تهدید دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، برای کاهش صادرات گازوئیل به خارج، یک خطر با خود دارد: این تصور که او از وعدهاش برای غرق کردن جهان در سوختهای آمریکایی عقبنشینی میکند.
کارشناسان انرژی و متحدان دولت میگویند این اقدام تنشها میان آمریکا و اروپا را شعلهور میکند و در همان حال اعتبار آمریکا را به عنوان شریک تجاری به خطر میاندازد. به گفته آنان، این کار میتواند کشورها را به جستوجوی تأمینکنندگان دیگر وادار کند و توانایی ترامپ برای استفاده از انرژی به عنوان ابزار چانهزنی در آینده را محدود سازد.
یک مشاور خارجی دولت ترامپ که برای گفتوگو درباره مکالمات خصوصی به او تضمین ناشناس ماندن داده شده بود، گفت: «این کار به اعتبار ما آسیب میزند. کل فرضیه سلطه انرژی این بود که آمریکا بتواند متحدانش را در سراسر جهان تأمین کند. محدود کردن آن، علامت سؤالهای زیادی ایجاد میکند.»
طرحهای محدودسازی صادرات گازوئیل آمریکا در کاخ سفید در حال بررسی است، چرا که قیمت این سوخت به دلیل اختلال در عرضه نفت ناشی از جنگ ایران سر به آسمان کشیده است. دولت ترامپ گزینههای مختلفی را بررسی میکند، از ممنوعیت کامل ۹۰ روزه صادرات تا محدودیتهای تدریجی بر گازوئیل صادراتی. صنعت نفت و گاز به شدت با این ایده مخالف است، چون نگران است رقابتپذیری آن در بازارهای خارجی کاهش یابد.
این تلاش برای مهار قیمت سوخت کمتر از شش هفته پیش از انتخابات میاندورهای صورت میگیرد؛ انتخاباتی که تهدید میکند کنترل کنگره را از جمهوریخواهان بگیرد و نفوذ بیقید و شرط ترامپ بر قوه مقننه را از بین ببرد.
یک مقام کاخ سفید گفت ترامپ همه گزینههای خود را برای کاهش قیمت گازوئیل بررسی میکند؛ قیمتی که در یک سال گذشته از ۳٫۷۴ دلار به ۶٫۵۲ دلار در هر گالن رسیده است.
دیوید جوربناز، تحلیلگر ارشد نفت در شرکت اطلاعات کالای آیسیآیاس (ICIS)، گفت اتحادیه اروپا به دلیل جنگ ایران واردات گازوئیل از آمریکا را به سطح بیسابقهای رسانده است، بهطوری که واردات در ماه اوت ۱٫۵ میلیون بشکه در روز افزایش یافت؛ رشدی ۵۰ درصدی از زمان آغاز درگیری در فوریه.
بر اساس دادههای اساندپی گلوبال انرژی، گازوئیل آمریکا اکنون ۱۰ درصد مصرف این قاره را تشکیل میدهد.
جوربناز گفت یافتن عرضه جایگزین بسیار دشوار خواهد بود، چون پالایشگاههای سراسر جهان هماکنون با حداکثر ظرفیت فعالیت میکنند.
او گفت: «حذف این منبع، پای اروپا را از تنها تکیهگاه محکمش میکشد.» او افزود ممنوعیت صادرات به رقابت جهانی بیشتر برای محمولهها از «استخری کوچکشونده» از تأمینکنندگان، کاهش تولید سایر فرآوردههای نفتی و افزایش قیمتها در همه زمینهها منجر میشود.
به گفته دبنیل چودری، تحلیلگر ارشد سوخت در اساندپی گلوبال انرژی، نقطه پایان منطقی این ماجرا نابودی تقاضاست؛ به این معنا که هزینه آن بر دوش مصرفکنندگان میافتد تا سوخت برای کشاورزی و صنعت حفظ شود. او گفت: «اروپا باید کمتر رانندگی کند؛ اروپا باید کمتر پرواز کند.»
لندون درنتز، معاون انرژی و زیرساخت در شورای آتلانتیک، گفت این اقدام میتواند پیامدهای سیاسی برای آمریکا به همراه داشته باشد.
درنتز که در دولتهای اوباما، ترامپ و بایدن روی سیاست امنیت انرژی کار کرده است، گفت: «افراد زیادی اینجا نقطهها را به هم وصل نمیکنند — این یک عنصر نگرانی دیگر برای شرکای بینالمللی درباره قابلیت اطمینان عرضه آمریکاست. نمیتوان از بخشی از این ماجرا که به جنبههای گستردهتر سرمایهگذاری بیشتر در بخش انرژی آمریکا منجر میشود، اجتناب کرد.»
با این حال، نشانههایی وجود دارد که اعتماد اروپاییها به آمریکا در حال سست شدن است.
یک مقام انرژی اروپای شرقی که برای توصیف بحثهای داخلی به او تضمین ناشناس ماندن داده شده بود، با اشاره به مخالفت صنعت نفت آمریکا با این ممنوعیت گفت: «اگر آنها به مردم خودشان گوش نمیدهند، چرا باید به ما گوش دهند؟»
این مقام استدلال کرد که ارتباط از طریق کانالهای رسمی به دلیل فروپاشی گستردهتر دیپلماتیک بینتیجه است.
او گفت: «با این دولت، کانالهای رسمی معمولاً اتلاف وقت کندی است. و با این حال، دقیقاً به همین دلیل است که کانالهای رسمی باید کار کنند. اگر همه بخواهند از در پشتی وارد شوند، در پشتی تبدیل به در اصلی میشود.»
مقام دیگری از یک کشور متوسط اروپایی گفت دولت او از گزارشهای مربوط به ممنوعیت ۹۰ روزه غافلگیر شده و اکنون در تلاش است خطرها را درک کند — موضوعی که نشاندهنده آگاهی فزاینده این کشور از خطرهای وابستگی به واردات آمریکاست.
این مقام گفت: «هیچکس واقعاً هیچ تحلیل خطری برای [سناریوهایی که بیش از] دو هفته طول میکشند انجام نداده است.»
کشورهای دیگر میگویند مسئله گازوئیل خطرهای وابستگی به آمریکا به عنوان تأمینکننده سوخت را برجسته میکند.
ولفگانگ هاتمانسدورفر، وزیر صنعت و اقتصاد اتریش، روز پنجشنبه در یک نشست خبری در پاسخ به پرسش پولیتیکو گفت: «ما وابستگی عظیمی به آمریکا داریم — باید هر کاری کنیم تا مستقلتر شویم.»
او گفت این نشانهای است از اینکه اروپا باید تعامل خود را با دیگر کشورهای صادرکننده مانند لیبی، نیجریه و قزاقستان عمیقتر کند و در همان حال تولید خود را افزایش دهد.
دیگران گفتند اگر آمریکا صادرات گازوئیل را محدود کند، میتواند با ادامه روند سیاستهای صادراتی پراکنده و بینظم — مانند توقف پایانههای جدید گاز طبیعی مایع توسط جو بایدن، رئیسجمهور پیشین — به اعتماد به بازارهای انرژی آمریکا آسیب بزند.
بن کاهیل، مدیر بازارها و سیاست انرژی در مرکز تحلیل سیستمهای انرژی و محیط زیست در دانشگاه تگزاس در آستین، گفت مزیت آمریکا نزد خریداران جهانی این است که شرکتهای خصوصی معاملهها را اجرا میکنند. به گفته او، دخالت ترامپ در بازارهای بخش خصوصی شبیه خطرهای معامله با شرکتهای دولتی وابسته به رهبران سیاسی خواهد بود.
او گفت: «اقدامی مانند این قطعاً به اعتبار آمریکا به عنوان صادرکننده و شریک تجاری قابل اعتماد آسیب میزند.»