2 مینامید، در تستها با ریون NARC برابر یا بهتر عمل کرد. شاید مهمتر اینکه، شرکت میتوانست اطمینان داشته باشد که اشتیاق اروپایی برای لاستیکهای خودرو با عملکرد بالا، عرضه ثابت فیبر را تضمین میکند.
اسنکما با یک شرکت مواد آمریکایی—که بعداً در پارک ایروسپیس ادغام شد—پیوست تا نسخه پوششدار رزینی C2 را برای نازلهای موشک پاتریوت در سال ۲۰۰۵ تأیید کند. اسنکما بعداً بخشی از آریانگروپ شد.
مشکل ریون برای سالهای زیادی سر باز نکند. سپس، در سال ۲۰۲۲، روسیه به اوکراین حمله کرد. بارانهای روسی کییف را وادار کرد تا از آمریکا درخواست باتری موشک پاتریوت کند. آن به سرعت در برابر موشکهای بالستیک روسی و پرتابههای هایپرسونیک چابکتر مؤثر اثبات شد.
برخی در پنتاگون پیشبینی مشکل کردند. برای تعیین تعداد موشکهای هر نوع برای خرید سالانه، برنامهریزان دفاعی آمریکا مدتها به فرمولی مبتنی بر فرضیات پس از جنگ سرد درباره سطوح احتمالی درگیری در سراسر جهان تکیه کرده بودند. آن فرضیات در حال فرسایش بودند.
ترسناکترین احتمال، جنگهای طولانی یا درگیری در چند جبهه بین دشمنان مجهز، مانند آمریکا و چین بود.
پاسخ به این واقعیت جدید به معنای دور ریختن محاسبات قدیمی و بازسازی سیستم فرسوده خرید تسلیحات بود. غولهای دفاعی آمریکا ابتدا محتاط بودند. در دهههای گذشته، دولت در دورههای کوتاه درگیری سفارشها را افزایش داده بود، اما بلافاصله پس از آن به شدت کاهش داده بود.
برای نشان دادن تعهد خود، پنتاگون به قراردادهای چندساله و طولانیتر روی آورد. به لاکهید قراردادی اعطا کرد تا تولید PAC-3 MSE را تا پایان سال ۲۰۳۰ به حدود ۲۰۰۰ عدد در سال، یعنی بیش از سه برابر، افزایش دهد. در حالی که سفارشها شکل میگرفتند، جنگ ایران موجودیها را تخلیه کرد و فوریت بازسازی را افزایش داد. کمبود رهگیرها اوکراین را در معرض آسیب قرار داد.
«اعداد خوبی نیستند»
شصد واحد تهویه مطبوع بالای مجتمع کارخانه پارک ایروسپیس در جنوب مرکزی کانزاس وزوز میکنند، هوای داخلی را زیر ۸۰ درجه فارنهایت و رطوبت ۲۰ درصد نگه میدارند، در مقابل دماهای تابستانی که میتواند به ارقام سهرقمی خفهکننده برسد.
رولهای Raycarb براق سیاه آریان گوشهای از انبار را اشغال کردهاند و گاهی اوقات ابرهای کوچکی از کربن آزاد میکنند. وقتی نوبت پردازش آنها فرا میرسد، در رزین فنولیک غوطهور میشوند، در یک «تِرِیتر» ۴۰ فوتی—ترکیبی سفارشی از کورهها و سیستمهای خنککننده—پخته میشوند، سپس دوباره رول شده و به ال۳هریس ارسال میشوند.
پارک تغییر شدید به آنچه آن را «نظم جهانی جدید» تقاضا مینامد، که آن را «افراطی و هیجانی» توصیف میکند، به شدت احساس کرد. «در تمام سالهای فعالیت ما، هرگز چیزی شبیه به این ندیدهایم»، در ارائه سرمایهگذاران ژوئیه گفت. در تماسهای مکرر با ال۳هریس، شور ایدههایی درباره پر کردن شکاف تأمین طوفان مغزی میکند.
«این اعداد را همیشه میبینیم»، گفت شور. «آنها اعداد خوبی نیستند.»
پارک تلاش کرده عرضه را افزایش دهد، با پرداخت پیشاپیش ۵ میلیون دلاری برای کمک به تأمین خط تولید جدید در کارخانه فرانسوی آریان. انتظار میرود این خط در سال ۲۰۲۸ شروع به تولید ریون کند، هرچند خروجی آن به هیچ وجه برای سیر کردن تقاضای آمریکا کافی نخواهد بود. پس از مذاکرات گسترده، آریان همچنین توافق اولیهای برای ساخت کارخانه در امضا کرده است، با وعده پیشاپیش ۲۵ میلیون دلاری از پارک، به گفته شور.
اگر همه چیز طبق برنامه پیش برود، تأسیسات حدود سال ۲۰۳۰ افتتاح خواهد شد. «مشکل بزرگ این است که هیچکس نمیخواهد ۳.۵ سال صبر کند»، گفت شور.
اوایل امسال، شور تماسی بین پنتاگون و مدیران آریان ترتیب داد، که پس از چند درخواست با اکراه پذیرفتند صحبت کنند. مقام پنتاگون از مدیران برای تأمین بیشتر و جدول زمانی تسریعشده برای کارخانه فشار آورد. آنها گفتند که نمیتوانند کار بیشتری انجام دهند، به گفته شور که از تماس مطلع بود.
برای آریان، هدایت بخش بیشتری از خروجی فعلی به آمریکا به معنای گرفتن سهمیه از مشتریان اولویتدار داخلی، از جمله ارتش فرانسه، خواهد بود.
آریان به سوالات خاصی برای این داستان پاسخ نداد. گفت که آماده است ظرفیتهای تولید را گسترش دهد، از جمله امکان افزودن تأسیسات تولید خارج از کشورهای اصلی خود، فرانسه و آلمان.
مد و لباس
صنعت دفاعی آمریکا یک منبع اصلی دیگر ریون دارد که آن هم اروپایی است، Enka، مستقر در اوبرنبرگ، آلمان. اما آن برای استفاده در PAC-3 MSE تأیید نشده است—و شرکت در دردسر است. کسبوکار اصلی انکا تأمین ریون برای کتهای مردانه و مد زنانه است که پس از همهگیری کووید که کار از خانه را محبوب کرد، ضربه شدیدی خورد.
در ۹ ژانویه سال گذشته، مدیران انکا به تنها واردکننده خود در آمریکا، ICF Mercantile مستقر در نیوجرسی، زنگ زدند و گفتند که قصد دارند تولید را متوقف کنند. «برای من، روزی است که در تاریخ سیاه باقی میماند»، گفت دیو رونر، مدیرعامل ICF.
رونر گفت که هفته بعد سوار هواپیما شد و به اروپا رفت تا راهحلی پیدا کند. پیمانکاران دفاعی آمریکا و پنتاگون در نهایت متعهد شدند مقدار کافی ریون بخرند تا ادامه کارخانه انکا توجیه شود، با تعهد پنتاگون به خرید بیش از ۴۷۰,۰۰۰ پوند پارچه در طول دو سال.
خرید عمده تعطیلی کارخانه انکا در آلمان را به تعویق انداخت، اما نه برای مدت طولانی، به گفته رونر.
«اگر بیشتر نیاز دارید، باید هر چه زودتر ممکن به من اطلاع دهید»، گفت که به احزاب مختلف علاقهمند به ریون گفته است. «در وضعیت فعلی، پایانی در حدود سال ۲۸ وجود دارد.»
در همین حال، مقامات دفاعی تولید ریون درجه هوافضایی در آمریکا را که استانداردهای زیستمحیطی را رعایت کند، تشویق میکنند. هم رونر و هم ویلیام کاوکالر، مهندس دانشگاه آلاباما، میگویند که روی جایگزینهای سبز کار میکنند اما تلاشهای آنها هنوز در مراحل اولیه است.
با گرم شدن بازار دفاع، پارک روی موشکها شرطبندی بزرگ میکند. اگرچه کارخانه کانزاس آن ظرفیت اضافی دارد، شرکت یک کارخانه جدید ۶۵ میلیون دلاری در اوکلاهما خواهد ساخت.
همچنین با ال۳هریس کار میکند تا انکا و سایر منابع ریون را که میتوانند به عنوان «پرکنندههای شکاف» برای PAC-3 MSEs تا زمان افتتاح کارخانه آمریکایی آریان عمل کنند، آزمایش کند، به گفته شور. آنها رقبا را در مجموعهای از تستها قرار میدهند، اما هیچکدام به خط پایان نرسیده است.
«حتی با این پرکنندههای شکاف»، گفت شور، «چالش خواهد بود.»