سقوط سهام خاورمیانه
شاخصهای اصلی سهام در کشورهای خاورمیانه از جمله عربستان سعودی، در روز یکشنبه، به دلیل واکنش سرمایهگذاران به خطرات ناشی از جنگ تجاری جهانی جدید و قیمتهای پایین نفت، بیشترین میزان سقوط از سال ۲۰۲۰ را تجربه کردند.
سهام در بورس اصلی پادشاهی سعودی تا ۶.۱ درصد سقوط کرد، در حالی که شاخصها در قطر و کویت بیش از ۵.۵ درصد کاهش یافتند. سهام در تلآویو بیشترین سقوط را از اکتبر ۲۰۲۳ تجربه کرد، زمانی که حماس حملات مرگباری را علیه اسرائیل آغاز کرد که منجر به شروع جنگ در غزه شد. هر چهار بازار سهام در روز جمعه تعطیل بودند.
شرکت آرامکو (Saudi Aramco) - بزرگترین صادرکننده نفت جهان - یکی از بزرگترین بازندگان در منطقه بود. این شرکت در یک مقطع بیش از ۹۰ میلیارد دلار از ارزش بازار خود را از دست داد.
بیشتر بخوانید: سقوط آزاد قیمت نفت، چشمانداز انرژی جهانی را تغییر میدهد
زیانهای منطقهای پس از آشفتگی بازار جهانی که از هفته گذشته پس از آن آغاز شد که دونالد ترامپ، رئیس جمهور ایالات متحده، بالاترین تعرفهها را در بیش از یک قرن اخیر بر شرکای تجاری خود اعمال کرد، افزایش یافت. اضطراب سرمایهگذاران و تهدید کاهش بیشتر در طبقات دارایی پس از آن که چین با اعمال تعرفههای خود در روز جمعه، تلافی کرد، همچنان بالاست.
این امر به خطرات ناشی از جنگ تجاری گستردهتر و اقدامات تلافیجویانه میافزاید که ممکن است زنجیرههای تامین را مختل کرده و رشد اقتصادی را کند کند.
فادی عابد، شریک مؤسس و مدیر ارشد سرمایهگذاری در شرکت اموال کپیتال پارتنرز لیمیتد، گفت: «در کوتاه مدت، بازارهای سهام منطقهای در شورای همکاری خلیج فارس از احساسات جهانی مصون نیستند. ما این را بارها در گذشته مانند بحران مالی جهانی، کووید و غیره دیدهایم. همبستگی وجود دارد.»
تهدید بیشتر برای سهام در خاورمیانه، احتمال دورهای پایدار از قیمتهای پایینتر نفت است. قیمت نفت خام برنت در روزهای پنجشنبه و جمعه ۱۳ درصد سقوط کرد، زیرا اوپک پلاس به آشفتگی بازار افزود با برنامهای برای افزایش عرضه تا سه برابر میزان اصلی در ماه مه.
به گفته صالح ییلماز و ویل هارس، تحلیلگران بلومبرگ اینتلیجنس، این افزایش غافلگیرانه، همراه با فشار تقاضا ناشی از تعرفهها و جنگهای تجاری ایالات متحده، به افزایش عرضه و افزایش خطر کاهش قیمتها اشاره دارد.
بازارهای نفت تضعیف شده، امور مالی خاورمیانه را در معرض خطر قرار میدهد، زیرا بسیاری از کشورها برای حمایت از هزینهها و سرمایهگذاری در استراتژیهای تنوع اقتصادی خود، به قیمتهای بالا نیاز دارند. به عنوان مثال، عربستان سعودی به گفته صندوق بینالمللی پول، به نفت بالای ۹۰ دلار در هر بشکه نیاز دارد. عراق نیز به قیمتهای بالای ۹۰ دلار در هر بشکه نیاز دارد، در حالی که قزاقستان به تخمین صندوق بینالمللی پول، به بیش از ۱۱۵ دلار در هر بشکه نیاز دارد.
کاهش قیمت نفت در سالهای اخیر، فشارهایی را بر امور مالی عربستان سعودی وارد کرده است که منجر به کسری بودجه و تعدیلات در هزینهها برای پروژههای مرتبط با برنامه تنوعبخشی ولیعهد محمد بن سلمان شده است.
به گفته عابد از اموال، کاهش مجدد درآمدهای نفتی در سراسر شورای همکاری خلیج فارس، خطر کند شدن برنامههای تحول اقتصادی منطقهای و هزینهها برای پروژههای بزرگ، به ویژه در پادشاهی سعودی را به همراه دارد.
او انتظار ندارد که هیچ تأثیر مستقیمی از تعرفه ۱۰ درصدی که توسط ایالات متحده بر کشورهای شورای همکاری خلیج فارس اعمال شده است، وارد شود و خاطرنشان کرد که این سطح "پایین" است و همسویی سیاسی با ایالات متحده "بسیار قوی" است.
قرار است ترامپ روز دوشنبه در واشنگتن با بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل دیدار کند تا در مورد امکان توافق تعرفهای بهتری برای این کشور گفتگو کند. انتظار میرود رئیسجمهور ایالات متحده در آینده نزدیک از عربستان سعودی نیز بازدید کند که این اولین سفر بینالمللی او از زمان بازگشت به کاخ سفید در ژانویه خواهد بود.
(بهروزرسانی با شاخص سهام اسرائیل در پاراگراف دوم)