نیویورک — مذاکرات میان ایران و ایالات متحده منجر به پیشرفت عمدهای نشد، اما مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، روز چهارشنبه گفت که این گفتوگوها «عمدتاً مثبت» بودند.
روبیو در پاسخ به پرسش المونیتور مبنی بر اینکه آیا تماسی رودررو میان دو طرف در نیویورک صورت گرفته است یا خیر، تنها گفت که «دیروز انسانها با یکدیگر صحبت کردند.» وی از تأیید گزارشها مبنی بر نقش قطر به عنوان میانجی خودداری کرد.
«من نمیخواهم ماهیت مذاکرات دیروز را توصیف کنم یا بگویم چه کسانی در آن حضور داشتند و اساس آن چه بود»، روبیو در جریان کنفرانس مطبوعاتی حاشیه نشست مجمع عمومی سازمان ملل گفت.
«نمیخواهم این را به اشتباه یک پیشرفت بزرگ جلوه دهم»، روبیو افزود. «اما در عین حال، فکر میکنم این موضوع که حداقل گفتوگویی شکل گرفت، اهمیت زیادی داشت.»
وزیر امور خارجه آمریکا یک روز پس از آن سخن گفت که استیو ویتکاف و جرد کوشنر، مشاوران خاورمیانهای دونالد ترامپ، جلسهای سه ساعته برگزار کردند که ترامپ آن را «بسیار سازنده» توصیف کرد. ویتکاف بعداً در شبکههای اجتماعی اعلام کرد که این جلسه از طریق میانجیهایی که بین دو طرف در رفتوآمد بودند، انجام شد.
اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، در گفتوگو با خبرنگاران در تهران، گفت که این مذاکرات با میانجیگری قطر انجام شده و «تعاملات با هدف انتقال شرایط ایران» صورت گرفته است؛ شرایطی که شامل آزادسازی داراییهای مسدودشده ایران و لغو محاصره دریایی آمریکا میشود.
یک تفاهمنامه که در اواسط ژوئن به امضا رسید، خواستار بازگشایی تنگه هرمز، پایان محاصره دریایی آمریکا و دوره ۶۰ روزه برای مذاکرات جهت دستیابی به توافق نهایی بر سر برنامه هستهای ایران بود. این توافق موقت همچنین فروش نفت ایران، آزادسازی تدریجی داراییهای مسدودشده تهران و حذف تحریمهای آمریکا را مجاز میدانست. این تفاهمنامه در ژوئیه زمانی که ایران حملات خود علیه کشتیرانی تجاری در تنگه را از سر گرفت، فروپاشید.
«آنها تفاهمنامه را کشتند»، روبیو گفت. «آن رعایت میشد، و سپس سپاه پاسداران تصمیم گرفت به کشتیرانی حمله کند.»
مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، در سخنرانی آتشینی در مجمع عمومی روز چهارشنبه، سوگند یاد کرد که تهران برنامه هستهای خود را رها نخواهد کرد و در برابر آنچه زورگویی آمریکا نامید، تسلیم نخواهد شد.
پزشکیان راه دیپلماسی را باز گذاشت و به رهبران جهان گفت که تهران «آماده گفتوگو، دیپلماسی و مذاکره» است، اما «زبان زور» را نخواهد پذیرفت.
ترامپ در جلسه روز سهشنبه خود در نیویورک با رهبران خاورمیانه، از جمله عبدالله دوم، پادشاه اردن، شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، و علی الزیدی، نخستوزیر عراق، گفت که «شتاب» برای دستیابی به توافق با ایران وجود دارد. ساعاتی قبل از آن، او پیشنهاد کرده بود که واشنگتن میتواند یا با تهران به توافق برسد یا آن را «نابود» کند.