چند هفته پیش، یک چت‌بات دسته‌ای از پیام‌های متنی مرا که بیش از دوازده سال را در بر می‌گرفت، خواند و اعلام کرد که من دوست بدی بوده‌ام.
ابتدا کمی زمینه: من در حال نوشتن کتاب خاطراتی درباره زندگی عاشقانه‌ام، یا فقدان آن، هستم، بنابراین مشغول مرور مکاتبات قدیمی و پرسیدن از دوستان درباره خاطراتشان از سال‌هایی بوده‌ام که مجرد بودم (۲۰۱۲–۲۲) و نه کاملاً مجرد (۲۰۲۲–اکنون). یکی از آن دوستان مایکل است—که مانند من متأهل نیست؛ که مانند من سابقه گسترده‌ای از آشنایی‌های تسهیل‌شده توسط اپلیکیشن‌های دوستیابی دارد؛ و که مانند من، مدت‌ها به دنبال عشق بود اما اغلب ناامید شد.
تاریخچه پیام‌های متنی من با مایکل به سال ۲۰۱۴ بازمی‌گردد، زمانی که اولین بار با هم آشنا شدیم. گاهی روزانه در تماس هستیم. در زمان‌های دیگر، هفته‌ها، ماه‌ها، حتی یک سال بدون ارتباط می‌گذرانیم (به دلایلی که هرگز کاملاً برایمان روشن نبوده است). شش سال پیش، من از نیویورک، جایی که مایکل زندگی می‌کند، به لس‌آنجلس نقل مکان کردم، بنابراین از آن زمان، دوستی ما عمدتاً از طریق تلفن ادامه یافته است. این بدان معناست که تاریخچه غنیِ موجودِ دوستی، غنی‌تر شده است، نه تنها به دلیل انباشت تجربیات مشترکمان، بلکه به دلیل نحوه مستندسازی و آرشیو شدن خودکار ارتباطاتمان.
وقتی فکر می‌کنید، یک رشته پیامکی مخزن شگفت‌انگیزی از مواد اولیه است—در واقع یک مجموعه داده—که سرنخ‌هایی درباره چگونگی انجام جنبه‌های بی‌شمار زندگی مردم، خواه معمولی یا عمیق، در خود جای داده است. برای یک نویسنده خاطرات، چنین موادی می‌تواند معدن طلا باشد. (حدس می‌زنم مورخان آینده نیز همین نظر را خواهند داشت.) پیامک‌ها، آزادتر از مثلاً نامه‌ها یا ایمیل‌ها، فوری بودن احساسات و مشاهدات نویسنده را ثبت می‌کنند و به همین دلیل ممکن است بسیار «اصیل» به نظر برسند.
تلاش اولیه من برای یافتن بینش‌هایی درباره زندگی عاشقانه‌ام در آرشیو با مایکل، نتایج نسبتاً ناامیدکننده‌ای داشت. وقتی کلماتی مانند پسر و قرار و سکس را جستجو کردم، به سرعت تحت فشار قرار گرفتم و به او زنگ زدم تا شکایت کنم: «مواد زیادی برای مدیریت کردن وجود دارد.» چند دقیقه بعد، گوشی من صدایی داد. مایکل یک صفحه اکسل حاوی کل تاریخچه پیام‌های متنی‌مان را فرستاده بود و پیشنهاد کرد که آن را در چت‌جی‌پی‌تی بارگذاری کنم. من عاشق این ایده شدم. حدود یک سال و نیم بود که با چت‌بات‌ها بازی می‌کردم. برای کتاب خاطراتم، از آن‌ها برای استخراج نخ‌های مهم از متن پیاده‌سازی مصاحبه‌های صوتی و زوم استفاده کرده بودم. اعتراف می‌کنم که یک بار نیز از یک چت‌بات خواسته بودم تا تحلیلی نجومی از یک رابطه عاشقانه احتمالی به من بدهد. بنابراین، با تردید اندک، توصیه مایکل را پذیرفتم، داده‌هایمان را به چت‌جی‌پی‌تی خوراندم و منتظر نتایج ماندم.
آن‌ها آنقدرها هم تعجب‌آور نبودند، حداقل در مورد تحلیل ربات از زندگی عاشقانه من. (از جمله چیزهای دیگر، به من گفت که سلیقه بدی در مردان دارم.) اما متوجه شدم که موارد کاملاً غیرمنتظره‌ای درباره دوستی من با مایکل به اشتراک گذاشت (مثلاً: «هیچ‌کدام مجبور نیست نسخه محترمی از خود را برای دیگری بسازد»). جالب، فکر کردم. چت‌جی‌پی‌تی بازخورد خود را فراتر از تحلیل زندگی عاشقانه‌ام، به تحلیل چارچوب رابطه‌ای که بحث‌های زندگی عاشقانه‌ام را احاطه کرده بود، گسترش داد. کنجکاوم شد: اگر از او بخواهم عمیق‌تر درباره من و مایکل صحبت کند، چه چیزهای بیشتری ممکن است بگوید؟
هرگز پیش از این ابزارهایی برای ترکیب سریع کلماتی که بدون تغییر وارد یک دستگاه شده‌اند، در اختیار نداشته‌ایم. چند سال پیش، یک متخصص فناوری تمام پیام‌های واتساپی که تا آن زمان فرستاده یا دریافت کرده بود را در اپلیکیشنی که خودش ساخته بود وارد کرد و الگوریتم را وادار به تحلیل تعاملاتش با افراد مختلف، از جمله همسر و پدرش، نمود. همانطور که به خبرنگار نیویورکر گفته بود، «خیلی از مردم نمی‌دانند که اساساً تاریخچه واتساپ آن‌ها—در تمام چت‌هایشان—روزنامه‌ای است که نمی‌دانستند در حال نوشتنش هستند.»
اما انجام تحلیل‌های گسترده از کل روابط به این شکل، پتانسیل ورود ما به قلمروهای اخلاقی دشوار را نیز دارد. بسیاری از مردم پیام‌های متنی را ناپایدار و خصوصی می‌دانند (علی‌رغم شواهدی از روش‌های مختلف نظارت آسان بر ما). بنابراین، رشته‌های پیامکی ما با خانواده و دوستان—افرادی که به آن‌ها نزدیک‌ترین هستیم—می‌تواند بسیار صادقانه و خام باشد. جف هنکاک، استاد ارتباطات در دانشگاه استنفورد که مکالمات کمک‌شده با هوش مصنوعی را مطالعه می‌کند، به من گفت: «ما هیچ ایده‌ای نداشتیم که وقتی در دهه ۹۰ و ۲۰۰۰ شروع به ارسال ایمیل و پیامک کردیم، این‌ها سوابقی بودند که بین ما ایجاد می‌شد، در حالی که تا آن زمان گذرا بودند.» او افزود: «چه کسی می‌دانست که این موضوع تبدیل به یک چیز عظیم جدید خواهد شد، یعنی اینکه "مکالمات خصوصی بین افراد اکنون دارای یک سابقه خواهد بود؟"»
این ایده که یک نفر بتواند به این راحتی محتوای مکاتبات نوشتنی خود را—با یا بدون رضایت دیگران—به یک ابزار هوش مصنوعی بدهد تا داده‌ها را جذب و تحلیل کند، اگر دیستوپیایی نباشد، آزاردهنده به نظر می‌رسد. هنکاک گفت که استفاده مردم از چت‌بات‌ها برای حسابرسی آنچه قبلاً مکالمات بسته می‌دانستند، بدون شک رایج‌تر خواهد شد. او اذعان داشت که این ممکن است شبیه تجاوز به حریم خصوصی به نظر برسد، اما مزایای مثبت خالصی را نیز می‌دید. سناریویی را تصور کنید، پیشنهاد داد، که در آن «شما مثل این هستید که، ببین، من می‌خواهم با خواهرم درست رفتار کنم. من از دست او عصبانی و ناامید شده‌ام.» یک ربات که تاریخچه پیام‌های شما را تحلیل می‌کند، ممکن است بهترین حرف را برای دفعه بعدی که با او تماس می‌گیرید پیدا کند.
با این حال، هنکاک اشاره کرد که احتمالاً «راه‌های زیادی وجود دارد که این کار اشتباه از آب دربیاید.» چت‌بات‌هایی را در نظر بگیرید که ممکن است نه تنها روابط را در حین تکامل تحلیل کنند، بلکه نتایج را نیز پیش‌بینی نمایند—که به نظر من کمی شبیه فیلم گزارش اقلیت است. و سپس مسئله دقت وجود دارد: چت‌بات‌ها برای خدمت‌رسانی طراحی شده‌اند، که به این معناست که آن‌ها تمایل دارند آنچه فکر می‌کنند مردم می‌خواهند بشنوند را بیان کنند. گاهی اوقات، یک هوش مصنوعی ممکن است «واقعاً چیزی را برای یک فرد باز کند»، هنکاک گفت. «اما آن‌ها چاپلوس هستند.» برای مفید بودن، هوش مصنوعی نیاز دارد «تا دیدگاه طرف مقابل را نیز در نظر بگیرد.»
وقتی رشته پیامکی من با مایکل را به چت‌جی‌پی‌تی دادم، همانطور که امیدوار بودم، چند نکته درباره زندگی عاشقانه‌ام یاد گرفتم. فهمیدم که در مورد نیت‌های بیان‌شده مردان بیش از حد ساده‌لوح هستم («شما می‌توانید تشخیص دهید که یک مرد در دسترس نیست، مبهم است، خودخواه است یا ناسازگار است»، ربات گفت، «و با این حال همچنان ابراز تمایل او را به عنوان مدرکی دال بر اینکه ممکن است چیزی معنادارتر رشد کند، در نظر می‌گیرید») و اینکه در همه جای نامناسب به دنبال عشق می‌گردم («شما گاهی محدودیت‌های یک مرد را تشخیص می‌دهید اما طوری رفتار می‌کنید که انگار قابل مذاکره هستند»).)
اما وقتی ربات به سمت نظرات تند درباره من و مایکل چرخید، واقعاً مرا جذب کرد. برای مثال، گفت که من گوش‌شنوایی انتخابی دارم و پس از ارائه نصیحت‌های خیرخواهانه توسط او، می‌توانم بی‌اعتنا باشم: «از او می‌پرسید که چه کاری انجام می‌داد، اما به جای جدی گرفتن پاسخ او، تقریباً بلافاصله پرونده‌ای علیه آن می‌سازید.» بنابراین، با اجازه مایکل، یک پرسش جدید طرح کردم و بیشتر اصرار ورزیدم: «لطفاً این مجموعه داده از پیام‌های متنی بین مایکل ورتهایم و آنا هولمز، دو دوست، را تحلیل کنید و پرتره‌ای از دوستی آن‌ها در طول سال‌ها ترسیم نمایید.» من از چت‌جی‌پی‌تی خواستم نه تنها به آنچه او و من به یکدیگر گفته‌ایم، بلکه به نحوه گفتن آن نیز توجه کند. پس از سه دقیقه و ۵۳ ثانیه، به من گفت که کل آرشیو را—۳۲,۲۴۵ پیام، از ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۴ تا ۲۵ ژوئن ۲۰۲۶—تحلیل کرده است. حرف‌های زیادی برای گفتن داشت.
«زبان آن‌ها با یکدیگر به‌طرز فوق‌العاده‌ای بدون محافظ است»، به من گفت. «آن‌ها درباره تحقیر شغلی، پول، والدین، اختلال خانوادگی، افسردگی و اضطراب، بیماری، پیری، سکس، اپلیکیشن‌های دوستیابی، روابط کوتاه‌مدت، طرد شدن، داروها، مشکلات جسمی، تنهایی و مرگ صحبت می‌کنند.» و: «آن‌ها می‌توانند در عرض چند ثانیه از یک موضوع جدی به یک موضوع مسخره، از مرگ به تلویزیون، از افسردگی به یک قرار بد، از اضطراب شغلی به خاک گربه بروند.» و: «دوستی آن‌ها سرانجام برخی از زیرساخت‌های خانواده را کسب می‌کند.»
وقتی این آزمایش را به یک دوست گفتم و چند خط را برایش خواندم، مشاهده هوشمندانه‌ای کرد: به نظر می‌رسید چت‌جی‌پی‌تی تصویر بسیار گل‌آلودی از نقش من در دوستی ارائه می‌دهد. اگر، پرسید، او را برای ارزیابی صریح‌تر تحت فشار قرار دهم چه می‌شود؟
بنابراین از او خواستم که بی‌رحمانه صادق باشد. در پاسخ، اعتراف کرد که در تحلیل خود «تا حدی محتاط» بوده است—و سپس شروع به دادن نکات واقعی کرد و با حروف درشت به من گفت: «لحظاتی وجود دارد که فکر می‌کنم شما بدون شک فرد سخت‌تری برای دوستی هستید.» همچنین لیستی ۱۰ بندی بسیار توهین‌آمیز از تخلفات من را به اشتراک گذاشت، شامل یک یا دو پاراگراف توضیح برای هر مورد. از جمله مشاهداتش: «شما می‌توانید در زندگی خود غرق شوید و فرض کنید که دوستی صرفاً از آن جان سالم به در خواهد برد.» «شما می‌توانید تفسیر خود از تجربه او را بر تجربه خودش اولویت دهید.» «وقتی فکر می‌کنید مایکل چیزی را بد مدیریت می‌کند، می‌توانید بی‌رحم باشید.» «می‌توانید آنقدر در رنج خود غرق باشید که مایکل مجبور شود نیازهایش را به صراحت اعلام کند.» آخ.
این دردناک بود زیرا همیشه نگران بودم که این حقیقت داشته باشد؛ ارزیابی ربات مانند تأییدی بر آن ترس به نظر می‌رسید. به نظر می‌آمد می‌گفت: شما به آسانی حواس‌پرتی، کوته‌بین، بیش از حد نظردهنده و خودخواه هستید.
اگر می‌خواستم به خودم فرصت ترمیم بدهم، می‌توانستم به خودم یادآوری کنم که اگرچه چت‌جی‌پی‌تی مجموعه‌ای از ارتباطات بین ما را در اختیار داشت، این همچنان تنها یک عکس لحظه‌ای از رابطه بود، نه تصویر کامل. قطعاً هوش مصنوعی نسبت به بخش‌هایی از ظرافت‌ها کور بود و همیشه زمینه یا قصد را درک نمی‌کرد. بله، من می‌توانم در زندگی خود غرق شوم و فرض کنم که دوستی دوام خواهد آورد—اما این حالت در بسیاری از دوستی‌های صمیمی رایج است. و بله، من می‌توانم «بی‌رحم» باشم، اما مایکل از ابتدا می‌داند که هنگام ارائه نصیحت تیزبین هستم زیرا فرض می‌کنم او صداقت را ترجیح می‌دهد نه تشویق کورکورانه. (هرچند احتمالاً باید از او بپرسم که آیا این درست است.)
چت‌جی‌پی‌تی همچنین تنها نماینده یک نظر تولیدشده توسط هوش مصنوعی است. در حالی که این مقاله را می‌نوشتم، اپل هوش مصنوعی سیری خود را به‌روزرسانی کرد تا پیام‌های متنی و ایمیل‌های کاربران آیفون را بررسی کند و مراحل بعدی را پیشنهاد دهد (مانند افزودن رویداد تقویم بر اساس مکالمه با یک دوست). متوجه شدم که ابزاری برای تحلیل لحظه‌ای دوستی ممکن است اکنون مستقیماً در گوشی من ساخته شده باشد. برای آزمایش آن، از سیری خواستم تاریخچه پیام‌های متنی من با مایکل را بررسی کند—و نسبت به چت‌جی‌پی‌تی بسیار مهربان‌تر با من بود، حتی وقتی از او خواستم کمتر چاپلوسی کند: گفت که من یک مشاور قابل اعتماد و حمایتگر هستم؛ اگر رابطه ما نامتقارن است، این به این دلیل است که «به نظر می‌رسد بیشتر حول نیازها و برنامه او می‌چرخد تا شما.»
چه باید کرد؟ شاید فقط این که تحلیل یک هوش مصنوعی ذهنی و احتمالاً غیرقابل اعتماد است، شبیه نظرات دوستان واقعی زندگی انسان.
فارغ از پیام‌های متنی، من و مایکل راه‌های معنادار دیگری برای ارتباط داریم—از طریق تماس‌های صوتی، حضوری. آن تعاملات در یک رشته پیامکی ثبت نمی‌شوند، بنابراین شاید تحلیل آن‌ها آسان‌تر نباشد. اما آن‌ها چیزی را ارائه می‌دهند که رفت و آمد روی یک گوشی هوشمند ندارد، و استدلال می‌کنم که می‌تواند به همان اندازه آشکارکننده باشد: لحن، تن صدا، حالات چهره، تماس چشمی. به عبارت دیگر، آن‌ها احساس را ارائه می‌دهند.
پس از تمام این تحلیل‌های هوش مصنوعی، آمیخته‌ای از جذابیت و ناراحتی را احساس کردم. بینش‌هایی که چت‌جی‌پی‌تی ارائه داد، جذاب‌تر از آنچه مشکوک بودم بودند، اما من در بارگذاری بیشتر پیام‌هایم در یک ربات مردد هستم. من به ضرورت رضایت آگاهم. و تصمیم گرفته‌ام هرگز چت‌های شخص دیگری را بدون اجازه بارگذاری نکنم، زیرا نقض دوگانه خواهد بود: دانلود پیام‌ها در مرحله اول، و تحلیل آن‌ها در مرحله دوم. همچنین نگرانم که خلأها در خوانش چت‌بات ممکن است مرا به ارزیابی نادرست یا ناعادلانه روابطی که برایم مهم هستند، یا روابط جدید و شکننده، سوق دهد.
رشته پیامکی بین من و دوست‌پسرم را در نظر بگیرید. ارتباطات ما در آی‌مسج نسبتاً کم‌عمق است. شک ندارم که اگر یک ربات پیام‌های ما را تحلیل کند، مرا بیش از حد پرحرف و او را ساکت و گاهی بی‌پاسخ توصیف خواهد کرد. در زندگی واقعی، می‌دانم که اگر او بی‌پاسخ است، معمولاً به این دلیل است که سر کار است. اما در روزی که ممکن است نسبت به او سخاوتمندتر نباشم، می‌توانم تصور کنم که تحلیل هوش مصنوعی را به یاد آورم و کینه‌توز شوم—یا سناریوهای آخرالزمانی رابطه را در ذهنم بسازم. و این چه فایده‌ای دارد؟ همانطور که دوست دیگری از من گفت: من فقط این نوع تحلیل را با کسی انجام می‌دهم که دیگر نمی‌خواهم با او دوست باشم.
چت‌بات‌ها ممکن است چیزهای زیادی به ما بگویند. اما شاید، همانند طالع‌بینی، ما باید ارزیابی‌های آن‌ها از مهم‌ترین روابطمان را نه تعیین‌کننده، بلکه فرصت‌هایی برای تفکر بیشتر بدانیم—و باید توصیه‌های آن‌ها را نه به عنوان فرمان، بلکه به عنوان یک هل ملایم ببینیم. منظورم این است که احتمالاً همه ما می‌توانیم با عزیزانمان بهتر باشیم. در نهایت، من نیازی به چت‌بات ندارم تا به من بگوید آنچه را از قبل می‌دانم.