فعالیت‌های خارج از ازدواج منجر به استعفای یکی از تأثیرگذارترین مدیران فناوری آمریکا، جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا شده است. این ماجرا همچنین طیفی از تاکتیک جاسوسی کهن را احیا کرده است: «تله عسل».
هوانگ پس از گزارش‌های رسانه‌ای مبنی بر رابطه نامشروع با آلیس هوانگ، مدیری مستقر در سنگاپور که مظنون به داشتن ارتباط با نهادهای اطلاعاتی چین است، از سمت خود کناره گرفت. وی قبلاً در شرکت مگاسپید، یک شرکت رایانش ابری که به دلیل کمک ظاهری به چین برای دستیابی به تراشه‌های هوش مصنوعی محدودشده تحت نظارت آمریکا قرار دارد، کار می‌کرد.
جنسن هوانگ به وجود یک رابطه عاشقانه اعتراف کرد. و در میان گزارش‌هایی مبنی بر رابطه دوم با مدیری که به او گزارش می‌دهد، در تاریخ ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶ استعفای خود را به هیئت مدیره انویدیا تقدیم کرد.
حساسیت کار هوانگ – هوش مصنوعی به طور فزاینده‌ای محوری برای امنیت ملی تلقی می‌شود – یک مسئله شرکتی را به یک موضوع بین‌المللی تبدیل کرده است. وزارت امور خارجه چین اتهامات جاسوسی را رد کرد و آمریکا را به «ساختن روایت‌های جاسوسی به اصطلاح و استفاده از آن‌ها به عنوان بهانه‌ای برای اعمال محاصره تکنولوژیک» متهم کرد. انویدیا می‌گوید دلیلی برای باور نشت اسرار شرکتی ندارد.
با این حال، بخشی از آنچه باعث باورپذیری این اتهامات می‌شود، این است که تاریخ پر از مثال‌هایی از مردانی است که توسط زنان و مردان جذاب که برای این منظور گماشته شده‌اند، منحرف، به دام افتاده یا مورد جاسوسی قرار گرفته‌اند.
در واقع، در چین این ماجرا یادآور تاکتیک سیاسی کهنی است که به «Meiren Ji» یا «تله‌ی زیبایی» شناخته می‌شود.
به عنوان پژوهشگری متخصص در روابط آمریکا و چین، معتقدم صرف‌نظر از جزئیات پرونده هوانگ، منطق سیاسی پشت تله‌ی زیبایی – استفاده از روابط شخصی برای کسب اطلاعات، نفوذ در تصمیمات و تضعیف مخالفان – همچنان امروزه مرتبط است. بنابراین، تعجب‌آور نخواهد بود اگر این تاکتیک در میان رقابت فزاینده آمریکا و چین بر سر هوش مصنوعی و نیمه‌رساناهای پیشرفته مورد استفاده قرار گیرد.
تله‌ی زیبایی چین باستان
«Meiren Ji» یکی از «سی‌وشش ترفند جنگی» است، متنی نظامی چینی با خاستگاه نامعلوم اما به طور کلی باور بر این است که از تاریخ شفاهی و مکتوب دوره ایالت‌های متخاصم (Warring States period) – ۴۷۵–۲۲۱ قبل از میلاد – مشتق شده است. ترفند سی‌ویکم آن بیان می‌کند که روابط شخصی می‌توانند برای نفوذ در مخالفان سیاسی استفاده شوند و توصیه می‌کند از امیال شخصی و آسیب‌پذیری‌های عاطفی دشمن برای تضعیف قضاوت او و زیر سوال بردن رهبری‌اش بهره ببرید.
«سی‌وشش ترفند جنگی» هم راهنمای جنگ است و هم بازتابی از تجربیات گذشته.
در واقع، یکی از مشهورترین داستان‌های تله‌ی زیبایی چین بیش از ۲۰۰۰ سال قدمت دارد و به دوره بهار و پاییز تاریخ چین بازمی‌گردد.
در قرن پنجم قبل از میلاد، گوجیان، پادشاه یوئه (Yue)، در جنوب چین امروزی، توسط فوچای، پادشاه وو (Wu)، همسایه شمالی‌اش، شکست خورد و مجبور به تسلیم شد. اما گوجیان به صورت مخفیانه قدرت خود را بازسازی کرد و برای انتقام آماده شد.
طبق متن تاریخی باستانی «وو یوئه چون کیو» (Wu Yue Chun Qiu)، یوئه دو زن زیبا – شی شی (Xi Shi) و ژنگ دان (Zheng Dan) – را برای فوچای فرستاد، با این امید که او غرق لذت شود و امور کشور را نادیده بگیرد.
گفته می‌شود برنامه موفق عمل کرد. فوچای، که ظاهراً مسحور زنان زیبا شده بود، به تدریج تهدید یوئه را نادیده گرفت. در همین حال، گوجیان برای جنگ آماده شد و در سال ۴۷۳ قبل از میلاد، یوئه، وو را فتح کرد.
نقش واقعی شی شی در سقوط وو هنوز روشن نیست. شکست وو شامل تصمیمات سیاسی ضعیف و بازیابی نظامی یوئه بود.
با این حال، این داستان ایده مهمی را در استراتژی سیاسی چین به تصویر کشید: بهره‌برداری از نقاط ضعف شخصی یک مخالف گاهی مؤثرتر از رویارویی مستقیم با او است.
تاکتیک مشابهی در رمان قرن چهاردهمی «داستان سه پادشاهی» (Romance of the Three Kingdoms) دیده می‌شود که یکی از آثار کلاسیک ادبیات چین محسوب می‌شود.
این رمان داستان دونگ جو (Dong Zhuo)، سردار قدرتمندی را روایت می‌کند که در اواخر سلسله هان شرقی بر دربار امپراتوری کنترل داشت. برای حذف او، وانگ یون (Wang Yun)، مقام ارشد دربار وفادار به سلسله هان، ازدواج با زنی جوان و زیبا به نام دیائوچان (Diaochan) را به فرمانده نظامی دونگ جو وعده داد. سپس همان زن را به خود دونگ جو پیشنهاد کرد.
این توطئه حسادت و بی‌اعتمادی بین دو مرد را تشدید کرد و در نهایت به وانگ یون امکان داد تا مرزبان دونگ جو را متقاعد کند که او را بکشد. وانگ یون سپس به مدت کوتاهی به نمایندگی از امپراتور هان کنترل دربار امپراتوری را به دست گرفت.
«تله عسل» در نرم‌افزارهای جاسوسی مدرن
در عملیات اطلاعاتی مدرن، استفاده از روابط عاشقانه یا جنسی برای نزدیک شدن به اهداف، کسب اطلاعات حساس یا اعمال نفوذ معمولاً «تله عسل» نامیده می‌شود. علاوه بر این، این روش قطعاً مختص چین نیست. نهادهای اطلاعاتی غربی و شوروی در طول جنگ سرد اغلب از روابط صمیمی برای جاسوسی استفاده می‌کردند.
چین مدرن نیز موارد مستند شده‌ای دارد. یکی از مثال‌ها شامل دیپلمات فرانسوی برنارد بوریسیکو (Bernard Boursicot) و هنرمند اپرای چینی شی پی‌پو (Shi Pei Pu) است. این دو نفر در سال ۱۹۶۴ در پکن آشنا شدند و رابطه صمیمی بلندمدتی را حفظ کردند. در تمام این مدت، بوریسیکو اسناد دیپلماتیک فرانسه را به چین تحویل می‌داد. جاسوسی در نهایت افشا شد و هر دو فرد در دهه ۱۹۸۰ در فرانسه به اتهام جاسوسی محاکمه شدند.
مثال اخیرتر شامل اریک سوالول (Eric Swalwell)، نماینده سابق کنگره آمریکا و کریستین فانگ (Christine Fang)، عامل مظنون اطلاعاتی چین است. سوالول در سال ۲۰۱۵ اعتراف کرد که چندین بار با فانگ رابطه جسمانی داشته است. در آن زمان، فانگ به جمع‌آوری کمک‌های مالی برای کمپین سوالول کمک کرد و به استقرار یک کارآموز در دفتر کنگره او یاری رساند.
چرا جنسن هوانگ از نظر راهبردی اهمیت دارد
جایگاه جنسن هوانگ او را به هدف اصلی چنین عملیات «تله عسلی» تبدیل می‌کند. شرکت او به مرکز رقابت تکنولوژیک بین آمریکا و چین تبدیل شده است. با اهمیت روزافزون هوش مصنوعی برای توسعه اقتصادی، توانایی‌های نظامی و امنیت ملی، واشنگتن بارها محدودیت‌های صادرات تراشه‌های هوش مصنوعی پیشرفته به چین را تشدید کرده است، با این امید که دسترسی این کشور به قدرت محاسباتی را کند کند.
پکن سرمایه‌گذاری سنگینی بر توسعه نیمه‌رساناهای داخلی انجام می‌دهد. با این حال، شرکت‌های چینی همچنان برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی و ساخت مراکز داده به تراشه‌های پیشرفته نیاز دارند.
از دیدگاه پکن، تراشه‌های هوش مصنوعی پیشرفته نه تنها برای شرکت‌های فناوری چینی بلکه برای رقابت نظامی و تکنولوژیک آینده اهمیت دارند.
این امر انویدیا را در موقعیتی بسیار مهم قرار می‌دهد و به توضیح نگرانی‌های امنیتی ملی پیرامون هوانگ کمک می‌کند.
با این حال، انگیزه‌های راهبردی ثابت نمی‌کنند که یک عملیات اطلاعاتی رخ داده است. اهمیت جنسن هوانگ به تنهایی اثبات نمی‌کند که او هدف یک تله عسل بوده یا اینکه آلیس هوانگ برای اطلاعات چین عمل کرده است. این‌ها اتهاماتی هستند که همچنان نیاز به تحقیقات کامل دارند.
جاسوسی در عصر هوش مصنوعی
اما بی‌تردید درست است که در سیاست مدرن – دقیقاً مانند رقابت‌های چین باستان – رقیبان به دنبال کسب اطلاعات درباره مخالفان هستند، سعی می‌کنند بر تصمیمات مهم نفوذ کنند و از نقاط ضعف برای کسب مزیت‌های راهبردی بهره ببرند.
آنچه تغییر کرده این است که چه کسی منابع راهبردی مهم را کنترل می‌کند.
در چین باستان، نفوذ در یک حاکم از طریق روابط شخصی می‌توانست بر تصمیمات سیاسی و نظامی یک کشور تأثیر بگذارد. امروزه، نزدیک شدن به یک مدیر ارشد فناوری می‌تواند دسترسی به تکنولوژی‌های حساس را فراهم کند.
بیش از ۲۰۰۰ سال پیش، یک دولت قدرتمند می‌توانست از طریق نقاط ضعف شخصی یک حاکم مزیت خود را از دست بدهد. امروزه، قدرت سیاسی و تکنولوژیک به شکل متفاوتی توزیع شده است.
اما تا زمانی که تصمیمات مهم به افراد بستگی دارد، روابط شخصی ممکن است همچنان نقطه ضعفی باشد که رقیبان بتوانند از آن سوءاستفاده کنند.